ཁྱུང་པོ་སེར་ཚའི་ལོ་རྒྱུས་སྲིད་པ་རྒས་པོའི་

འབེལ་གཏམ།

རྩོམ་པ་པོ། དགེ་བཤེས་གཤེན་ཚེ་ཚང་།

(མ་རྩོམ་ཡོང་ཁུངས། རྩོམ་པ་པོས་རྩོམ་བསྒྲིགས་ཞུས་པའི་མདོ་ཁམས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་མོ་དེབ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ལས་བཏུས།)

ཁྱུང་པོ་སེར་ཚའི་ལོ་རྒྱུས་སྲིད་པ་རྒས་པོའི་འབེལ་གཏམ།

བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཕུ་ཐག་རིང་བ་བདེན། །

བརྒྱ་ཕྲག་བརྒྱད་གོང་ཆུ་ཡིས་ཁེངས་པ་རྫུན། །

བོད་ཀྱི་མི་རིགས་ལྷ་ནས་གྲོལ་བ་བདེན། །

ནགས་ཀྱི་སྤྲེའུ་མཇུག་མ་ཆད་པ་རྫུན། །

སྟོང་ཕྲག་བཞི་གོང་བོད་མི་བྱུང་བ་བདེན། །

བོད་ཡུལ་མྱ་ངམ་སྲིན་ཡུལ་ཡིན་པ་རྫུན། །

གཉའ་ཁྲིའི་གོང་ནས་ཤེས་རིག་དར་བ་བདེན། །

བོད་ཡུལ་མུན་གླིང་ཀླ་ཀློ་ཡིན་པ་རྫུན། །

ཁྱུང་པོའི་མི་རིགས་ཁྱུང་ལས་གྲོལ་བ་བདེན། །

སྔོན་ཆད་ཁྱུང་ཡུལ་ཞང་སྡེ་ཡིན་པ་བདེན། །

ཁམས་རིགས་དཔོན་འགོ་སོ་སོར་ཡིན་པ་བདེན། །

ཇིང་གིར་དམག་གིས་བོད་ལ་སྤྲད་པ་བདེན། །

ཁྱུང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྤྱི་ཁོག

དེའང་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ཁུངས་བཙུན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཁྱུང་པོ་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་དེ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཞེ་ན། དེ་དག་གནའ་རབས་ཁྱུང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྲིད་པ་རྒས་པོའི་ངག་རྒྱུན་སོགས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་རེ་ཞིག་འཆད་ན། དེའང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྲུལ་པ་རིག་སྣང་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དགོངས་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་བྱ་ཁྱུང་གསུམ་ཡས་མར་འཕུར་ནས་ཞང་ཞུང་ཁ་ཡུག་མེ་ཏོག་མཛེས་པའི་གླིང་ལ་སྔ་དྲོ་དལ་གཅིག་བབས་ནས་སླར་འཕུར་ཏེ་དགུང་དུ་གཤེགས་སོ། །དེ་ལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་བལྟས་པས་མེ་ཏོག་གི་གླིང་ན་བྱ་ལ་རྭ་ཅོ་ལྡན་པ། སྤྱན་མིག་དམར་བ། སྤྱི་གཙུག་ན་ནོར་བུས་བརྒྱན་པ་གསུམ་བབས་པ་མཐོང་བས། རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱུང་མོ་ལ་གནམ་རུ་མེད་ལ་འདི་དག་ལ་གནམ་རུ་སྔོ་སང་ངེ་བ་རཻར་འདུག་པས་ཁྱུང་ཕོ་ཁྱད་འཕགས་ཅན་ཞིག་རེད་འདུག ཅེས་བརྗོད་ནས་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྤྲོ་སྣང་དང་དགའ་བས་ཁེངས་སོ། །ཞག་གསུམ་གྲོས་བཞི་ན་སྔར་ཁྱུང་གསུམ་བབས་མལ་དུ་དྲོད་ངད་དང་ཟིལ་རླབས་ལས་ཤེལ་གྱི་སྒོ་ང་དཀར་ནག་སེར་གསུམ་རེ་རང་བྱུང་དུ་བྱུང༌། སྒོ་ང་དེ་གསུམ་ལས་མཚན་དང་ལྡན་པའི་ཁྱེའུ་རེ་བྱུང་བས་མིང་ཡང་ཁྱུང་ཕོ་ཞེས་བཏགས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཡུལ་གྱི་མིང་ལའང་ཁྱུང་པོ་ཞེས་ཆགས་སོ། །ཁྱེའུ་དེ་གསུམ་གྱི་མཚན་ལ། ཆེ་བ་ཁྱུང་ཐོག་འབར། བར་པ་ལྷ་ཁྱུང་རྒྱལ། ཆུང་བ་དམུ་ཁྱུང་རྒྱལ་ཞེས་སོ། །དེའང་ཆེ་བ་ལས་ཁྱུང་དཀར་གྱི་མི་རིགས་དང༌། འབྲིང་བ་ལས་ཁྱུང་སེར་གྱི་མི་རིགས། ཆུང་བ་ལས་ཁྱུང་ནག་གི་རིགས་རྣམས་གྲོལ་ལོ། །

བྱེ་བྲག་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚ་དངོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།

གཉིས་པ་ཁྱུང་སེར་ལྷ་ཁྱུང་རྒྱལ་ལས་གྲོལ་བའི་ཡུལ་སྡེ་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚ་དངོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཆད་པ་ལ། དང་པོ་ས་ཆ་སྤྱི་ཡི་ཆགས་ཚུལ། ཤར་གྱི་རི་རྣམས་དམའ་ལ་རྒྱབ་རི་རྣམས་མཐོ་ཞིང་བརྟན་པ། གཡས་གཡོན་གྱི་རི་ཆུང་རྣམས་དབུས་རི་དང་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་ཆགས་པ། རི་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་རྩེ་མོར་སྲིད་པའི་གངས་རྒན་གྱི་ཅོག་ཞུ་གསོལ་ཞིང༌། རི་སྐེད་སྤང་རྒྱན་གསེར་གྱི་འདབ་གཤོག་གི་སྒྲོ་གུར་ཕུབ་པ། རྩ་བར་གཡུ་ལོ་མཛེས་པའི་ནགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། རི་བོ་ཆེ་ཆུང་དག་གི་འདབས་རོལ་ན་ཁ་དོག་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་རྩི་ཏོག་གིས་མཛེས་པ། ལ་འདབས་དང་ཀླུང་གཤོངས་རྣམས་སུ་ཚང་ཚིང་གི་ནིའུ་གསེང་དང་དྭངས་གཙང་གི་ཆུ་མོ་དག་ལྷུང་ལྷུང་དུ་འབབ་པ། དགུན་ལ་ཁ་བའི་འདབ་མ་ལྷབ་ལྷབ་ཏུ་འབབ་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་རྩྭ་ཆུའི་གཏེར་ཁ་ལ་གནོད་སྐྱོན་མེད་པ། རི་རྒྱ་དང་ཀླུང་རྒྱའི་གནའ་སྲོལ་བཟང་པོས་རི་དྭགས་དང་གཡུང་དྭགས་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཁྱུ་དང་ཁྱུ་སྡེབ་ནས་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པ། ནོར་ལུག་རྣམས་ལ་རྩྭ་ཁ་བཟང་ཞིང་ཤ་ཤེད་རྒྱས་པ། ས་ཁ་དམའ་བ་རྣམས་སུ་འབྲུ་དྲུག་གི་ལོ་འདབ་རྒྱས་ཞིང༌། དབྱར་སྟོད་དུ་སད་ཀྱིས་འཇིགས་པ་མེད་པ་རི་ཆེན་དག་གི་ཡོལ་བས་བྲེས་པ། སྟོན་གྱི་དུས་སུ་སེར་རྒོད་ཀྱིས་འཚེ་བ་མེད་པ་གཞི་བདག་རྣམས་ཀྱིས་སྡོང་གྲོགས་མགོན་སྐྱབས་མྱུར་བ་སོགས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཐ་དག་བརྗོད་པ་ལ་སྨྲ་བའི་སྒོ་མོའང་རེ་ཞིག་ངལ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་བར་དོགས་པའོ། །

ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས་སྐོར།

ད་ནི་ས་མཚམས་དང་ཡུལ་གྱི་གནས་བབ་དངོས་འཆད་པ་ལ། དེའང་དབྲ་དཀར་ཁྱུང་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ལས་གྲོལ་བའི་ཁྱུང་ཨ་བརླ་ལ་སྲས་དྲུག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་སེར་ཚ་ཚབ་ཚ་རོང་ཚ་གསུམ་དུ་གྱེས་སོ། །ཞེས་ལོ་རྒྱུས་ལས་བྱུང་བ་ལྟར། དང་པོ་ས་བགོས་སྐབས་སེར་ཚ་ལ་རི་ཆུ་འདུས་སོའི་ཕར་ཚུར་དང༌། ར་སྐྱེས་རྡོ་རྫོང་ཚུན་ཆད། ས་ཤོད་དེའུ་དམར་ཡན་ཆད། གམ་གང་ལ་མཚོ་གཉིས་ཚུར་བཅད། བྱང་ཁའི་འདམ་གྱི་རྒྱལ་ཆེན་ཕན་ཆད། ལྕི་ཡི་བྲག་ལ་ཚུར་བཅད་བཞག ཅེས་གསུངས་པས་སྔོན་དུས་ཁྱུང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན་ཁྱུང་སེར་གྱི་ས་ཁྱོན་ཡང་ཆེས་ཆེ་བ་ཡོད་པར་རྟོགས་ནུས་སོ། །

ཕྱི་ལོ་ ༡༦༤༡ ལོར་སོག་གུ་ཤྲི་ཁན་གྱིས་ཁམས་ཁུལ་སྟོད་ཕྱོགས་རྣམས་དབང་དུ་བསྡུས་ནས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པར་ཕུལ་བ་ནས་བཟུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ བར་དབང་བསྒྱུར་ཡོངས་རྫོགས་བྱས། དེའང་ཕྱི་ལོ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་སྟོད་སྐོར་ཏེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༦ ལོ་སྟེ་བོད་མེ་འབྲུག་ལོར་བོད་ཚོ་བ་སུམ་ཅུ་སོ་དགུའི་ཁུལ་དུ་བོད་གཞུང་གིས་བལྟ་སྐྱོང་དང་བང་མི་གཞུང་འཚབ་སོགས་ཐད་གཏོང་བྱེད་འགོ་བཙུགས་པ་དང༌། དེ་སྐབས་ཀྱི་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚའི་ས་ཁྱོན་དང་ལོ་རྒྱུས་ནི། ལོ་རྒྱུས་ཟིན་བྲིས་ལས། དེའང་སེར་ཚ་མཁར་ནག་ཐང་ཞེས་པ་རྫོགས་ཆུའི་འགྲམ་དུ་སེར་ཚ་རྫོང་ལྟེ་བ་ཆགས་ཡོད། དེ་ནས་ཤར་སྟོད་མ་ལེ་ ༣༠ མཚམས་སུ་གམ་ལ་སྟེ་ཁྱུང་པོ་དཀར་སྟོད་སྡེ་དང་འདབས་འབྲེལ། དེར་བྱ་སྒར་གཉིས་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་གི་སྡེ་ཆགས་ཡོད། ཤར་ཕྱོགས་མ་ལེ་ ༤ སྐོར་ནས་ཁྱུང་ཉལ་ལ་ཕྱོགས་སུ་དཀར་སྟོད་ཀྱི་སྡེ་དང་འདབས་འབྲེལ། དེའི་ནང་གི་ཕུ་ཆུ་ཁ་ཞེས་པར་བྱ་སྒར་གཉིས་ཀྱི་ཞིང་སྡེ་ཆགས། ཤར་ཕྱོགས་མ་ལེ་ ༡༧ གྱི་སར་རབ་ལ་དང༌། དེའི་ཕྱོགས་སུ་དཀར་སྟོད་ཀྱི་སྡེ་དང་འདབས་འབྲེལ་ལ་དེར་བྱ་སྒར་གཉིས་ཀྱི་སྡེ་ཆགས་ཡོད། ལྷོ་ནུབ་ཏུ་མ་ལེ་ ༤༠ སྐོར་ནས་རྒྱལ་སྟོན་འཛུ་བའི་ས་དང་འདབས་འབྲེལ། དེའི་ནང་དུ་རྫུ་ཆུ་མེད། རུག་གསུམ་ཞེས་པ་བྱ་ཟེའི་སྡེ་ཆགས་པ་ནི་གསེར་ཆུའི་འགྲམ་དུ་ཡིན། ནུབ་ཕྱོགས་མ་ལེ་ ༡༨ ཀྱི་སར་ག་ཆུ་དང་གསེར་ཆུ་གཉིས་ཀྱི་བརྒྱུད་སྒང་རིའི་སྡེ་དང་འབྲེལ། དེའི་ཕུ་མདའ་གཉིས་ལ་བྱ་སྒར་གཉིས་ཀྱི་ཞིང་སྡེ་ཆགས། རྡོ་གཞུང་ཕར་ནང་དཀར་རུ་སྲིབ་རོང་གི་སྡེ་དང་འབྲེལ། དེའི་ཚུར་ནངགླིང་ནང༌། སྲོག་པ་བཅས་ནུབ་བྱང་མ་ལེ་ ༦༠ སྐོར་ནས་རི་སྲིབ་དང༌། ཉིན་སྲིབ་ཡུལ་སྡེ་དང་འདབས་འབྲེལ་ནས་དེར་བྱ་སྒར་གཉིས་ཀྱི་སྡེ་ཆགས། ལུང་ཆུ་རྣམས་ག་ཆུར་འགྲོ། བྱང་ཤར་ཕྱོགས་མ་ལེ་ ༦༥ སྐོར་ནས་འབྲོང་པ་སྟོད་སྨད་དང༌། ག་འབོང་༼འབྲོང་༽ཤོག་གསུམ་གྱི་སྡེ་དང་འདབས་འབྲེལ། དེའི་ནང་བྱ་སྒར་གཉིས་ཀྱི་ཞིང་འབྲོག་ཆགས། འབོ་ཆུ་རྫོགས་ཆུར་འདྲེས་པ་བཅས་སོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ས་ཁྱོན་དང་སྡེ་མཚམས་སོགས་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད།།

རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་སྐོར།

རང་བྱུང་གི་ཐོན་ཁུངས་ཇི་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་མང་པོ་ཡོད་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། གུང་ཁྲན་བོད་དུ་མ་འབྱོར་གོང་སོགས་སུ་གཏེར་ཁ་བསྔོག་འདོན་བྱེད་པ་དང་ཤིང་ནགས་གཅོད་བྲེག་བྱེད་པ་སོགས་བྱུང་ཚེ་ཡུལ་ཁྲིམས་དང་བསྟུན་པའི་ཉེས་ཆད་གཅོད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་བབ་ལས་དོན་དེ་ཕྱོགས་སུ་མི་འཇུག་ཐབས་མེད་བྱུང་ཚེ་ཡུལ་གྱི་དཔོན་འགོ་རིམ་བརྒྱུད་ལས་སྙན་གསན་ཞུས་འབྲས་དོན་སྨིན་བྱུང་ན། གོང་གི་བཀའ་ཆབ་ལས་མ་འགལ་བར་ལག་ལེན་འོས་མཚམས་བསྟར་ཆོག་པ་ཡིན། དེ་མིན་ཕྱི་མི་ནང་དུ་འདྲེན་ནས་གང་བྱུང་གི་གཏེར་རྫས་རིགས་བསྔོག་འདོན་བྱས་ཚེ་ཉེས་པ་དང་བསྟུན་པའི་ཆད་པ་གཅོད་སྲོལ་ཡོད། དེ་མིན་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་དང། རྫ་ཡུང། ལྕེམ་རྩ། སྔོ་སྨན་གྱི་རིགས་དང། ཤ་མོ་རིགས་སོགས་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལོངས་པ་མང་པོ་ཡོད། །

ཡུལ་མིའི་གནས་སྟངས་སྐོར།

གཞན་ཡུལ་ལས་དང་དེའི་ཐོན་སྐྱེད་ནི། ཞིང་ས་ཕལ་ཆེར་རི་མ་འདབས་ཡིན་པས་ཆུ་འདྲེན་མི་དགོས་ཤིང༌། ཡུར་བ་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱང་དེ་བས་མི་དགོས། ས་ཞིང་རྣམས་ཚོ་གཉིས་སུ་འཕྱེ་སྟེ་ལོ་ཡ་ཚོ་གཅིག་ལ་རྨོ་རྐོ་སོན་འདེབས་བྱ་དགོས་ཞིང༌། གཞན་པ་རྣམས་ལོ་གཅིག་ལ་ངལ་གསོ་ལྟ་བུར་འཇོག་གི་ཡོད། ཞིང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་སྐད་དུ། སྐྱ་ལས་སྔོ་བཏུབ་མ་ཤེས་ན། ཡུལ་པའི་བུ་མ་ཡིན། སོགས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་སྲོལ་རྒྱུན་སོ་ནམ་ཀྱི་ལས་ལ་འཇུག་མི་ཤེས་མཁན་གྱི་ཕོ་སྐྱེས་མེད། ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ནང་ནས་ཁང་ལུད་སྒོར་འདོན་ཏེ་རིམ་པར་སྐྱ་ཞིང་རྨོ་ཞེས་ལོ་གཅིག་གི་ཞིང་ལས་སོན་རྒྱག་སོགས་ཀྱིས་དུས་འདའ་བར་བྱེད། ཧོར་ཟླ་དྲུག་པའི་ནང་དུ་སྔོ་ལོག་རྨོ་ཞེས་ལོ་དེར་སྟོང་པར་བཞག་ཡོད་པའི་ཞིང་ཁ་རྣམས་རྨོ་དགོས། མ་རྨོས་གོང་དུ་ཞིང་ཁར་སྐྱེས་ཡོད་པའི་བེད་ཅན་གྱི་རྩྭ་ལྡུམ་རྣམས་འཐུ་ནས་སྐམ་རྗེས། དེ་དག་དགུན་དུས་དུ་བེད་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། ཧོར་ཟླ་བདུན་པའི་སྨད་ཙམ་ནས་འབྲོག་རྩྭ་འཐུ་རྗེས་རིམ་པར་ཡུལ་རྩྭ་སོགས་འཐུ་བའི་འགོ་འཛུག་དགོས། ཧོར་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་སྟོན་ལས་སམ་ནས་བརྔ་བའི་དུས་ཡིན་པས་ཡུལ་པ་རྣམས་ཀྱི་མགོར་མེས་ཚིགས་ནའང་འཕུར་ལོང་མེད་པ་ལྟར་གྱུར་འགྲོ། སྤྱིར་སྟོན་ཐོག་བསྡུ་བའི་སྐབས་སུ་ཕོ་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་ཅག་མྱུར་པོའི་སྒོ་ནས་བརྔས་རྗེས་བུ་མེད་རྣམས་ཀྱིས་ཆག་བཅང་འཆིང་བཞིན་འགྲོ་དགོས། དེ་རྗེས་བྱིས་པ་དང་ལོ་ལོན་རྣམས་ཀྱིས་སྙེ་མ་འཐུ་ནས་ཁྱིམ་གཅིག་གི་གཟའ་མི་ཡོད་ཚད་ཞིང་ཁར་འཚོགས་པ་ལྟ་བུའི་ལས་ལ་བརྩོན་གྱི་རེད། ཞིང་ཁར་ཆག་བཅང་དུ་བཅིང་བའི་བམ་པོ་རྣམས་བྱིའུ་སྤུ་འགེབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རྩིག་པ་དེ་ལ་རྒྱ་རྩིག་ཟེར། དེ་རྗེས་རིམ་པར་བམ་པོ་རྣམས་ཁང་ཐོག་ཏུ་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་ཅིང་ཁང་འགོའི་ཟུར་གདོང་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཐོག་གི་ཞྭ་མོ་གོན་པ་ལྟར་འཇོག་པ་དེ་ལ་འབོ་འཁོར་རྩིག་ཞེས་ཟེར། སྟོན་ཐོག་ནང་དུ་བསྡུས་རྗེས་ཡུལ་པ་རྣམས་ཅུང་ལྷོད་ལ་འབབ་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་དུད་ཚང་དེའི་བུ་མོ་ལུང་པ་གཞན་གྱི་འབྲོག་སྡེ་སོགས་སུ་གནའ་མར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། ཡུལ་གྱི་སྟོན་ལས་སྐབས་སུ་སྐད་གཏོང་ནས་ལག་སྲུག་ཞེས་ནས་འཆིང་སྐབས་འཆིང་ཐག་གི་སྣེ་ལ་སྙེ་མ་དུ་ཡོད་རྣམས་ལོགས་སུ་གསོག་ཆོག་གི་ཡོད། དེ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་དེར་འབྱོར་བ་མེད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་བུ་མོའི་ནང་མི་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གཅེས་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ཡོད་པར་མཚོན། །

ཡུལ་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྐོར།

སྤྱིར་ཡུལ་གྱི་སྟོན་ཐོག་གཙོ་བོ་ནི། ནས་དང༌། ནས་ལའང་སྨུག་ཆུང༌། སྐྱ་ར། སེང་འབྲུ་སོགས་ཡོད། བྲོ། ཡུང་མ། ཡུང་མ་ལའང་ཡུང་དཀར་ལུ་དང༌། དམར་ལུ། སྣ་ལོ། ཨོ་སྐྱོ་ཕོ་ལོག་སོགས་ཡོད། སྲན་མ། ད་དུང་སྔོ་ཚོད་ཀྱི་རིགས་འདྲ་མིན་དུ་མའང་ཡོད། དེའང་ཡུལ་བཤད་ལྟར་ན། སྐྱ་ར་ནས་ཀྱི་སྐྱ་བོ། དམར་ར་ནས་ཀྱི་བླ་མ། སེང་ཁྲ་ནས་ཀྱི་སྡེ་ཕ། སྔོ་ཆེན་ནས་ཀྱི་བུ་ཆེན། སྔོ་ཆུང་ནས་ཀྱི་བུ་ཆུང༌། བྲ་བོ་ནས་ཀྱི་སུམ་ཟུར། ཡུག་པོ་ནས་ཀྱི་གཡོག་པོ་སོགས་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། ཡུལ་པ་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ཆང་འཐུང་རྒྱུར་དགའ་ཞིང་ཕན་ཚུན་གྲོང་རོགས་ཁྱིམ་མཚེས་རྣམས་མགྲོན་འབོད་ནས་ཆང་གླུ་ལེན་པ་དང༌། མཛུབ་ཤོ་རྒྱག་ནས་ཆང་ཞབས་རྟགས་རྒྱག་པ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། །

འབྲོག་ལས་ཐོན་སྐྱེད་སྐོར།

འབྲོག་ལས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནི། གཙོ་བོར་ཕྱུག་རིགས་དཀར་ནག་སོགས་ལ་བརྟེན་དགོས་པར་སོང༌། གནག་ཕྱུགས་ཕོ་མོ་སྟེ། གཡག་དང་འབྲི། མཛོ་ཕོ་མོ། ར་ལུག་བ་རྟ་སོགས་སྣ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད། འབྲོག་པ་རྣམས་ཕྱུགས་རིགས་འཚོ་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུར་ཆེས་མཁས་པས། སྐབས་རེར་གངས་སྐྱོན་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་ནའང་ཕྱུགས་རིགས་ལ་གནོད་པ་དེ་ཙམ་འཕྲད་ཀྱི་མེད། དེ་ནི་ནམ་ཟླ་དང་བསྟུན་པའི་རི་ཡི་རྩྭ་ཁ་བདག་གཉེར་དང་གངས་སྐྱོན་སྔོན་འགོག་སོགས་ལེགས་པོ་ཡོད་པས་ཡིན། ཕྱུགས་རིགས་དཀར་ནག་རྣམས་ལ་ལོ་ཚོད་དང་མཐུན་པའི་མིང་རེ་འདོགས་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། དང་པོ་གཡག་ལ་མཚོན་ན། བེའུ། ཡར་རུ། ཤེད། སོ་གཉིས། སོ་བཞི། སོ་དྲུག ཁ་ཚང༌། དྲུས་ལྔ། དྲུས་དྲུག སོགས་བརྩི་ཡི་ཡོད། འབྲི་ལ་མཚོན་ན། བེའུ། ཡར་རུ། ཤེད་མོ། ཐུལ་མ། གཞན་གོང་དང་མཚུངས། ཕོ་ལུག་ལ་མཚོན་ན། ལུ་གུ ལ་ག ཐང་ངེ། རྙི་པ། ལྕེབ་གཅིག ལྕེབ་གཉིས། མ་མོ་ལ་མཚོན་ན། ལུ་གུ། ལ་ག ཚེར་མོ། རྙི་པ། གཞན་གོང་དང་མཚུངས། ར་ཕོ་ལ་མཚོན་ན། རེའུ། རྩི་རེ། ར་ཐང༌། གཞན་གོང་ལུག་དང་མཚུངས། ར་མོ་ལ་མཚོན་ན། རེའུ། རྩི་རེ། ར་ཚེར་མ། གཞན་གོང་དང་མཚུངས། རྟ་ལ་མཚོན་ན། རྟ་ཕོ་ལ། རྟེའུ། ཐོ་རུ། ཟེ་སྒ་རྒྱག ན་དང་པོ། ན་གཉིས་པ་སོགས་བགྲངས་ཀྱི་ཡོད། རྒོད་མ་ལ། གཞན་གོང་དང་མཚུངས་ཡང་གོང་གི་ཐོ་རུའི་འཚབ་ཏུ་ཐོ་མོ་ཞེས་འབོད།

འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རེའུ་ལུག་བེའུ་རྣམས་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་གནས་ཞེས་ཐར་འཇོག་པའམ་རླིག་རིལ་ལམ་འབྲས་བུ་འདོན་འཇོག་གི་ཡོད། རྟ་ཕོ་རྣམས་ཐོ་རུ་སྐབས་སུ་བྱ་འཇོག་ཅེས་འབྲས་བུ་འདོན་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྟ་ནོར་ར་ལུག་གི་རྒྱུད་པ་བཟང་ཤོས་ཞིག་ཐར་མི་བྱ་ནས་འཇོག་གི་ཡོད་ལ། དེ་ནི་ནོར་གནག་ཡིན་ན་ཕྱུགས་གཡག་དང༌། རྟ་ཡིན་ན་རྟ་གསེབ། ལུག་ཡིན་ན་ཐུག་རེའམ་ལུག་ཐུག ར་ཡིན་ན་ཅོ་ལོའམ་ར་ཐུག་ཅེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དག་ནི་རྟ་ནོར་ལུག་ར་སོགས་ཀྱི་ཡབ་ཆེན་རེད་ལ་རྒྱུད་ཁུངས་ཡང་རེད། ནོར་གནག་རྣམས་དབྱར་སྨད་ཙམ་ནས་འཁོར་ཞེས་དྲུས་ལོང་ཚེ་འབྲི་གྲུས་མའམ་བེའུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཕུད་དེ་མིན་འབྲི་རྣམས་ལ་བེའུ་ཆགས་ཀྱི་རེད། ར་ལུག་རྣམས་ལ་རྨོག་ཅེས་སྟོན་སྟོད་ཙམ་ནས་དྲུས་ཐེངས་གཅིག་ལོང་གི་ཡོད་པས་དེའི་སྐབས་ལུག་མ་མོ་དང་ར་མོ་རྣམས་ལ་ལུ་གུ་དང་རེའུ་ཆགས་ཀྱི་རེད། འོན་ཀྱང་དགུན་ཁ་དང་སོས་ཀ་རྣམས་སུ་ལུག་ཐུག་དང་ར་ཐུག་རྣམས་ལ་ཁེབས་རྒྱག་ནས་སྐྱེ་སྒོ་འགོག་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ཚེ་ར་ལུག་རྣམས་ཀྱིས་དུས་གང་བྱུང་དུ་བུ་སྐྱེ་ནས་མང་པོ་ཞིག་འཆི་འགྲོ་ཡི་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྟ་དང་ནོར་གནག་རྣམས་དེ་འདྲ་མིན་པས་ཁེབས་རྒྱག་མི་དགོས། ནོར་ར་ལུག་རྣམས་ཀྱི་བུ་མང་ཆེ་བ་དཔྱིད་ཀ་སོས་སྨད་དུ་སྐྱེ་ཡི་ཡོད་ལ། དེ་སྐབས་རྫི་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་ཚེ་གཅན་ཟན་བྱ་གླག་སོགས་ཀྱིས་རེའུ་ལུག་བེའུ་དམར་འབྱར་ཁྱེར་བ་མང་པོ་ཡོང་སྲིད། མཚམས་མཚམས་སུ་རི་སྒང་དུ་རེའུ་ལུག་ལྔ་དྲུག་ཙམ་ཉིན་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བའང་ཡོང་གི་ཡོད་པས་རྫི་བོ་ཚོའི་ཨམ་ཕྲག་ཏུ་མི་ཤོང་བ་དེ་འདྲའང་ཡོང་གི་ཡོད༌། མདོར་ན་དུས་ཚོད་དང་བསྟུན་ཏེ་སྐྱེ་སྐྱོང་གནང་ཐུབ་ན་ཕྱུག་རིགས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་མགྱོགས་པོ་འགྲོ་ཡི་ཡོད། །

འབྲོག་པ་རྣམས་སེམས་བག་ལྷོད་ཅིང་རྩིད་བལ་ཐག་ལས་དང༌། རྡོ་བཀོད་རྩིག་རྒྱག་སོགས་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་པས་སོ་སོའི་དབྱར་དགུན་གྱི་གནས་ཁང་དྲོ་སྐྱིད་ལྡན་པ་བསྐྲུན་གྱི་ཡོད། འབྲོག་པ་རྣམས་དབྱར་དུས་སུ་སྦྲ་ཞེས་ནོར་གནག་གི་སྲིད་པ་ལས་བཟོས་པའི་སྡོད་ཁང་ཉི་མ་ལོག་ཆར་བབ་ཀྱང་ནང་དུ་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་མི་ཡོང་བ་དང༌། ནང་དུ་སྡོད་སྐབས་ཕྱི་རོལ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་རྒྱུ་བའི་སྐར་ཚོགས་རྣམས་ཁྲ་ལམ་ལམ་དུ་མཐོང་ཐུབ་པ། ལྷག་རླུང་གྲང་ངད་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཡང་བསིལ་བུའི་སྒྲ་ཙམ་ནང་དུ་འཛུལ་མི་ཐུབ་པ། འགེལ་ན་ཡངས་ཤིང་བདེ་བ། ཕུབ་ན་མཛེས་ཤིང་བག་དྲོ་བ་སོགས་ཁྱད་ཡོན་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད། །

རྩྭ་སྨན་གྱི་སྐོར།

གཞན་ཡང་ཡུལ་འབྲོག་གཉིས་ཆར་སྨན་རྩྭ་འགང་ཆེན་སོགས་དཔེར་ན། དབྱར་རྩ་དགུན་འབུ། ཧོང་ལེན་དམར་པོ། བཤུ་ཐང༌། རྫ་ཡུང༌། ལྕེམ་རྩ། ཏྲི་ཡང་ཀུ། འོམ་བུ། དབང་ལག བྱ་རྒོད་སོག་པ། གངས་ལྷ་མེ་ཏོག བ་ཤ་ཀ། ལྕེ་ཚ་མེ་ཏོག ལུག་རུ་སྨུག་སེར། སྐྱེལ་ཏོག གྲོ་མ་ས་འཛིན། འབྲུ་ཏ་ས་འཛིན། པ་པ་ཏ། དཔའ་ཡག སྟར་བུ་སོགས་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཡོད། དེ་བཞིན་རང་བྱུང་གི་ཆུ་ཚན་དང་མཚུར་དཀར་ནག མུ་ཟི་དཀར་ནག བྲག་ཞུན་སོགས་ནད་བརྒྱ་བཅོས་པའི་སྨན་མཆོག་གི་ཐོན་ཁུངས་ལེགས་ཤོས་ཀྱི་ས་ཆ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། །

ཤིང་སྣའི་སྐོར།

ཤིང་སྣ་རིགས་ནི། ཤུག་པའི་རིགས་དང༌། གླང་མ། སྙ་ག ཉ་རིག སྤེ་ནེ། གསོམ་པ། ཚལ་བུ་སོགས་ཅི་རིགས་པ་ཡོད། འོན་ཀྱང་འབོ་ལོ་དང་ཤུག་སྡོང་ཆེ་བ་ཀ་གདུང་བྱ་ཆོག་པ་དེ་འདྲ་ལྷོ་ཁུལ་ཕྱོགས་སུ་མ་གཏོགས་མང་པོ་མེད། །

དུད་འགྲོའི་སྐོར།

དུད་འགྲོའི་རིགས་ལ། རི་དྭགས་དང༌། གཡུང་དྭགས། གཅན་གཟན་སོགས་ཅི་རིགས་པ་ཡོད་དེ་རི་དྭགས་རིགས་དཔེར་ན། ཤ་བ། གནའ་བ། རྒོ་བ། གླ། ཁ་ཤ། རི་བོང༌། ཕྱི་བ་སོགས་ཅི་རིགས་པ་ཡོད། གཅན་གཟན་རིགས་དཔེར་ན། གཟིག་དང༌། གསའ། དབྱི། དྲེད་མོང༌། འཕར་བ། སྤྱང་ཀི། གྲུམ་པ། ཝ། སྦྲེ། ཨོ་དཀར། འོབ། ཟེ་མོ། ནེའུ་ལེ་སོགས་མང་པོ་ཡོད། །

བྱ་རིགས་ཀྱི་སྐོར།

བྱ་བྱིའུ་རིགས་ལ་མཚོན་ན། རྒོད་ཐང་དཀར་དང་ཐང་སྨུག ཁུ་བྱུག གོ་བོ། སྐྱ་ཀ། གླག་རྒོད། འོལ་བ། ཁྲ། བྱ་རོག ཀྱུང་ཀ། གཤོང་ཁྲིས། འཇོལ་མོ། ཐུ་བ། གུང་མོ། མཆིལ་པ། ངང་སེར། ངང་སྐྱ། ཁྲུང་ཁྲུང༌། མཐིང་རིལ། ཆུ་སྐྱར། བྱ་ལོང༌། དུང་ཧྲི། ༼ཡིག་སྐད་དུ་ཏི་ཏི་ཡང་ཟེར་༽ ཕུག་རོན། གངས་བྱིའུ། གླང་བྱིའུ་མཐེབ་ཏོག སྤུ་བྱིའུ་སེ་མོ། ཁུག་རྟ་སོགས་གཤོག་ཐོག་ཅན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད། ཆུ་གནས་ཀྱི་རིགས་ནི། སྲམ་དང༌། ཉ། སྦལ་པ། ལྕོང་མོ། གངས་སྦལ་སོགས་ཡོད།

དུས་སྟོན་གྱི་སྐོར།

འབྲོག་པ་རྣམས་ལ་དུས་སྟོན་དམིགས་བསལ་བ་དེ་འདྲ་ཆེར་མེད་ཀྱང་ལོ་རེར་ལོ་གསར་ཐེངས་འགའ་ཙམ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་ལ། དེའང་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་བེའུ་ལུག་ལོ་གསར་ཞེས་ནོར་ལུག་རྣམས་ལ་དམིགས་བསལ་རྩྭ་ཁ་སྟེར་བ་དང༌། ཕྱུགས་རྫི་རྣམས་ཀྱིས་གྱོན་གོས་གསར་པ་གོན་པ་སོགས་ཉིན་དེར་སྐར་བཟང་ཚེས་བཟང་ཞིག་ཏུ་རྩི་ཡི་ཡོད། དེ་རྗེས་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ནི་ཡོངས་གྲགས་རྒྱལ་ལོ་ལོ་གསར་ཞེས་ལོ་གཅིག་གི་གཟབ་འཆོར་གསོལ་སྟོན་གྱི་དུས་ཚིག་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་སྟེ། མ་མཐར་ཉིན་བཅོ་ལྔ་ཙམ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། ལོ་ཚིགས་དེ་ནི་ཆེས་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ཞིག་སྟེ་སྔོན་སྡེ་བ་གཞུང་གིས་ཁམས་ཁུལ་དབང་བསྒྱུར་མ་བྱས་པའི་གོང་དང༌། ཧོར་ཟླ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་མ་བྱུང་བའི་སྔ་རོལ་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་འགོ་འཛུག་སའང་འདི་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་རྒྱལ་ཁབ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་རྒྱལ་ལོ་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པར་ངེས། སྤྱིར་ད་ལྟའི་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་པའི་ཟླ་བ་དེར་སྟག་གིས་ཚེས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་སྟག་གི་ཟླ་བ་དེའང་བོད་ཟླ་དང་པོ་ཡིན་པ་སོགས་མཁས་དབང་མང་དག་ཞིག་གིས་རྩ་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་པར་སོང༌། འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འཚམས་པའི་དུས་ཚིགས་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཆོག ལོ་གསར་གོང་གི་བོད་ཚེས་ཉེར་དགུ་ཉིན་ཐབ་ཚང་གི་གཅམ་གདུང་སོགས་སུ་ཆགས་ཡོད་པའི་དུ་དྲེག་རྣམས་འཕྱག་རྗེས། གནང་གང་ཉིན་ལམ་གྱི་སུམ་མདོ་རྣམས་སུ་མདའ་གྲི་གདུང་སོགས་དང༌། ཉི་ཟླ། དེ་མིན་གྱི་རི་མོ་རྣམས་ཉིན་སྔ་མར་ཕབས་པའི་དུ་ནག་གིས་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་ལ་རི་མོ་དེ་དག་གི་རྩེ་མོའམ་སོ་རྣམས་དགྲ་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་གྱི་རེད། དེ་རྗེས་ཁྱིམ་གྱི་གྱང་ངོས་སུ་བྲོ་ཕྱེས་གཡུང་དྲུང་དང་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ། བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད། རིན་ཆེན་ནོར་བདུན། ཕྱེ་མར་མདའ་དར་སོགས་བཀྲ་ཤིས་པར་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དུང་ཐིག་རྒྱག་གི་རེད། ལོ་གསར་པའི་སྐབས་དགའ་ཉེ་སྤུན་མཆེད་སོགས་ཕན་ཚུན་མགྲོན་འབོད་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་ཉིན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་སོགས་ལ་འགྲོ་མཁན་མེད། དེའང་ཚེས་གཅིག་ཉིན་མོ་མགྲོན་མ་འགྲོ། །ཚེས་གསུམ་ཉིན་མོ་མགྲོན་མ་བརྗེད། ཟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་ལོ་གསར་གཏོང་སྟངས་ནི་ཡུལ་འབྲོག་གཉིས་ལ་ཁྱད་ཆེར་མེད་ཀྱང་གསོལ་སྟོན་ཟས་རིགས་ཀྱི་ཐད་ལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཤས་ཀྱང་ཡོད་སྲིད་པ་རེད། ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་ཕྱིས་བྱུང་གི་སྐད་དེ་སོ་ནམ་ལོ་གསར་ཞེས་འབོད་མཁན་ཡོད་ཀྱང༌། ཡུལ་འབྲོག་གཉིས་ཀས་བརྩི་སྲུང་ཆེར་མི་བྱེད། སྤྱིར་ལོ་ཚིགས་དེ་དག་དཔྱད་ཞིབ་བྱ་ཚེ་ཧོར་ཟླ་ནི་སོག་པོས་བོད་ཁམས་དབང་སྒྱུར་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་དཔང་རྟགས་ཞིག་ལས། བོད་རང་ལ་མཚོན་ན་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལུང་པ་གཞན་ཞིག་གིས་དབང་འོག་ཏུ་བཙུད་པའི་ཉིན་ནག་ཞིག་ལས་མ་འདས་པས་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྩི་སྲུང་བྱ་དོན་ཡང་མེད་སྙམ། །

ཡུལ་ལུང་གི་ཆས་གོས་སྐོར།

ཡུལ་ལུང་གི་ཆས་གོས་སྐོར། རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན་ཆས་གོས་ནི་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་མིའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་གིས་ཁྱད་པར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པས། ཁྱུང་པོ་སེར་ཚའི་ཡུལ་ལུང་ལའང་ཕོ་མོའི་ཆས་གོས་ཅི་རིགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན། ཡུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོས་ཆེན་དང་འབུ་རས། འཕྲུག ཐེར་མ། འབའ་ལའམ་སྣམ་བུ། ཚར་རུ། རས་ཆའི་རིགས་སོགས་གྱོན་སྲོལ་ཡོད། འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོང་སྨྲས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་དེ་དག་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་བོར་ལྤགས་རིགས་ཏེ། ལྤགས་ཙག་ཞེས་པ་ལུག་ལྤགས་ལས་བཟོས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ར་ཙག སྐོམ་ཙག་ཅེས་པ་ཡ་རུའི་པགས་པ་ལས་བཟོས་པ་སོགས་གྱོན་གྱི་ཡོད། དེ་དག་གི་སྣེ་མོར་རྒྱན་ནག་རྒྱག་པ་དང༌། ཕྱི་གཡོག་སླེ་འེ་སྟེ་གླ་ལྤགས་ཀྱིས་གཡོག་རྒྱག་པ་དེ་འདྲ་ནི་ཡུལ་འབྲོག་གཉིས་ཀས་གྱོན་གྱི་ཡོད། དབྱར་གྱི་ཆར་དུས་སྐབས་སུ་འཕྱིང་པ་སྟེ་བལ་ལ་ཆུ་བརྒྱབ་ནས་བཅགས་པའི་རྒྱུ་སྤུས་ལེགས་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན་ཨུར་གོས་ཞེས་རྟ་ཞོན་ནས་འགྲོ་དུས་མི་རྟ་གཉིས་ཆར་འཁེབ་པ། མགོ་དུང་ཞེས་དམིགས་བསལ་ནག་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མགོ་བོ་རྒྱུད་ནས་གོན་དགོས་པ། དཀར་ལིང་ཞེས་རྒྱབ་ཕྱོགས་གཅིག་པུར་ཁེབ་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད། ལྷམ་ལའང་ཡུལ་འབྲོག་གཉིས་ཀས་ཐག་མགོ་དང་རས་མགོ། རྐོ་མགོ། ཉྭ་ཁྲ། སྣ་ལེབ་སོགས་ཅི་རིགས་པ་ཡོད། ཞྭ་མོ་ལ། ཝ་ཞྭ། ཚར་ཞྭ། ཨུ་སུག་ཞྭ་མོ། འཕྱིང་ཞྭ། ནག་མོ་རྣམས་ལ་ཉི་ཞྭ་ཞེས་ཕོ་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་ལག་པས་མི་འཆང་བ་དེ་འདྲ་སོགས་ཅི་རིགས་པ་ཡོད། །

རྒྱན་ཆའི་སྐོར།

རྒྱན་ཆ་སྐོར་ནི། ཡུལ་འབྲོག་གཉིས་ཆར་ཕོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟི་བྱུར། གྲི་དང་མེ་ཆ། གའུ། མདའ་ར་སོགས་དང༌། ནག་མོ་རྣམས་ཀྱིས་གོང་སྨྲས་གཡུ་བྱུར་གྱི་རིགས་དང༌། གློ་ཁུག ཁབ་ཤུབ། ལག་གདུབ། ཚིགས་ཁེབས། དངུལ་ཐག གློ་ལོང༌། ད་དུང་མགོ་ནས་མར་སྤོས་ཤེལ་གྱི་སྣེ་མོར་གཡུ་གཤོག་སོགས་ལུང་སྡེ་མི་འདྲ་བའི་བབ་དང་བསྟུན་ནས་འདོགས་སྲོལ་ཡོད། ནག་མོ་ཚོའི་རྒྱབ་ཀྱི་གཡུ་གཤོག་དེ་ལ་ཐོ་ཁུར་ཟེར། གལ་སྲིད་གཡུ་གཤོག་གི་སྣེ་མོར་དུང་བཏགས་ཡོད་ན་ནག་མོ་དེ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་པ་རྟོགས་ནུས། གཞན་པང་ཁེབ་བམ་པང་གདན་ནི་ནག་མོ་ཆེ་ཆུང་ཚང་མས་འདོགས་ཀྱི་ཡོད་པས་དམིགས་བསལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། ད་དུང་འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་འུར་ཐག་འདྲ་མིན་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྲོལ་ཡོད། དཔེར་ན། སོག་སླས། དྲུག་སླས། ཆུ་མིག་དགུ་སྒྲིལ། སྒང་དཀར་སྒང་ནག བ་གཟི་བེའུ་ཁྲ། བལ་འུར་སྐྱ་འགོ་སོགས་སླ་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མིང་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད། དེ་དག་ལ་ཚོས་སྣ་འདྲ་མིན་གྱིས་བརྒྱན་ནས་གློར་འདོགས་སྲོལ་ཡོད། སྤྱིར་འུར་ཐག་ཟེར་དུས་ནོར་ལུག་འཚོ་བྱེད་གཅིག་པུར་མིན་པར་ཕན་ཚུན་དགྲ་འཐབ་སྐབས་སུ་བེད་སྤྱད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་མང་པོ་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན་སྔོན་དབྱིན་དམག་བོད་དུ་ལྷག་སྐབས་རྒྱང་རྩེར་བོད་པའི་འུར་ཐག་གིས་དབྱིན་ཇི་ཕམ་བཅུག་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱང་མང་རབས་ཡོད་པ་ལྟར་ཡིན། །

ལག་རྩལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྐོར།

ལག་རྩལ་ཤེས་ཡོན་ནི། སྤྱིར་བོད་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ལ་ཐུན་མིན་ལག་རྩལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐད་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཡོད་པ་ནི། དེང་ང་ཚོས་མཐོང་ཐོས་སུ་གྱུར་ཞིང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་བོད་སྨན་གྱི་ལག་ལེན་དང༌། སྲིད་ན་ངོ་མཚར་ལྡན་པའི་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་བཟོ་བཀོད་སོགས་ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང༌། ཐོས་འཛིན་གྱི་བུ་གར་ལྷུང་ལྷུང་དུ་གྲགས་པ་འདི་དག་གིས་ཤེས་ནུས། དེ་དང་བསྟུན་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚའི་ཡུལ་གྲུ་ལ་མཚོན་ནའང་བོད་སྨན་གྱི་ལག་ལེན་སྟར་སྲེག་སྦྱོང་གསུམ་སོགས་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་འདྲའང་ཡོད་ལ། དེ་མིན་ཤིང་བཟོ་དང༌། རྡོ་བཟོ། ལྕགས་བཟོ། ལྷ་བྲིས། ཡིག་བྲིས་སོགས་སོ། །

ཡིག་བྲིས་ཀྱི་སྐོར།

ལྷག་པར་ཡིག་བྲིས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚའི་མགར་བྲིས་དང་མ་ནི་ཞེས་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ད་དུང་གཡུ་ཁྲི། སྒུར་ཧྲོང༌། གསེར་གཟབ། གཡའ་སེལ་སོགས་སྙན་གྲགས་ཅན་མང་པོ་ཡོད། དེའང་མགར་བྲིས་དང་མ་ཎི་གཉིས་ཐོག་མར་དགེ་རྒན་གཅིག་གི་བརྒྱུད་པ་ལས་བྱུང་བར་བཤད། བརྒྱུད་ཁུངས་ཀྱི་མིང་ལ་ཁྲ་ག་གཟི་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་དགེ་ཕྲུག་གཉིས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་ལ་གཞི་བཅས་ཏེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་འབོད་སྲོལ་བྱུང་བ་ཡིན་ཟེར། ལྷག་པར་མགར་བྲིས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱིན་ཅན་ལྟ་བུ་བརྩི་སྲོལ་ཡོད་དེ། འདི་ནས་ཡར་བརྩིས་པའི་མི་ཐོག་གསུམ་པ་མགར་བ་བྱམས་མ་ཞེས་པ་དེ་ཡིག་ལྷ་འཕྲུལ་ཆུང་གི་འོད་ཟེར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། དེའང་ལག་གཡོན་པའི་མཐེབ་སྟེང་དུ་ཡི་གེ་ཨ་ཡི་རང་བྱོན་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། བྲིས་འབྲི་ཚེ་སྙུག་ལམ་ནས་སྤོས་ཀྱི་དུ་བ་འཁྱུག་འཁྱུག་འཕྱུར་གྱི་ཡོད་པ་སོགས་ངོ་མཚར་གྱི་རྟགས་མང་པོ་ཡོད་ཟེར། ཐེངས་གཅིག་མི་ཚང་ཞིག་གིས་གདན་དྲངས་ནས་གསེར་འོད་ནོར་བུ་འོད་འབར་འབྲི་རོགས་ཞུས་པས་ཁོང་གིས་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་དགུ་པ་ཙམ་ནས་དབུ་བཙུགས་ཏེ་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ལྔ་པ་ཡས་མས་ཞིག་ནས་པོད་གཅིག་དེ་བྲིས་ཚར་ཏེ་ཕྱིར་བཞུགས་གནས་སུ་ཕེབས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མཚར་བ་དེ་འདྲའང་ཤིན་ཏུ་མང༌། དེ་ལྟར་མགར་བྲིས་ལ་བླ་མ་གཞན་གྱིས་རབ་གནས་མི་དགོས་པར་བྱིན་རླབས་ཞུགས་ཞུགས་པ་རེད་ཟེར་སྲོལ་ཡང་ཡོད་པ་རེད། དེ་དག་གི་རྒྱུད་པ་ད་བར་མ་ཉམས་པར་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚའི་ཡུལ་དུ་ཡོད་ལ། མགར་བྲིས་ཀྱི་མེས་པོའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཀྱང་ད་ལྟ་སོག་པ་རྟ་རྫོང་སྒར་དུ་ཡོད་པ་རེད་ཟེར།

མ་ཎི་བྲིས་པ་ནི་གོང་ཞུས་ལྟར་ཁྲ་ག་གཟི་ལས་ཆད་ཀྱང་བར་མཚམས་ཞིག་ནས་ཅུང་ཉམས་སོང་བར་རྟོགས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་བཤད་སྒྲོས་ཀྱི་སྒྲུང་ཐུང་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟར་ན། མི་རབས་འགའ་ཞིག་གི་སྔོན་ནས་མ་ཎིའི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཉམས་ཏེ་འཚོ་བ་སྐྱོ་པོ་ཆགས། འོན་ཀྱང་ཁྱིམ་འཛིན་གྱི་བདག་མོ་དགོས་ཀྱང་ཡུལ་མིས་དཔལ་འབྱོར་ལ་བལྟས་ཏེ་སྟེར་མཁན་མ་རག་པས་སྡེ་བ་གཞན་དག་གི་སར་བུ་མོ་སློང་བར་ཕྱིན། བུ་མོའི་ནང་ནས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐད་ལ་དྲི་བ་འདྲི་སྐབས། མ་ཎི་མེས་པོས་ལན་བརྒྱབ་པ་ནི། །ཤར་ལ་དཀོན་མཆོག་ཀ་འཇུ་ཡོད། །ནུབ་ལ་ནག་པོ་འཕྲད་ཉལ་ཡོད། །ཀ་བ་ར་མ་བརྒྱ་བསྐོར་ཡོད། །ནག་པོ་རི་ཉལ་ཐང་ཉལ་ཡོད། །ཅེས་ལན་བཏབས་པས་བུ་མོའི་ནང་མིས་འདི་ནི་ཕྱུགས་བདག་ཅིག་ཡིན་པར་ངེས་སྙམ་ནས་བུ་མོ་བག་མར་བརྫངས། འོན་ཀྱང་གོང་གི་ཚིགས་བཅད་དེའི་གོ་དོན་ནི། དཀོན་མཆོག་ཀ་འཇུ་ཞེས་པ་ནང་གི་ཕ་རྒན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པ་དེ་ལོ་ན་མཐོ་དྲགས་ནས་ཁྱིམ་གྱི་ཀ་བ་ལ་འཇུས་ནས་ཡར་མར་ལང་འདུག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པས་ཡིན། ནག་པོ་འཕྲད་ཉལ་ཞེས་པ་ནི་ནང་གི་མ་རྒན་དེ་རྒས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བཙིར་ནས་ལང་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པར་ཉིན་མཚན་དབྱེར་མེད་ཉལ་ཉལ་པ་ཡིན་པས་ཡིན། ཀ་བ་ར་མ་བརྒྱ་སྐོར་ཞེས་པ་ནི། དུད་ཚང་དེར་ར་མ་གཅིག་གཅིག་པུ་ཡོད་པ་དེ་ཀ་བ་ཞིག་ལ་བཏགས་ཡོད་སྟབས་ར་མས་རྟག་ཏུ་ཀ་བ་དེར་བསྐོར་བ་རྒྱག་གིན་ཡོད་པས་ཡིན། ནག་པོ་རི་ཉལ་ཐང་ཉལ་ཞེས་པ་ནི། མ་ཎི་མེས་པོ་ཚང་ལ་ཁྱི་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་རེད་ཟེར། འོན་ཀྱང་གོང་གི་ཚིགས་བཅད་དེས་མ་ཎི་ཚང་ལ་རྟགས་དང་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིགས་ནས་ཕྱིས་སུ་མ་ཎི་ཚང་ཟེར་དུས་ཁང་པ་ལ་ཀ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ཡོད་པ་དང༌། ནང་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་མཆོག་མང་བ། ཕྱི་རུ་ནོར་ལུག་དཀར་ནག་གིས་རི་ཉལ་ཐང་ཉལ་བྱེད་པ་བྱུང་བ་རེད་ཟེར། མ་ཎིའི་བརྒྱུད་པ་ད་བར་ཟམ་མ་ཆད་པར་གནས་མུས་ཡིན་ཁར་བྲིས་གཟུགས་ཀྱང་མ་ཉམས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

གཡུ་ཁྲི་དང་གསེར་གཟབ། གཡའ་སེལ་སོགས་ནི་དབུ་ཅན་གྱི་ཐོག་ནས་སྙན་གྲགས་ཡོད་མཁན་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་གཡུ་ཁྲི་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་མིང་གྲགས་ཅན་འགའ་ཞིག་གི་ནང༌། ཁྱུང་པོ་གཡུ་ཁྲི་ནི་ཐོན་མི་ཨ་ནུས་ཡི་གེ་བཟོས་རྗེས་བསྟན་པ་སྔ་དར་དང་ཕྱི་དར་བར་གྱི་ཡིག་མཁན་ཆེན་མོ་སྟེ་ཡིག་རིགས་གཟབ་ཤར་འབྲི་མཁན་གཙོ་བོ་དེ་རེད་ཟེར། དོན་དུ་གཡུ་ཁྲིའི་ལུགས་ཀྱི་གཟབ་ཤར་ནི་ཞང་ཡིག་སྨར་ཆུང་གི་འགྲོས་དང་མཐུན་ཆེ་ཞིང༌། དབུ་འདྲེན་རྣམས་གཟེངས་མཐོ་ཞིང་དཀྱིལ་ཆེ་བ་སྟེ་ལྷ་ཁང་གི་ཀ་འགོ་དང་མཚུངས་པ། སྒལ་ཚིག་རྣམས་ལྡེམ་འབུར་ཆེ་བ་སྟེ་ན་ཆུང་མའི་སྐེད་སྐབས་དང་མཚུངས་པ་སོགས་ཞང་ཡིག་དང་འགྲོས་མཐུན་པ་མང་པོ་ཡོད། སྤྱིར་གཡུ་ཁྲིའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་བཤད་པ་མང་པོ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཨ་མིག་མ་མིག་ན་མིག་གསུམ། །ཆུ་ནང་ཉ་མོའི་མིག་འདྲ་དགོས། ཞེས་དང༌། ར་རབ་ཟླ་བ་ཚེས་པ་འདྲ། །ར་འབྲིང་རལ་གྲི་བཤིབ་པ་འདྲ། །ར་ཐ་མ་རོ་ཤི་དྲུད་པ་འདྲ། སོགས་དང༌། ལྷག་པར་འ་ལྟ་བུར་དབུ་འདྲེན་གྱི་ཟུར་ནས་ཅུང་འཐེན་ཆེ་བ་སྟེ་དེ་ལ་སྦྲང་དྲུད་ཟེར། དེ་ནི་ཐོག་མར་གཡུ་ཁྲིའི་ཡིག་གཟུགས་གཏན་ལ་ཕབས་སྐབས་སྣག་ཚ་མ་སྐམ་པའི་ཐོག་ལ་སྦྲང་མ་ཞིག་བབས་ནས་སྣག་ཚ་ཅུང་དྲུད་ནས་སོང་བས་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་རེད་ཟེར། འདི་དག་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚའི་ཁོག་ཏུ་གཙོ་བོར་ཀུན་རིག་བླུག་སྐབས་འབྲི་བ་སྟེ། རྒྱུ་གསེར་དང༌། དངུལ། དུང༌། རག ཟངས་སོགས་ཡོན་བདག་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་མཐུན་པར་སྦྱོར་གྱི་ཡོད།

སྒུར་ཧྲོང་ནི་འབྲུ་གཟུགས་ཡིན་ལ་དབྱིབས་ཀྱི་ཆ་ནས་མིང་དེ་ཐོག་པར་སྙམ། གསེར་གཟབ་དང་གཡའ་སེལ་སོགས་ནི་གཟབ་ཤར་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་པར་ཤིང་གི་ཡིག་གཟུགས་ནི་གསེར་གཟབ་བེད་སྤྱོད་པ་མང་བར་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད།

ཚོང་ལས་ཀྱི་སྐོར།

ཚོང་ལས་སྐོར་ནི། འབྲོག་པས་མར་དང་ཕྱུ་ར། ཤ། རྩིད་པ། བལ། རའི་ཁུ་ལུ། པགས་པ་སོགས་འཚོང་གི་ཡོད་ལ། ཡུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་འབྲུ་རིགས་དང་ཞོར་དུ་ཡུལ་གྱི་ཐོན་བསྐྱེད་རྣམས་འཚོང་བ་དང༌། ཚུར་ལ་ཡུལ་འབྲོག་གཉིས་ཀས་རས་ཆའི་རིགས་ཏེ། གོས་ཆེན་དང༌། འགོ་སྣམ། ཐེར་མ། སྤུ་མ། ཤུར་མ་སོགས་དང༌། ནང་ཆས་ལ་མཚོན་ན། མཆོད་ཁྲི། སྒམ། ལྕོག་ཙེ། ལྕོག ཁྲོ། ཟངས། ཧ་ཡང་སོགས་མཁོ་གནད་ཀྱི་རིགས་སོགས་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱིས་སུ་ཁྱུང་པོའི་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་ཞེས་བོད་ཁམས་ཡོངས་སུ་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་རྩ་ཆེའི་སྨན་རྫས་ཞིག་བརྐོ་རྒྱུ་ཡོད་པས། དེ་ནི་ཡུལ་འབྲོག་གཉིས་ཀར་ཚོང་རྩའི་གཏན་གཞི་ལྟ་བུར་གྱུར།

ཁྱིམ་ཐབས་བག་མ་གཏོང་ལེན་གྱི་སྐོར།

བག་མ་གཏོང་ལེན་སྐོར་ནི། ཡུལ་འབྲོག་གཉིས་ཆར་ཕལ་ཆེར་འདྲ། དེའང་བུ་དང་བུ་མོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་མཐུན་ནས་བསུ་ལེན་བྱེད་པ་ཆེས་ཉུང༌། དེ་ནི་གཙོ་བོར་ཡུལ་གྱི་གནའ་སྲོལ་དང་བསྟུན་ནས་ཕྱོགས་སོ་སོའི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་དང་ཐོག་མི་ཁུངས་སོགས་བརྟག་རྗེས་གལ་སྲིད་མཐུན་པ་བྱུང་ན། བུའི་ཨ་ཞང་ངམ་ཡང་ན་ཁྲག་རྒྱུན་འདྲིས་པའི་ཉེ་དུ་གལ་ཆེན་ཞིག་གིས་ཕར་ཚང་དེར་བུ་མོ་སློང་བར་འགྲོ་དགོས། དེ་སྐབས་བུ་མོའི་སློང་རྟེན་དུ་རིན་ཆེན་སྣ་ལྔའི་མདའ་དར་དང༌། སློང་ཆང་ཞེས་པ་ནས་ཡ་གཅིག སྐྲ་གཡུ་ཞེས་པ་གཡུ་དྲུག་དཀར་ལ་ནག་ཐིག་མེད་པ་ཞིག སྐྲ་དུང་ཞེས་པ་དུང་དཀར་རིལ་པོ་ཆེ་ཆུང་ཅི་རིགས་པ་གསུམ་མམ་གཉིས་གང་རུང་ཞིག་དང༌། སྐྲ་སྣུམ་ཞེས་པ་མར་བརྡར་ཡུག་གཅིག དེ་བཞིན་རིན་ཐང་ལྡན་ལ་བཀྲིས་པའི་རྫས་ཅི་ཡང་སྤྲོད་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། གལ་སྲིད་བུ་མོའི་ནང་ཚང་གིས་དེ་དག་ངོས་ལེན་བྱས་ན་བུ་མོ་སྟེར་བར་ངོས་འཛིན་ནས་གཞི་ནས་བག་རྩིས་ཏེ་གཟའ་སྐར་འཕྲོད་སྦྱོར་དང༌། ལོ་དུས་སྤར་ཁ། གནམ་ཁྱི། ཕྱོགས་གཙང་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས། རྗེས་སུ་བུ་མོ་དེ་བུའི་གནའ་མར་སླེབས་ཚེ་གོང་གི་གཡུ་དང་དུང་དེ་དག་ཚེ་གང་པོར་འདོགས་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། དེ་རྗེས་ཚེས་བཟང་དུས་བཟང་གི་ཉིན་ཞིག་ལ་བུ་མོ་སྟེར་བར་ཐག་བཅད་རྗེས་བག་སྟོན་གྱི་མཛད་སྒོ་རྒྱས་བསྡུས་གང་བྱ་དགོས་མིན་སོགས་ཕན་ཚུན་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་ཀྱི་རེད།

དངོས་གཞི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཛད་སྒོར་བུའི་ནང་ཚང་ནས་གཉེན་པོའམ་བསུ་མི་དང་འབུལ་ཚན་གྲངས་ཇི་ལྟར་བྱུང་ན་དེའི་ལྡབ་གཅིག་དང༌། ཉིས་ལྡབ། སུམ་ལྡབ་སོགས་བུ་མོའི་ནང་ཚང་གི་འབྱོར་བ་དང་བསྟུན་ནས་སྐྱེལ་རྫངས་བྱེད་སྲོལ་ཡོད། དཔེར་ན་བུའི་ནང་ཚང་ནས་བསུ་མ་གསུམ་སླེབས་ན་བུ་མོའི་ནང་ཚང་ནས་དྲུག་གིས་སྐྱེལ་བ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་དུང་སྐྱེལ་དར་ཞེས་བུ་མོ་སྐྱེལ་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བུ་མོར་ལག་རྟགས་རེ་སྤྲོད་སྲོལ་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱུ་འབྱོར་དང་བསྟུན་ནས་སྤྲོད་པ་སྟེ། ཞིང་ཁ་དང་ནོར་ལུག དངུལ་ཅ་གཞན་དག་ཀྱང་སྤྲོད་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད། གཙོ་བོར་བུ་མོའི་ཕྱོགས་ནས་རང་གི་ཨ་ཞང་དང་མིང་པོ་སོགས་ཀྱིས་བསྐྱེལ་མ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། བུའི་ཕྱོགས་ནས་ཞང་པོ་སོགས་བསུ་མར་འགྲོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་ཡུལ་མི་ཚོས་སྒྱེ་མོ་དང་སླེ་པོ་རྣམས་ལྕི་བས་ཁེངས་པ་དང༌། ཆུ་ཟོ་ཆུས་ཁེངས་པ་སོགས་བྱ་ནས་བག་མ་ཡོང་བའི་ལམ་ཟུར་སོགས་སུ་སླང་ནས་འཇོག་གི་ཡོད། དེ་སྐབས་བསུ་སྐྱེལ་བ་རྣམས་ནས་དེ་ནི་ཆེས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚོན་རྟགས་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཏེ་ལག་སུ་ཡངས་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དེ་དག་གི་སྟེང་ཁ་བཏགས་རེ་གཡུག་ནས་འགྲོ་སྲོལ་ཡོད། སྤྱིར་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན་བག་མའི་སྣེ་འཁྲིད་མཁན་དེ་སྣ་བོའམ་སྣ་བོན་ཞེས་པ་བོན་གཤེན་ཞིག་གིས་གནང་གི་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ནི། བག་མ་གཏོང་ལེན་སྐབས་སུ་ཁྱིམ་ཚང་གཉིས་ཀར་བག་འདྲེ་དང་དམུ་གབ་སོགས་ཡོང་གི་ཡོད་པས་དེ་དག་སེལ་ཆེད་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད། བག་མ་བུའི་ཁྱིམ་སྒོར་འབྱོར་དུས་བབ་གདན་ཞེས་ཕྱིང་དཀར་ལ་ནས་ཀྱི་གཡུང་དྲུང་བོན་སྐོར་འབྲི་ནས་འཇོག་དགོས་ལ། བག་མ་དེའི་སྟེང་དུ་བབས་པའི་སྔ་རྗེས་སོགས་སུ་བཤད་པའང་གང་མང་རྒྱག་གི་ཡོད། བཤད་སྒྲོས་འགར་གལ་སྲིད་བུའི་ནང་ཚང་ནས་བཤད་པ་དང་དྲི་བ་དེ་དག་ལ་ལན་ཏག་ཏག་མ་ཐེབས་ན་བུ་མོ་རྟ་ལས་མི་འབབ་ནས་ཕྱིར་ལོག་འགྲོ་མཁན་ཡང་ཡོད་ཟེར།

བག་མ་ནང་དུ་བསུས་ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། ཉིན་གཉིས་པ་ཉིན་གཡང་གྲལ་ཞེས་བླ་གྲྭ་རྣམས་ནས་གཡང་འགུག་བྱེད་ཅིང་གཡང་འབོད་གྱེར་གྱི་ཡོད། དེའི་རིང་བག་མས་གཡང་གཏོར་འདེགས་དགོས་པས་ལོ་ཆུང་ཆུང་རྣམས་འདར་ནས་མི་གཞན་དག་གིས་རོགས་བྱེད་དགོས་པ་དེ་འདྲའང་ཡོང་གི་ཡོད། སྤྱིར་ཡུལ་གྱི་གནའ་སྲོལ་ལྟར་བུ་མོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་སྔོན་ད་ལྟ་རང་གི་ཁྱོ་ག་འགྱུར་བཞིན་པ་བུའི་གནས་བབ་ཤེས་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག ཐ་ན་གདོང་པ་ཙམ་ཡང་མཐོང་མ་མྱོང་བས་བག་མ་མང་པོ་ཞིག་ཧོབ་ཏུ་ངོ་མི་ཤེས་པའི་གླིང་ཕྲན་གཞན་དག་ཞིག་ནང་སླེབས་པ་ལྟ་བུའི་ཚོར་བ་ཡ་མཚན་རེ་སྐྱེ་ཡི་ཡོད་ཟེར། ཁྱུང་སེར་ཁོག་ཏུ་ཁྱིམ་གཅིག་གི་བུ་ཚང་མར་གནའ་མ་གཅིག་ལེན་པའི་སྲོལ་ནི་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་ཙམ་ཟིན་གྱི་ཡོད་ལ། གནའ་མ་བླངས་རྗེས་བུ་གང་རུང་ཞིག་ཁ་གྱེས་པ་ཡིན་ན་ཡུལ་མི་ཚོས་གནའ་མ་དེར་ལྟ་སྟངས་སྡུག་པོར་འཛིན་གྱི་ཡོད། རྗེས་སུ་ཕྲུ་གུ་བྱུང་ཚེ་བུ་ཆེ་བ་དེར་ཨ་ཕ་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། གཞན་རྣམས་ལ་ཨ་ཁུ་དང་མིང་དངོས་ནས་འབོད་པའང་ཡོང་གི་ཡོད། གཡང་གྲལ་སྐབས་སུ་བུ་དང་བག་མ་རྣམས་གདན་ཐོག་ཏུ་མཉམ་དུ་སྒྲིག་སྟེ་དང་ཐོག་བླ་གྲྭ་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་བཏགས་བཀོན་རྗེས། རིམ་པར་རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱིས་དར་བཤད་དང་རྟེན་འབྲེལ་བཤད་པ་སོགས་དོན་ཟབ་ལ་ཚིག་སྙན་པ་ཆེས་མང་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ཡིག་ཚོགས་ཀྱི་ངལ་བར་འཇིགས་ཏེ་མ་བྲིས། མཛད་སྒོ་ཉིན་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་བུ་མོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱེལ་མའམ་གཉེན་པོ་རྣམས་ལོག་རན་དུས་བུ་མོ་ཕྱི་རུ་དོན་གྱི་མེད་ལ། གཉེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་ལ་ཁ་ཕྱིར་སློག་ནས་ལྟ་ཡི་མཻད། དེ་ནི་བུ་མོ་གོ་མི་ལོག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་སྐད་བཤད་ཀྱི་ཡོད། གྲོང་སྡེའི་སྲོལ་ལུགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པར་བཅས་གནའ་མ་བླངས་ཚར་རྗེས་ཉིན་བདུན་དང་བཅུ། ཉིན་བཅོ་ལྔ། ཟླ་གཅིག་བཅས་གང་རུང་གི་རྗེས་སུ་བུ་མོ་རང་གི་ནང་ཚང་དུ་རང་སྐོར་ཞེས་རང་གི་ཆོ་ག་སྟེ་བུ་ཆེ་བ་དེའི་མཉམ་དུ་ཐེངས་དང་པོར་འགྲོ་སྲོལ་ཡོད་པ་བཅས་སོ། །

འདས་བསྔོ་སྒྲུབ་ཚུལ།

ལུང་ལས། སྐྱེས་ནས་འཆི་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ། །འདི་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ་སྙིང་རེ་རྗེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་པོ་འཁོར་ལོ་འཁོར་སའི་རྣམ་རིག་འདུས་པའི་བེམ་གཟུགས་འདི་གྲུབ་པ་ནས་བཟུང༌། མི་འཆི་ནས་སྡོད་ས་ནི་མེད་པས་ནམ་ཞིག་འཆི་དགོས། དེ་ལྟར་ཉེ་དུ་འཁོར་འབངས་ཡོད་ཚད་རྒྱབ་ཏུ་བསྐྱུར་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་འདི་དག་བསམ་སྟེ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས། དགེ་བ་ཁ་ཞོར་ལག་ཞོར། ཞེས་པའི་དཔེ་ལྟར་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་བསམ་དགོས་པའོ། །དེ་ལྟར་འཆི་བའི་དུས་བྱུང་ཚེ་འདས་བསྔོ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཡུལ་ལུང་རེར་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པར་སོང་ཁམས་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚའི་ཁོག་ཏུ་འདས་བསྔོ་སྒྲུབ་ཚུལ་སྐོར་གླེང་ན།

དང་ཐོག་སྐྱེ་བོ་དེ་ཚེ་འཕོ་བའི་ཚེ་ཕྱི་དབུགས་ཆད་ལ་ནང་དབུགས་མ་ཆད་པའི་མཚམས་སུ་ངོ་སྤྲོད་དང་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར། ད་དུང་སྐྱེ་བོ་དེའི་རྩ་བའི་བླ་མ་སུ་ཡིན་པ་དེའི་མཚན་ནས་འབོད་པ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་དག་ནི་རང་ཉིད་འཆི་བ་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། སྤྱིར་སྐྱེ་བོ་དེ་ཉིད་ཚེ་འདིར་ཉམས་ལེན་དང་སྦྱོང་པ་སྔོན་སོང་གི་གོམས་པ་ཡོད་མེད་སོགས་ལ་བལྟ་ནས་ངོ་སྤྲོད་ཐབས་བྱ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ནས་བཟུང་ཞག་གསུམ་རིང་ཁྱིམ་དུ་འཇོག་ནས་ནང་མིའི་འཁོས་འབྱོར་དང་བསྟུན་དགེ་སྒྲུབ་གང་འགབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན་རབ་སྔོན་ཚུད་ནས་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་ན་ཞག་གསུམ་ཀྱི་ཉིན་ཀུན་རིག་སོགས་བླུག་པ་དང༌། འབྲིང་ཞི་ཁྲོ་རྒྱས་འབྲིང་སྡུས་གསུམ་གང་རུང་བླུག་པ། ཐ་མའང་ཞག་གསུམ་རིང་གཤིན་འདུར་བྱེད་ནས་ཤི་བ་རྣམས་བླ་བདེ། གསོན་པོ་རྣམས་འདུག་བདེ་བ་ལྟ་བུའི་དགེ་སྒྲུབ་མི་བྱེད་མཁན་ནི་ཕལ་ཆེར་མེད། ཞག་གསུམ་ཚང་རྗེས་གཤིན་རྩིས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཕུང་པོ་དུར་འཇུག་གམ་གཙང་སེལ་བྱ་དགོས་པས་སྒོ་འདོན་མཁན་དང་སྐྱེལ་མཁན་སོགས་ལོ་རྟགས་ཁམས་སོགས་མཐུན་དང་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ངེས་གཏན་བཟོས་རྗེས་དུར་འཇུག་བྱེད་ཀྱི་རེད། སྤྱིར་བོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལ་དུར་ལའང་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དམར་གདུང་གཤམ་པ་དང༌། མེར་བསྲེག་པ། ཆུ་ལ་བསྐུར་བ། སར་སྦས་པ། བྱ་སྦྱིན་གཏོང་བ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་ཁམས་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚ་ཁོག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། མང་ཆེ་བར་ས་དུར་དང་བྱ་སྦྱིན་གཏོང་བ་གཉིས་རེད། དེ་ལས་ལྷག་པར་བྱ་སྦྱིན་གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་གཏོང་གི་དགེ་སྒྲུབ་ཞིག་ཏུ་སོང་བས་མང་པོ་ཞིག་གིས་འདིའི་སྲོལ་འདི་བཟང་བར་འདོད། གྲོངས་ཟིན་པའི་གཟུགས་ཕུང་ལ་རོ་ཞེས་འབོད་མཁན་ཉུང་ལ། དེར་ཕུང་པོའམ་རུས་ཆག་ཅེས་འབོད་ཀྱི་རེད། ཞག་གསུམ་ནས་བརྩིས་པའི་ཞག་བཞི་བཅུ་ཞེ་དགུའི་རིང་བོན་ལུགས་ལྟར་ན་ཨ་མཆོད་ཅེས་ཡོན་བདག་གི་འབྱོར་བ་དང་བསྟུན་ནས་བོན་གཤེན་གཉིས་དང་གསུམ་མམ་དེ་ལས་མང་བ་སོགས་གདན་འདྲེན་ནས་མདོ་གཡུང་དྲུང་ཀློང་རྒྱས་ཀྱི་གཞུང་བསྲང་སྟེ་ཉིན་རེར་ཀློང་རྒྱས་ཚར་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་རེ་དང༌། དེ་བཞིན་ནངས་བསང་དགོང་འདོན། རིགས་དྲུག་རང་སྦྱོང་སོགས་འདོན་དགོས་པ་ཡིན། བདུན་རེའི་མཚམས་སུ་བླ་མ་གལ་ཆེན་རེ་གཉིས་གདན་འདྲེན་ཞུ་ནས་བདུན་ཚིགས་ཀྱི་འཕོ་བ་རྒྱག་གནང་གི་ཡོད། དེ་བཞིན་གནས་འདྲེན་ཞེས་བདུན་དང་པོ་དམྱལ་བ་ནས་ཡར་འདྲེན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་བདུན་གཉིས་པར་ཡིད་དྭགས་ནས་དང༌། གསུམ་པར་བྱོལ་སོང༌། བཞི་པར་མི། ལྔ་པར་ལྷ་མིན། དྲུག་པར་ལྷ། བདུན་ཚིགས་མཐའ་མར་བར་དོ་གནས་འདྲེན་ཏེ་འཁོར་བ་ངན་སོང་གི་སྒོ་གཅོད་ནས་ཡང་དག་པའི་ལམ་མཆོག་སྟེ་ཐར་པའི་གོ་འཕང་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མང་ཆེ་བས་ཞག་བཞི་བཅུ་ཞེ་དགུའི་ཉིན་ཀུན་རིག་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གང་རུང་བླུག་པ་སོགས་ཀྱི་དགེ་སྒྲུབ་རྒྱས་པ་གནང་སྲོལ་ཡོད། སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་གྲོངས་རྗེས་ནང་མི་རྣམས་ནས་ཞག་ཞེ་དགུའི་རིང་བྲོ་གླུ་དང༌། སྟོན་མོ་གར་རྩེད། ཕན་ཚུན་ཧ་དགོད་དང་གད་མོ་ཤོར་བ་སོགས་ལ་འཛེམས་པར་མ་ཟད། སྐྲ་འཁྲུ་བ་དང་གྱོན་གོས་གསར་པ་བརྗེ་བ་སོགས་གཏན་ནས་བྱེད་སྲོལ་མེད། ལྷག་པར་འགའ་ཞིག་གིས་ལོ་སྐྲ་ཞེས་ལོ་གཅིག་གི་རིང་སྐྲ་མི་འཁྲུ་བ་དེ་འདྲའང་ཡོང་གི་ཡོད། ལྷག་པར་སྐྱེ་བོ་ཞིག་གྲོངས་རྗེས་དེའི་མིང་ཟླས་བརྒྱན་པའི་མིང་རྣམས་མི་འབོད་ལ་རབ་བྱུང་ན་བརྗེ་དགོས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་མི་མིང་ལས་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་མིང་རྣམས་བརྗེ་དགོས་པ་མིན། དཔེར་ན་ཉི་མ་དང༌། ཟླ་བ། རྒྱལ་མཚན། གནམ་གང༌། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་འཛེམ་ཟོན་བྱེད་ཀྱི་མེད། གལ་སྲིད་གྲོངས་མཁན་དེའི་སྐོར་བཤད་དགོས་པ་བྱུང་ཚེ་བླ་མ་སོགས་ཡིན་ན་ཞིང་གཤེགས་དེ་ཞེས་དང༌། མི་ཕལ་པ་ཡིན་ན་ལྷ་ཡུ་དེའམ་འདས་པ་འདས་མ་སོགས་འབོད་ཀྱི་རེད། དེ་དག་ནི་གཙོ་བོར་གྲོངས་མཁན་དེར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་དང་མྱ་ངན་རྗེས་དྲན་ཞུ་མཚོན་ཙམ་རེད།

དེ་ལྟར་སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་གྲོངས་ནས་ལོ་གཅིག་འཁོར་རྗེས་ནང་མི་རྣམས་ནས་གྲོངས་ཚེས་ཀྱི་ཉིན་དེར་རྗེས་དྲན་དང་དུས་མཆོད་སོགས་གང་འགབ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད་པ་བཅས་སོ། །

འཛེམ་ཟོན་སྐོར།

ཆོས་ལུགས་ལ་དད་མོས་བྱེད་མཁན་ཡིན་ན་ཕལ་ཆེར་རང་རྒྱུད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རླན་པའི་འཛེམ་ཟོན་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། དེའང་འགའ་ཞིག་སྨྲོས་ན། བླ་མ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་རིགས་ཕེབས་སྐབས་རྟ་ཞོན་པ་དང༌། སྐྲ་འཆིང་པ། ཕུ་ཐུང་ཕུད་པ། ཕེབས་ལམ་གྱི་ལམ་གོང་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་མི་བྱེད། བག་མ་བསུ་ལེན་སོགས་ཐུག་སྐབས་ལམ་འོག་ཏུ་མི་འདུག་ལ། རོ་སོགས་འཁྱེར་མི་འཐུག་སྐབས་ལམ་འོག་ཏུ་བཟུར་པ་སོགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད། ཚྭ་ཚོང་སོགས་ནང་མི་རེ་འགའ་ཕྱི་རུ་བྱེས་སུ་འགྲོ་སྐབས་ཐལ་བ་བཤོ་བ་དང་སྣོད་སྟོང་འཁྱེར་བ་སོགས་མི་བྱེད་ལ། འགྲོ་མཁན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གྱོན་པ་རྙིང་རལ་དང༌། ཅ་ལག་ཡ་འཐོར་དང་གས་ཆག་ཤོར་བ་སོགས་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་མེད། གོང་ཞུས་འདས་བསྔོའི་སྐབས་ལྟར་སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་འཆི་རྗེས་དེའི་མིང་ནས་འབོད་པ་དང༌། དེར་གནོད་པའི་ཚིག་མཚོན་སོགས་མི་འཕེན་ལ། གལ་སྲིད་དེ་ལྟར་བྱ་མཁན་བྱུང་ཚེ་ཤི་བླ་མ་རྡུང་ཞེས་རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་ཏ་བྱེད་ཀྱི་རེད། ཞེ་དགུའི་རིང་གླུ་གཞས་སྟོན་མོ་སོགས་དང་སྐྲ་འཁྲུ་གོས་གསར་གྱོན་པ་སོགས་མི་བྱེད། ཚེ་འཕོས་ཟིན་པའི་སྐྱེ་བོ་དེའི་གྱོན་གོས་རྣམས་ནང་མི་ལས་གཞན་གྱིས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྲོལ་མེད་པར་ཟད། འགོས་ནད་རིགས་ཀྱིས་གྲོངས་པ་ཡིན་ཚེ་གྱོན་པ་རྣམས་ས་སྦས་གཏོང་བ་དང་ཆུར་གཡུག་པ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་རེད། ནང་དུ་གལ་སྲིད་ནད་པ་རིགས་ཡོད་ན་མཚན་མོར་ཝ་བརྒྱལ་བ་དང་ཁྱི་ངུ་བ་སོགས་བྱུང་ན་ནད་པའི་རྩར་ཕྱི་མི་བུ་མེད་རིགས་སོགས་འགྲོ་བར་མི་གཏོང༌། གནས་རི་དང་ཡུལ་ལྷ་བཙན་ས་སོགས་སུ་ཀི་འདེབས་པ་དང་རྦབ་སྒྲིལ་བ་སོགས་མི་བྱེད་ལ། བུ་མེད་རྣམས་ལྷ་གསོལ་ས་དང་གསས་མཁར་རྩིགས་ས་སོགས་སུ་གཏན་ནས་མི་འགྲོ། འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་མིག་དང་ན་འཁོར་སོགས་སུ་འོ་མ་བཤོ་བ་དང་ཁྲག་སོགས་འཕོ་བ་རིགས་མི་བྱེད་ལ། ལྷག་པར་བུ་མེད་རྣམས་འབྲོག་པ་གཞན་གྱི་སྦྲ་གུར་གྱི་གོང་ནས་འགྲོ་བ་དང་ནོར་གྱི་རྡང་ཐག་བགོམ་པ་སོགས་གཏན་ནས་མི་བྱེད། རུ་བ་སྤོ་བ་དང་སོས་ཀར་ཞོ་ཐོག་མར་སྙལ་བ། ལུག་ཐུག་དང་ར་ཐུག་གི་ཁེབས་གློད་པ་སོགས་ལ་གཟའ་སྐར་མ་བརྟག་པར་གང་བྱུང་དུ་མི་བྱེད། མཆོད་ཆ་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་རྣམས་ལ་བགོམ་གཡུག་དང་དེ་དག་དམའ་སར་གཏན་ནས་མི་འཇོག་ལ། ལྷག་པར་རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱི་རྐང་པར་བགོམ་ནས་འགྲོ་བ་དང་དེ་དག་ལ་ཁར་ཐུག་མ་རུང་པའི་ཚིག་མཚོན་འདེབས་པ་སོགས་ལ་འཛེམ་ང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་རེད། འུ་ཐུག་ན་མ་གཏོགས་ཕོ་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་བུ་མེད་ཀྱི་འཕང་དང་ཐག་ཁྲི། པང་གདན། ཉི་ཞྭ་སོགས་ལ་ལག་པ་འཆང་རྒྱུར་འཛེམ་གྱི་རེད་ལ། བུ་མེད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གྲི་དང་མེ་མདའ་སོགས་མཚོན་ཆའི་རིགས་ལ་ལག་པ་མི་འཆང༌། ཉེ་འབྲེལ་ནང་མི་ཡོད་སར་ཆགས་གཏམ་གླེང་བ་དང་ཤ་རྗེན་འཕུད་པ་སོགས་གཏན་ནས་མི་བྱེད། མདོར་ན་ཡུལ་ལུང་དང་སྡེ་བ། དུད་ཚང་སོགས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་དམིགས་གསལ་བ་རྣམས་ཕུད། དེ་མིན་བཀྲིས་མི་ཤིས་པ་དང་ལྷ་ཀླུ་གཉེན་གསུམ་ལ་ཕོག་ཐུག་འཆོར་བ། གཟའ་སྐར་མ་བརྟག་པ་དང་ལྟས་ངན་པའི་བྱ་བ་སོགས་ལ་འཛེམ་ཟོན་བྱེད་ཀྱི་རེད། །

སྐད་དང་ཡི་གེའི་སྐོར།

སྤྱིར་སྤུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གཅིག་མཚུངས་ཁར་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ཀྱང་ཁམས་སྐད་དངས་མ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཡུལ་མི་རྣམས་ལ་སྟོད་གངས་རིན་པོ་ཆེ་མན་ཆད་དང༌། སྨད་རྒྱ་ཡི་མཆོད་རྟེན་དཀར་ཆུང་ཡན་ཆོད་དུ་གནས་པའི་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀོལ་བཞིན་པའི་སྐད་ཡིག་ལ་བརྡ་མི་འཕྲོད་པའི་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད། ཡི་གེའི་གཟུགས་འགྲོས་ཀྱི་ཆ་ནས་འབྲུའམ་སྒུར། གཟབ་དཀར། ལྗེབ། ཚུགས། ཚུགས་རིང༌། ཚུགས་ཐུང༌། ཚུགས་མ་འཁྱུག འཁྱུག་སོགས་མང་པོ་འབྲི་ཡི་ཡོད་ལ། ཕན་ཚུན་གཏོང་ཡིག་དང་སྙན་ཞུ། སྐྱབས་ཐོ། ཤེས་སྤྲིངས། སོགས་མང་ཆེ་བར་འཁྱུག་བྲིས་ཁོ་ན་ཡིན། ཡིག་བྲིས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གོང་ཞུས་ལྟར་སྐད་གྲགས་ཡོད་པ་དུ་མ་མཆིས་པས་ཁྱུང་ཡུལ་ནི་བོད་གངས་ཅན་པའི་བྲིས་ཀྱི་ཕ་ས་ཞེས་འབོད་ཀྱང་ནོར་བ་མེད་སྙམ། །

བྲོ་གླུ་གཞས་གསུམ་སྐོར།

བྲོ་ཡི་རིགས་ལ་ཁམས་ཁུལ་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་བྲོ་ཆེན་དང༌། སྒོར་བྲོ། རྩེད་བྲོ། མཆོད་པའི་བྲོ་གར་སོགས་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཡོད། གླུ་ལའང་བསྟོད་གླུ་དང༌། འབྲོག་གླུའམ་རྫི་གླུ། མཐུན་གླུ། གླུ་ཤག མགུར་གླུ། མཆོད་པའི་ཚོགས་གླུ་སོགས་ཅི་རིགས་པ་ཡོད། ལྷག་པར་ཁྱུང་སེར་ཁུལ་དུ་མཁར་ལས་གྱང་རྡུང་སྐབས་སུ་བྲོ་གླུ་ལེན་པ་སྟེ། ཕོ་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་ལག་ཏུ་ཤིང་ནར་མོ་འདོམས་པ་གང་དང་ཕྱེད་ཙམ་ཞིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་མགོ་རྡོག་ཡིན་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་སོ་ལེབ་ཡིན་པ་རེ་བཟུང་ཡོད་པ་ནི་གྱང་ཐོ་ཞེས་འབོད་པས་དེ་ནི་གྱང་རྡུང་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་རེད། ནག་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ས་རྐོ་བླུག་བྱེད་པ་དང་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྱང་སྟེང་དུ་རྡོག་བྲོ་འཁྲབ་བཞིན་ཕན་ཚུན་རྟེན་འབྲེལ་དང་ཡུལ་སྟོད། ཚིག་རྒྱག་དང་མཐུན་གླུ་སོགས་ལེན་རེས་བྱེད་ནས་སྐྱིད་སྣང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ལས་ལ་བརྩོན་གྱི་ཡོད། གཞས་ནི་རྩ་བའི་ཆ་ནས་གདངས་འཐེན་སྟངས་གླུ་དང་མི་འདྲའང་སྡེ་ཚན་ཐ་སྙད་གྱི་ཆ་ནས་གོང་གི་གླུ་དང་འདྲ་བར་རྐྱང་གཞས་དང༌། མཉམ་གཞས། མཛའ་གཞས་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། །

ཁྱུང་པོ་སེར་ཚ་ཁུལ་གྱི་རས་པའི་སྐོར།

དང་པོ་ཐ་སྙད་དབང་དུ་བཏང་ན་”རལ་པ”་དང་”རས་པ”ཞེས་གཉིས་སུ་བཤད་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བབ་དང་བསྟུན་ན་”རས་པ”ཞེས་འབྲི་དགོས་པ་ཡིན། དེའང་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་མང་དག་ཞིག་གིས་རས་པའི་བྱུང་ཁུངས་བཤད་ཚེ་བོད་རང་གི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཏེ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལས་བྱུང་བའི་གར་གྱི་སྡེ་ཚན་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ན་རླུང་སྦྱོང་ལ་རང་དབང་ཐོབ་ཅིང་རས་རྐྱང་ཁོ་ནར་གསོལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་གར་སྟབས་ཀྱི་ཆ་བྱེད་ལས་མིང་བརྡས་བརྒྱན་ཏེ་”རས་པ་”ཞེས་འབོད་པའི་ཚུལ་དེ་དག་པར་སྣང་། དེའང་རས་པ་བོད་གངས་ཅན་ཞིང་དུ་ཐོག་མར་དར་ས་ནི་མདོ་ཁམས་ཁྱུང་པོའི་ཁུལ་དུ་ཡིན་ལ་དེའང་བོན་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་གར་འཆམ་གྱི་རིགས་ཞིག་ལས་རིམ་བཞིན་དགའ་སྟོན་གྱི་བྲོ་གར་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

སྤྱིར་ཁྱུང་པོའི་ཁུལ་དུ་རས་པའི་རྒྱུད་པ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཙམ་ད་བར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དང་པོ་རྒྱུད་པའི་དབང་གིས་ལོ་རྒྱུས་དང་བསྟུན་ཏེ་བཤད་ན་ཕུགས་རིང་ཤོས་གྲལ་གཅིག་ནི། ཁམས་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚའི་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་ཁྲ་ག་གཟིའི་ལུགས་ཏེ་ག་ཁྲོ་རས་པ་ཞེས་པ་དེ་ཡིིན་པར་འདོད། དེ་ནི་ད་ལྟའི་བར་མི་ལོ་ ༩༤༠ ལྷག་ཕྱིན་ཟིན། གཉིས་པ་ནི་སེར་ཚའི་རྡོ་བཅང་རས་པ་ཞེས་པ་དེ་རེད། དེ་ནི་རས་པ་བས་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ནས་རྡོ་ཟན་འཆང་བ་བཞིན་བཅངས་པ་སོགས་བྱས་སྟབས་དེ་ལྟར་གྲགས་ཚུལ་འདུག་ལ། དེ་ནི་ད་བར་མི་ལོ་ ༥༠༠ ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད། གསུམ་པ་ནི་དུང་ལོ་རས་པའམ་ལྡོང་ལུགས་རས་པ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་གཙོ་བོར་རྒྱུད་པ་ལས་མིང་དྲངས་ཏེ་བཏགས་པར་མངོན་ལ་དེ་ནི་ད་བར་ལོ་ ༣༠༠ ཙམ་ཕྱིན་ཟིན། མདོར་ན་གོང་གི་ལྡོང་ལུགས་དང་རྡོ་བཅང་གཉིས་ནི་ག་ཁྲོ་རས་པ་ལས་ཆད་ཅིང་རིམ་པར་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་མིང་མི་འདྲ་བར་ཆགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ད་ཡོད་རྒན་རིགས་དེའི་སྐོར་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ཀྱི་ཡོད།

གཙོ་བོར་རས་པའི་ཕྱག་ཆ་དང་རྒྱན་གོས་སོགས་ལས་བོན་ལུགས་ཀྱི་རྟགས་གསལ་པོར་མངོན་པ་ནི། དེའང་བྲོ་པའི་ལག་གཡོན་པའི་ནང་གི་གཡག་རྔ་དེ་ནི་དང་ཐོག་ཚོན་མདོག་དཀར་པོ་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ། བོན་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་བྲོ་གར་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དེང་མཐོང་ཐོས་སུ་གྱུར་པའི་ཞང་ཞུང་གི་གཡུང་དྲུང་ཤོན་རྩེད་ལྟ་བུར། ཁུ་ནུ་བ་སོགས་ཡུལ་ལུང་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྲོལ་རྒྱུད་མ་ཉམས་པར་ལག་ནང་དུ་གཡག་རྔ་དཀར་པོ་རེ་འཆང་བཞིན་ཤོན་འཁྲབ་ཀྱི་ཡོད་པ་འདི་དག་གིས་གསལ་པོར་ངེས། འོན་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གིས་རས་པའི་རྔ་དམར་གྱི་འགྲེལ་བཤད་གནང་དུས། དེ་ནི་སྔོན་མི་ལ་རས་པ་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་དུས་རྒྱ་གར་རྒྱལ་པོས་གཡག་རྔ་ཞིག་གནང་ནས་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་དུག་སྦྲང་དང་ཚ་བ་འགོག་བྱེད་གྱིས་ཤིག་པས་ཁོང་གིས་ཀྱང་རླུང་གཡབ་ཚུལ་དུ་འཛིན་སོགས་བཤད་ཀྱི་འདུག་ཀྱང། འདི་དག་བརྟག་དཔྱད་ནན་པོ་བྱ་ཚེ་སྔོན་ནས་ད་ལྟའི་བར་རྒྱ་གར་བས་རླུང་གཡབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གཡག་རྔ་འཛིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་མ་མཐོང་ལ། དེ་ནི་ཁྱོད་ལྷ་ས་འགྲོ་མ་མྱོང་ན་ངས་ག་རེ་བཤད་བཤད་རེད་ལྟ་བུ་ལས་མ་འདས་པས་བཞད་བགད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་མ་འདས།

འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་བོན་ལུགས་ཀྱི་དབལ་ཁ་དང་དགྲ་ལྷ། ཀླུང་རྟ་དང་ཁ་རྗེ་དབང་ཐང་གསོལ་བའི་བརྡ་རྟགས་ཞིག་ཏུ་མཚོན་གྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་བོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མ་ནོར་བ་ཞིག་གི་ཁྱད་བོན་ལྡན་ཡོད། རས་པའི་ལག་གཡས་ནང་གི་གཤོང་ངམ་སིལ་སྙན་ནི་ཐུན་མིན་བོན་གྱི་ཕྱག་ཆ་ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་པ་དང། རས་པ་ཐོག་མར་བོན་ཆོས་ཤུགས་ཆེར་དར་བའི་ལུང་པ་ཞིག་ལས་རིམ་བཞིན་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་འདི་དག་གིས་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མ་གང་ཡིན་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད་ཀྱང་། ཁ་གཅིག་གིས་རས་པའི་ལོ་རྒྱུས་འཆད་སྐབས་གླང་ཆེན་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་ལུང་པར་གླང་ཆེན་བསད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་མུ་ཏོ་བའི་ཁ་གསོའི་ཆེད་དུ་བྱུང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་དཔྱད་པ་རེ་གནང་དགོས་པ་འདུག་སྙམ།

དེ་བཞིན་རས་པའི་སྐོར་འགྲོས་དང་(ལོ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྔོན་དུ་བོན་སྐོར་དུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟར་ཕལ་ཆེར་ཉམས་ཟིན་)རྒྱན་གོས་རྔ་རོལ་སོགས་ལས་བོན་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ལྡན་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་ས་བཅོས་ཡུལ་བཅོས་དང་མཁར་ཁང་རྟེན་བཞེངས་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ས་འདུལ་དགོས་ཚེ་རས་པ་འཁྲབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་རེ་ཞིག་གོ་བ་ཅན་ལ་ཐེངས་ཞིག་ཅེས་པའི་དཔེ་ལྟར་འདི་ཙམ་གྱིས་འཐུས་པར་སེམས་སོ།།

མི་དཔོན་དང་བླ་རབས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ།

མི་དཔོན་བླ་རབས་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཞེ་ན། དབྲ་དཀར་ཤེལ་འཕྲེང་ལས། གསེར་པ་བཟའི་སྲས་ཁྱུང་སེར་ཚ་ཡིན་པས། སྲས་གྲགས་པ་འབུམ་དང༌། ནང་སོ་ཀུན་དགའ་དབང་ལྡན། འོད་ཟེར་སེང་གེ་གསུམ་དུ་བཞུགས། ཞེས་དང༌། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། བྲག་དམར་མེ་རི་རྫོང་ཆེན་ན། །བྱ་ཁྱུང་ཆེན་ཚང་ལ་བཞུགས་འདྲའི་ས། །ཁྱུང་པོ་གྲགས་པ་འབུམ་དང༌། ནང་སོ་ཀུན་དགའ་དབང་ལྡན་བླ་དཔོན་གཉིས་ཀྱིས་རྫོང་བཏབས་ཅིང་གཙུགས་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་བཞེངས་ནས་བཞུགས་སོ། །ཞེས་པས་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚའི་བླ་རབས་ཀྱི་ཐོག་མར་ཡིན་པར་འདོད། གྲགས་པ་འབུམ་རྗེ་ནས་བརྩིས་པའི་མི་རབས་བདུན་པ་སྟེ་ཁྱུང་སེར་འབུམ་རྗེ་གྲགས་པ་ཞེས་མཚན་སྙན་གྱིས་བ་དན་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་ནི། ཡབ་ཁྱུང་སེར་གེ་འབུམ་དང་ཡུམ་སྟག་ལུང་བཟའ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འབུམ་མཚོ་ནང་ཞེས་པའི་ས་ཡི་ཆར་ཁྱུང་སེར་སྒར་ཁང་ཚང་གི་དབྱར་ས་སྦྲ་ཆེན་ཚང་ཞེས་པར་སྐུ་བལྟམས། འབུམ་རྗེ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་དཔུང་ཆེན་དམག་གི་ལས་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་བཞིའི་ས་ཁྱོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དུ་མ་ཡོད། ཇི་སྐད་དུ། །ན་དམར་མཚོ་ཁ་ཚུན་ཆད་དང༌། །འབྲི་འདམ་བྱང་ལ་ཚུན་ཆད་དུ། །དངུལ་ཆུ་གསེར་ལྡན་ཡན་ཆད་དུ། །ས་མི་འགྱུར་རྫོང་གཞི་བཅོ་བརྒྱད་བཞག །སྒར་ཐོག་མགྲོན་པོའི་ཇ་ཁྲལ་བླངས། །བྱ་ཟེ་དམར་མོ་ཇ་ཡིས་བརྡུངས། རྫོང་གཞི་བཅོ་བརྒྱད་འགོ་འདྲེན་པ། །གོང་གསུམ་བཙན་གྱི་འགྲིམས་ལམ་ན། །བཙན་ལམ་དམར་མོའི་ཁ་གནོན་ལ། །རྒྱུ་༼རུ་༽གཞུང་རྒྱ་ཡི་འགྲིམ་ལམ་ན། །དགྲ་ཐལ་བ་བརླག་པའི་ཐལ་རྫོང་བརྡུངས། །རི་གླང་ཆེན་འགྱིང་འདྲའི་རི་འགོ་ན། །རྫོང་སྨུག་པོ་གུ་ལངས་ཁྲག་གིས་བརྡུངས། །ལྕི་སྟོད་ལྕི་སྨད་ས་མཚམས་ན། །ལྕི་ཡི་རྩ་ར་རྫོང་འགོ་བརྡུངས། །བེར་འབྲོང་གཉིས་ལ་ས་མཚམས་བྱས། །རྐེ་རྫི་མཁར་དཀར་འོ་མས་བརྡུངས། །སྒོམ་སྡེ་ཚོ་ལ་ས་མཚམས་བྱས། །ཤག་གི་སྦང་ངུ་ཟམ་སོ་ན། །འབུམ་རྗེའི་ཤེལ་དཀར་སྨུག་ཆུང་བརྡུངས། །སྟོད་སྨད་ཧོར་བོད་དབང་དུ་བསྡུས། །སོག་ལྷ་རི་ལྷ་རྩེ་ལྷ་༼ལྷ་ཕྱི་མ་འདི་ལྷག་མ་ཡིན་མིན་དཔྱད༽མཁར་གསུམ། །ཁྱུང་པོ་སྐྱིད་པའི་མཁར་གསུམ་བརྡུངས། །མི་དཔོན་དར་ཐོག་བརྒྱ་རེ་འཚོགས། །ཕོ་ངར་ཆེན་མང་པོའི་གཡས་རུ་ཕབ། །རྨ་དང་དཔལ་སྐྱེམ་བར་མཚམས་ན། །སྟོད་ན་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རྫོང༌། །བར་ན་བློན་པོ་སྐྱ་ག་རྫོང༌། །སྨད་ན་གཡོག་མོ་ཁྲུ་ད་རྫོང༌། །ས་མི་འཆུག་པ་ཡི་རྫོང་གསུམ་བརྡུངས། །ལྷོ་ས་དམར་རྫའི་བུ་དྲུག་ན། །རི་ཤ་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་ཁྲལ་དེ་བླངས། །གྲེས་མདའི་བྱ་ནག་བྱིའུ་རྫོང་བརྡུངས། །ཁྲ་ནག་གཉིས་ལ་གཏེ་ནག་དཀྲིས། །མང་ཚེའི་གད་མཁར་སྐྱ་བོ་བརྡུངས། །རིས་གསར་གཡས་ཀྱི་སྟག་དོང་ཡིན། །སྟག་མདའི་སྟག་རྫོང་ཁྲ་ཡག་བརྡུངས། །ཁྲོམ་ཚང་གཡོན་གྱི་གཟིག་ཤུབ་ཡིན། །ར་སྐྱེས་སྲིན་པོ་མཁར་དམར་བརྡུངས། །འབྲུ་རོང་པོ་གཉིས་ལ་གཉའ་སྒ་གཏད། །གོང་སྔོན་ཉག་གི་ལམ་གོང་དུ། །གསེར་གྱི་ཀ་བ་ཀད་ཆུང་བརྡུངས། །རྒྱ་དབུས་མགྲོན་པོའི་ཁྲལ་ལམ་བླངས། དེ་རྫོང་གཞི་བཅོ་བརྒྱད་བཞག་ཚུལ་ལོ། །ཧོར་གཡག་ལ་སེར་པོ་མན་ཆད་དང༌། །གཟི་མ་གཡོ་ག་པ་ཚུན་ཆད་ན། །ཁྱུང་པོ་འབུམ་རྗེས་མུ་ཕུར་བཏབ། །འདམ་གྱི་རྒྱལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དང༌། །ཁམས་ཟོར་བ་ནག་པོ་ཚུར་བཅད་ལ། གསས་ཁང་བརྩིགས་ཞིང་བསྐྱངས་བར་བྱས། སོགས་ཀྱིས་མཚོན་མངའ་རིས་མང་པོ་ཞིག་དཔོན་འབུམ་རྗེ་གྲགས་པས་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པ་ཁྱུང་རབས་མ་ཡིག་སོགས་སུ་གསལ།

ཁྱུང་སེར་འབུམ་རྗེ་གྲགས་པ་མཆོག་ནས་མར་བརྩིས་པའི་གདུང་རབས་བདུན་པ་གཙོ་མཆོག་གྲགས་པའི་རྗེ་མོ་ཧོར་མོ་ལ་སྲས་གྲགས་པ་བསོད་ནམས་འཁྲུངས་པ་དང༌། གྲགས་པ་བསོད་ནམས་དང་བསྟན་སྐྱོང་གྲགས་པ་གཉིས་མ་མཐུན་ནས་ཁྱུང་སེར་གྱི་གདུང་རབས་ཁག་གཉིས་སུ་གྲོལ་བར་བརྟེན། ཕྱིས་སུ་བྱ་སྒར་གཉིས་ཞེས་སོ་སོར་གྱེས་ཡོད་པར་སྣང༌། འདིར་གསལ་བཤད་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གོང་གི་གྲགས་པ་བསོད་ནམས་དང་བསྟན་སྐྱོང་གྲགས་པ་གཉིས་མ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱས་ཀྱང་ཁ་གསལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དཀོན་པས་ཁུངས་ལྡན་གྱི་དཔྱད་གཞི་མ་རག འོན་ཀྱང་སྐབས་དེར་དཔོན་རབས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་སྤུན་མཆེད་བར་དང༌། ཚ་ཞང་བར་སོགས་དཔོན་ཤུལ་འཛིན་རྒྱུའི་ཐད་ནང་འཁྲུག་ཤོར་བའང་མང་རབས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་སྟབས། གོང་གི་གྲགས་པ་བསོད་ནམས་དང་བསྟན་སྐྱོང་གྲགས་པ་གཉིས་ཁྱུང་སེར་དཔོན་ཚང་གི་གདན་ས་བཟུང་རྒྱུའི་ཐད་ནང་འཁྲུག་ཤོར་ཡོད་པ་མིན་ནམ་སྙམ།

དེའང་བསྟན་སྐྱོང་གྲགས་པ་ནས་བཟུང་བླ་རབས་བདུན་པ་བ་ཚེ་བརྟན་གྲགས་པ་ནི་ཡབ་ཁྱུང་སེར་ཆེ་མཆོག་གྲགས་པའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ནས་མཁྱེན་དཔྱོད་ཀྱི་བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་རྫོགས་ཞིང་ཐབས་མཁས་དཔའ་འཛངས་ཀྱིས་གཞན་དོན་སྐྱོང་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང༌། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་རྗེས་སུ་བོད་གངས་ཅན་པའི་བླ་དཔོན་སྤྱི་ལ་འཕྲད་པའི་དཀའ་སྡུག་མནར་སྤྱོད་ལྟར་ཁོང་ཉིད་ལའང་འོ་བརྒྱལ་ཚད་མེད་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་ནག་བསྲུབ་གཏོང་ག་ལ་ཐུབ། ཁོང་ཉིད་ནས་གཙོ་བོ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་སྙིང་པོས་ཕྱི་ལོ་ ༡༣༥༤ ལོར་ཕྱག་བཏབས་པའི་ཁྱུང་སེར་གདན་ས་བྱ་ཟེའི་ཡང་རྫོང་དགོན་བདག་སྐྱོང་གནང་ནས་བཞུགས།

སྤྱིར་ཟ་བྱེ་ཞེས་པའི་དོན་ནི་བྱ་དམར་མོའི་ཟེ་བ་འདྲ་བའི་སྟེང་ན་ཆགས་པས་ན་དེ་ལྟར་མིན་ནམ་སྙམ། དང་ཐོག་ཁྱུང་པོའི་གྲོལ་ཕུག་ལྷ་སྲས་གསུམ་གྱི་སྐབས། མ་བསྒྲུག་རིན་ཆེན་བླ་རྡོ་རེ། །མ་སྐྱིལ་རང་བྱུང་བླ་མཚོ་རེ། །མ་བརྩིག་སྲིད་པའི་གསས་མཁར་རེ། །ཞེས་པའི་ནང་ཚན་ཁྱུང་སེར་ལྷ་ཁྱུང་རྒྱལ་གྱིས་གསས་མཁར་ཟོ་བོ་ཁྱུང་ལག་ན་ལོ་པཎ་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཞེངས། ཞེས་པའི་གསས་མཁར་ཟོ་བོ་ཁྱུང་ལག་གི་གནས་ཀྱང་འདི་ཡིན་ཟེར། ཡང་ཁྱུང་སེར་འབུམ་རྗེ་གྲགས་པའི་སྐབས་ས་མི་འགྱུར་བའི་རྫོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་བརྡུངས་བའི་ནང་ནས་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེའང༌། སྒར་ཐོག་མགྲོན་པོའི་ཇ་ཁྲལ་བླངས། །བྱ་ཟེ་དམར་མོ་ཇ་ཡིས་བརྡུངས། ཞེས་པས་ཡུལ་ཁྲིམས་མི་བསྲུང་ནས་གནའ་བོའི་ཇ་ལམ་བརྒྱུད་ཡོང་མཁན་རྣམས་ལ་ཁྲལ་བཟོས་ཏེ་བདེ་འཇགས་བསྐྲུན་པའི་དན་རྟགས་སུ་བྱ་ཟེ་ཞེས་པའི་རྫོང་དེ་བསྐྱངས་བར་གྲགས། ཚེ་བརྟན་གྲགས་པའི་སྲས་དགེ་ལེགས་གྲགས་པ་མཆོག་ནི་ཐུགས་རྒྱུད་ཞི་དུལ་གྱིས་རླན་པའི་སྐྱེས་ཆེན་སྲིད་ན་དཀོན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་སོགས་ཁྱུང་སེར་བྱ་ཟེའི་བརྒྱུད་པ་ད་བར་ཟམ་མ་ཆད་པར་གནས་བཞིན་ཡོད།

གོང་གི་བསྟན་སྐྱོང་གྲགས་པ་དང་གྲགས་པ་བསོད་ནམས་གཉིས་ནས་བྱ་སྒར་གཉིས་སོ་སོར་གྱེས་སྣང་ལྟར། སྐབས་འདིར་ཁྱུང་སེར་སྒར་ཁང་ཚང་ངམ་ཁྱུང་སེར་སྒར་རྫོང་གི་གདུང་རབས་ནི། དཔེ་རྙིང་འགའ་ཞིག་ལས་སྒར་རྫོང་མི་འཇིག་རྣམ་རྒྱལ་རྫོང་ཆེན་ཞེས་འཁོད་འདུག་ཀྱང༌། ཁྱུང་རབས་མ་ཡིག་ལས། དཔོན་རབས་དྲུག་པ་ཁྱུང་པོ་འབུམ་རྗེ་གྲགས་པས་རྫོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དབང་བསྒྱུར་བྱས་སྐབས། ངེད་ཁྱིམ་ཤྭ་བ་ཡུ་མོ་རྫོང༌། ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། ངེད་ཁྱིམ་གསུངས་པའང་དེ་སྐབས་འབུམ་རྗེ་གྲགས་པ་ཁོང་ཉིད་སྒར་ཁང་རང་དུ་བཞུགས་ཀྱི་ཡོད་པར་སོང་དེ་ལྟར་གསུངས་པར་མངོན། ཡང་ཁྱུང་རབས་ལས། དཔོན་རབས་གཉིས་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེའི་ལྕམ་རོང་མོ་བཟའ་ཆུང་བ་ལ་འོད་ཟེར་སེང་གེ་འཁྲུངས། ཕྱིས་སུ་འོད་ཟེར་སེང་གེའི་གཅེན་པོ་གྲགས་པ་འབུམ་དང་ཨ་འབིས་གཉིས་ནང་འཁྲུགས་བྱུང་བས། མཐར་གྲགས་པ་འབུམ་གྱིས་ཨ་འབིས་གཏོར་ཕམ་བཏང་ནས་མངའ་འབངས་ཡོངས་རྫོགས་འོད་ཟེར་སེང་གེ་ལ་གནང༌། བཞུགས་ས་སྒར་ཁང་ཤྭ་བ་ཡུ་མོ་རྫོང་ཞེས་པ་བཏབ་ཅེས་གསུངས་པས་ཐོག་མར་མཚན་དེ་ལྟར་བཏགས་ཡོད་པར་ངེས།

གོང་གི་དཔོན་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་གྲགས་པ་རྣམ་སྲས་ལ་ཁྱུང་པོ་གཡུང་དབང་འཁྲུངས། ཁྱུང་སེར་གཡུུང་དབང་རང་གི་སྲས་དབྲ་ཁྱུང་བཙན་རྒྱལ་གྲགས་པ་ནི་གང་ཟག་ཕལ་པ་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བར་མི་དང་མི་མ་ཡིན། ཡུལ་ས་གཞི་བདག་སོགས་དབང་དུ་བསྡུ་ནུས་པའི་དབང་ཐང་དང་གྲུབ་རྟགས་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་བ་སྟེ། དེའང༌། དཔོན་བཙན་རྗེ་གྲགས་པའི་བཀའ་ཡོད་ན། །ཤི་དམྱལ་བའི་ཡུལ་ལ་འགྲོ་དགོས་མེད། ལྟ་བུའི་མི་མང་གི་ཁ་རྒྱུན་དུ་གྲགས་པ་ཞིག་ཡོད། ད་དུང་ཡུལ་མིའི་བཤད་སྒྲོས་ལས། གླིང་རྫོང་ར་ནེའི་རྒྱབ་ཏུ་ཤུག་པའི་ནགས་ཚལ་སྟུག་པོ་ཞིག་ཡོད་པས་མི་ཚོས་བཅོད་བྲེག་གཏན་ནས་བྱ་མི་ཕོད། རྒྱུ་མཚན་ནི། གླིང་རྒྱབ་ཀྱི་ར་ནེ་དང༌། རི་ཕ་ཉིན་ཐའི་རྒྱབ་རི་ཚ་ནེ། རྨ་ལ་བཞིའི་བུ་ནེ་གསུམ་ནི་སྤུན་མཆེད་ཡིན་པ་དང་དེའི་ཁུལ་དུ་གནས་པའི་ཡུལ་མི་ཚོས་གསོལ་བསྟོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་སྡོང་གྲོགས་དང་མགོན་སྐྱབས་ཚད་མེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་མི་ཚོས་དེ་དག་གི་ཉེ་འཁོར་ནས་རྦབ་སྒྲིལ་བ་དང༌། ཤིང་ནགས་གཅོད་བྲེག ཀི་འདེབས་པ། རྔོན་རྒྱག་པ། ཐོན་རྫས་སྔོག་འདོན་སོགས་བྱ་མི་ཕོད། འོན་ཀྱང་གོང་འཕྲོས་ལྟར། དཔོན་བཙན་རྒྱལ་གྲགས་པ་སྒར་རྫོང་དུ་བཞུགས་སྐབས་ཉིན་ཞིག་སྒར་ཁང་ཚང་གི་འདུ་ཁང་གི་གདུང་མ་གསར་རྙིང་བརྗེ་དགོས་པར་བརྟེན་ཉེ་འཁོར་དུ་ཤིང་ཆའི་ཐོན་ཁུངས་ཉུང་བས། གླིང་རྒྱབ་ཀྱི་འབོ་ལོ་འཐུ་བར་འགྲོ་ཕོད་མཁན་ནི་མེད། གང་གྲགས་ཞེས་བཀའ་བགྲོས་སྐབས་དཔོན་བཙན་རྒྱལ་གྲགས་པ་རྣམ་ཚང་ནས་ངའི་བཀའ་ཡིན་ཞེས་རི་འདབས་ནས་ཡར་བོས་ནས་ཐུས་ཤོག་དང་མི་སྐྱོན། ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་གཡོག་འཁོར་རྣམས་གླིང་རྒྱབ་ཏུ་སོང་ནས། དཔོན་བཙན་རྒྱལ་གྲགས་པའི་བཀའ་ཡིན། སྒར་ཁང་ཚང་གི་འདུ་ཁང་གི་གདུང་མ་གཅིག་བརྗེ་དགོས་པས་འབོ་ལོ་གཅིག་འཐུ་བཅུག་རོགས། ཞེས་བོས་པས། ནགས་གསེང་ནས་གཅིག་ཐུས། ཞེས་སྐད་ཅིག་བརྒྱབ་ཡོད་འདུག དེ་ནས་གཡོག་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་བཏུས་པས་གང་ཡང་མ་བྱུང་སྟབས་གཡོག་འདོད་རྔམ་ཅན་ཞིག་གིས་ཡང་སྐྱར་གཅིག་ལ་སྐྱོན་འདུག་པས་བརྗེ་དགོས་འདུག་སྙམ་ནས་གསོམ་སྡོང་ཞིག་ལ་སྟ་གྲི་བརྒྱབ་པས་འབོ་སྡོང་ནས་ཁྲག་དམར་ཐ་རེར་ཐོན་ཡོད་སྐད་འདུག དེ་ལྟ་བུའི་དཔོན་བཙན་རྒྱལ་གྲགས་པའི་བཀའ་དབང་གིས་ལྷ་སྲིད་སྡེ་བརྒྱད་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་གྲངས་མང་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད། བཙན་རྒྱལ་གྲགས་པའི་སྐུ་མཆེད་དབང་ཆེན་གྲགས་པ་ལ་སྲས་གར་དབང་གྲགས་པ་དང༌། སྒར་ཁང་སྤྲུལ་སྐུ་ཚེ་དབང་གཡུང་དྲུང་གཉིས་སྐུ་འཁྲུངས་པས། སྒར་ཁང་སྤྲུལ་སྐུ་གཡུང་དྲུང་བསྟན་རྒྱས་གླིང་དུ་སྤྲུལ་སྐུ་ཁྲི་སྟོན་རྒྱ་ཆེར་བྱས། གར་དབང་གྲགས་པས་གདན་ས་སྒར་ཁང་དུ་གདུང་རབས་བསྐྱངས། དེའི་སྲས་སྤྱང་བཟའ་ལ་ནོར་བུ་གཡང་གྲགས་དང༌། གང་དགའ་ཟླ་བ་གྲགས་པ་གཉིས་སྐུ་བལྟམས། དཔོན་ཆེན་ནོར་བུ་ཡོངས་གྲགས་ནི་འགྲོ་ལ་བྱམས་བརྩེ་དང་ལྡན་ཞིང་འཁོར་འབངས་སློབ་ཚོགས་སྐྱོང་མཁས་ཀྱི་མི་དབང་རྒྱལ་སྲས་དམ་པ་ཞིག་བྱུང༌། དམ་པ་འདི་ཉིད་དམངས་གཙོ་བཅོས་སྒྱུར་སོགས་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་མི་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོར་བརྡུངས་བརྡེགས་མནར་གཅོད་བཏང་སྐབས་སྟེང་ཆེན་དུ་སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས། ཁོང་གི་སྐུ་མཆེད་གང་དགའ་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ནི་ཆུང་ནས་དད་བརྩོན་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང༌། བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས་ཞིང༌། ཁྱུང་སེར་སྒར་ཁང་རྣམ་ཚང་གི་ཕྱི་ནང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་རྣམས་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་འགྲན་ནུས་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད་ནའང༌། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཞེས་པའི་ཁྲག་གི་རྦ་རླབས་དྲག་པོ་བོད་ཁམས་ཡོངས་སུ་འཕྱུར་ནས་བླ་དཔོན་དང་མི་གྲགས་ཡོད་ཅོག་གསོད་བཏུབ་བཙོན་འཇུག་གང་ཐུབ་བྱས་སྐབས། གང་དགའ་ཟླ་བ་གྲགས་པ་མཆོག་ཉིད་ཀྱང་ཆབ་མདོར་བཙན་ཁྲིད་ཀྱིས་བརྡུངས་བརྡེགས་ཚད་མེད་བཏང་ཡོད། དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིན་མོར་མནར་གཅོད་ཇི་ཚད་མྱངས་ནའང་མཚན་མོར་བཙོན་ཁང་དུ་འོད་གསལ་ཐུན་མཚམས་མ་ཆད་པར་ཉམས་ལེན་གནང་བཞིན་བཞུགས་འདུག མཐར་གུང་ཁྲན་གྱིས་སྲོག་ཐོག་གཏོང་རྒྱུའི་ཐག་བཅད་ནས་སྐུ་ལ་གློག་མེ་ཅན་གྱི་མེ་མདའ་བཏུད་མར་ཐེངས་འགའ་བརྒྱབ་ནའང་སྐུ་གཟུགས་ལ་སྨུག་ཐིག་ཙམ་ཡང་མ་བྱུང་བས། ཁྱུང་པོ་ལྕགས་བླ་མ་ཞེས་མཚན་སྙན་གྱིས་བ་དན་བོད་ཡུལ་སྟོད་སྨད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། དེ་ནས་གུང་ཁྲན་གྱིས་ཁོང་ལ་ཁ་ལག་མ་སྤྲད་ན་བསམ་བློའི་སློབ་གསོ་ཐེབས་ཡོང་དྲན་ནས་ཟས་ཆུ་ཐིགས་ཙམ་ཡང་ཕུལ་མེད་ནའང༌། དམ་པ་ཉིད་སྒོམ་ཉམས་ལེན་གྱིས་དུས་འདའ་བཞིན་བཞུགས་པས་སྐུ་ཡི་གཟི་མདངས་ཙམ་ཡང་མ་ཉམས་པས་མཐར་གུང་ཁྲན་རྣམས་འུ་ཐུག་ནས། ཁོ་རང་ལ་ཁ་ལག་མ་དགོས་ན་ལས་ཀའང་ལས་དགོས་མ་རེད། ཟེར་ནས་བཙོན་ཁང་དུ་སྣང་མེད་ལྟར་དུ་བཞག་ཡོད་འདུག དེ་སྐབས་བཙོན་གྲོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཙོན་སྲུང་གིས་མ་མཐོང་བའི་ས་ནས་བློ་ལྡོག་རྣམ་བཞི་དང༌། ངོ་སྤྲོད་སེམས་བཟུང་སོགས་བོན་སྤྱོད་ཀྱི་འཆད་ཁྲིད་ཞུ་མཁན་ཡང་གང་མང་བྱུང་ཡོད། མཐར་མི་ཉི་ཤུ་ཙམ་འདས་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་གིས་གུ་ཡངས་ཞེས་པའི་ཚིག་སྙན་ཞིག་གི་འོག་གློད་བཀྲོལ་བཏང་ཡོད་ཀྱང༌། དད་ལྡན་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་སྡིག་སྤང་དགེ་སྒྲུབ་ཙམ་གྱི་བོན་འཆད་གནང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཆེས་ཉུང་ངུ་ལས་མ་ཐོབ། མཐར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ལོར་གདུལ་བྱ་རྟག་འཛིན་ཅན་རྣམས་སུན་འབྱིན་ཕྱིར་སྐུ་མི་རྟག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་བསྟན་ནས་ཞིང་ཁམས་གཞན་དུ་གཤེགས། སྐུ་གདུང་ཞུགས་འབུལ་སྐབས་དད་ལྡན་ཚང་མས་མཇལ་ཡུལ་དུ་བཞུགས་སྟེགས་ནས་བར་སྣང་དུ་འཇའ་ཡི་ཨ་ལོང་གུར་མོ་གྲངས་མེད་དུ་འཁྲིགས་ནས། དེ་སྔོན་མི་ཚོས་ཐོས་མ་མྱོང་བའི་བྱ་རིགས་ཀྱི་སྐད་སྙན་སྒྲོག་པ་སོགས་བྱུང༌། རྗེས་སུ་གདུང་ཐལ་ལ་ཆུ་རི་རམ་གྱི་རིང་སྲེལ་གྲངས་མེད་དུ་བབས་པ་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་རྟགས་དུ་མ་བྱུང༌།

དཔོན་ནོར་བུ་གཡང་གྲགས་ཀྱི་སྲས་དབྲ་ཁྱུང་སྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ནམ་གཡུལ་རྒྱལ་གྲགས་པ་ནི། སྟག་ཞིག་སེང་གེ་ཉི་མས་བཟོ་རྒྱལ་གལ་མ་ལི་ཤོའི་འོད་ཟེར་འཕྲོས་ནས་ཡོད་གསུངས་པ་ལྟར། དགུང་ལོ་ལྔ་ཡི་ཐོག་ནས་མངོན་ཤེས་འགའ་ཞིག་གསལ་སྒྲིབ་མེད་པར་བྱུང༌། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཐོག་འབྲི་ཀློག་སོགས་ཐོགས་མེད་དུ་མཁྱེན་ནས་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཆོག་ཞིག་ཏུ་དགའ་བ་བསྒོམས། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ཐོག་སྐྱོ་ཤས་ངེས་འབྱུང་དྲག་པོར་སྐྱེས་ནས་མེ་སྟོན་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གདན་སར་རྩ་བླ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཞབས་ལ་བཏུག་ནས་བོན་སྤྱོད་སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཞི། སྒོམ་ཉམས་ལེན་སོགས་ལ་བརྩོན་ནས་དུས་འདས། རིག་གསར་སྐབས་དམ་པ་འདི་ཉིད་ལ་གུང་ཁྲན་གྱིས་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་སོགས་དོན་དང་མི་མཐུན་པའི་འཐབ་རྩོད་ཚད་མེད་བཏང༌། ཕྱིས་སུ་གློད་བཀྲོལ་ཐོབ་རྗེས་ཕུག་ལེབ་དབུ་མ་སྟག་རྩེ་དག་པ་བདེ་ཆེན་འོད་ཟེར་འབར་བའི་བོན་གནས་ཉམས་གསོ་ལེགས་སྒྲུབ་གནང༌། ཁྱུང་སེར་གྱི་གདུང་རྒྱུད་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་སྨོན་རྒྱལ་གྱི་སྲས་མོ་བསོད་ནམས་དབང་གི་སྒྲོལ་མ་ཞེས་མཁའ་འགྲོའི་རྟགས་མཚན་ཡོངས་སུ་ཚང་བ་དཻ་ཉིད་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ནས། གདུང་སྲས་ཁྱུང་སེར་ཚེ་དབང་མཆོག་གྲགས་དང༌། ཐེག་མཆོག་གྲགས་པ། ཕུན་ཚོགས་རྣམ་གྲགས། བསྟན་པ་འབྲུག་གྲགས། ཆུང་བ་འོད་གསལ་ཟླ་བ་བཅས་ལྔ་རུ་བྱུང༌། དེ་རྣམས་ནི་སྐུ་མཚན་དཔེ་དང་ལྡན་ཞིང༌། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། ཐུགས་གཤིས་བཟང་བ། མཇལ་བ་ཙམ་གྱིས་དད་པའི་སྤུ་ལོང་གཡོ་ནུས་ཤ་སྟག་གོ། །

བསྟན་པ་དར་ནུབ་དང་དགོན་སྡེའི་སྐོར།

དེའང་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙད་པོ་ནས་བཟུང་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པ་བར་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་ལས་གཞན་མེད། དེའང་མཐོ་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་མན་ཆད། སྨད་རྒྱ་མཚམས་གོང་བུ་དམེ་རུ་ཡན་ཆོད་ལ་བོན་གྱི་འདུས་སྡེས་ཁྱབ་ཅིང༌། དཔེར་ན་མཐོ་ན་རྒྱལ་བཙན་པ། བར་ན་གཤེན་བཙུན་པ། འོག་ན་འབངས་སྐྱིད་པ། གཤེན་གླུ་ཚིག་གསུམ་མ་བླངས་ན་རྒྱལ་བློན་རྣམས་གླུ་བྲོ་ལ་མི་རོལ། གཤེན་ངག་ཚིག་གསུམ་མ་འབྱིན་ན་རྒྱལ་བློན་གྲོས་ལ་མི་རོལ་བ་སོགས། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་རྒྱ་གར་ནས་ཆོས་བྱུང་སྟེ་བོད་དབུས་ཁུལ་དུ་རྒྱ་གར་ཀྱི་ཆོས་ལ་དད་མོས་བྱེད་མཁན་མང་པོ་བྱུང༌། དེ་ནས་རིམ་པར་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཁྱབ་ཅིང༌། མཐར་རིམ་པར་ཆོས་ལུགས་དེར་མཁས་ཞིང་བཙུན་པ་འགས་མིང་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་རྒྱུད་པ་མི་འདྲ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་རྙིང་མ་དང་ས་སྐྱ། བཀའ་རྒྱུད། དགེ་ལུགས་སོགས་སྲོལ་བཏོད་བྱས། དེ་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྣེ་ཁྲིད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོའི་དབང་ཚད་དང་ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་ལྟ་བ་བེད་སྤྱོད་ཤུགས་ཆེར་བཏང་ནས་ཕན་ཚུན་བསྣུབ་རེས་ཀྱང་ཐེངས་མང་བྱས། ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་དབང་ཤུགས་དེ་དག་ད་ལྟ་བར་སྤྲིན་སྲིབ་ཀྱི་ཉི་མ་ལྟར་སྐབས་རེར་མངོན་ལ་སྐབས་རེར་མི་མངོན་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་བཞིན་པ་ཡིན། རང་རེ་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཞིག་ཡིན། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་གཞན་ཕན་བྱམས་བརྩེས་རྒྱུད་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེས་དཀྱིལ་ཡངས་ཆེ་མདོག་བྱེད་ཀྱང་དོན་དམ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་བྱ་དགོས་ན་རང་སྨད་མིན་ཡང་ཨང་དང་པོ་རེད། དེ་ལྟར་ཁམས་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚའི་ཁོག་ཏུ་ཡ་ཐོག་ཞང་ཞུང་གི་སྡེ་སྟེ་བྱ་རུ་ཐོག་པའི་རྒྱལ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་རིམ་པར་དབང་བསྒྱུར་ནས་བོད་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་བར་གཡུང་དྲུང་བོན་མིན་པའི་ཆོས་ཞིག་མེད། འོན་ཀྱང་ཁྲི་སྲོང་གིས་ཞང་ཞུང་རྒྱལ་པོ་ལིག་མིན་རྐྱ་བཀྲོངས་རྗེས་ཞང་ཞུང་གི་མངའ་རིས་བོད་རྒྱལ་འོག་ཏུ་ཚུད་ནས་རིམ་པར་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ཁམས་ཁུལ་སྤྱི་མཚུངས་ལ་ཁྱབ་སྟེ་ཆོས་ལུགས་མི་སྣས་ཞི་དྲག་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབང་བསྒྱུར་ཤུགས་ཆེན་བྱས་པ་རེད། ལྷག་པར་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚ་ཁུལ་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༦༨༦ ཡས་མས་སུ་བོན་དགོན་མང་པོ་ཞིག་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པར་མ་ཟད། དེ་ནས་བཟུང་ད་བར་ལུང་པ་འགའ་ཞིག་ལ་བན་མིན་བོན་མིན་ལྟ་བུ་འགྱུར་ལ་མ་འགྱུར་བ་མང་དག་ཞིག་ཀྱང་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། དེ་ལྟར་ཞོར་དུ་འཕྲོས་ནས་ད་ལྟའི་ཆར་ཁྱུང་སེར་ཁུལ་དུ་དགོན་སྡེ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་གང་ཤེས་ཙམ་སྨྲོས་ན། །

སེར་ཚ་བཀྲིས་གླིང༌།

སེར་ཚ་བཀྲིས་གླིང་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་དགེ་ལུགས་ཀྱི་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེའང་ཕྱི་ལོ་ ༡༦༧༤ ཤིང་སྟག་ལོར་རྡོ་རྗེ་དྲེལ་ཆུང་གིས་ཕྱག་བཏབ་ཅེས་གསལ་ཡང༌། དོན་དུ་སྟག་ཚག་རྗེ་དྲུང་གིས་འབྲོང་རྫོང་དགོན་ཞེས་པའི་བོན་དགོན་ཞིག་ཞལ་བསྒྱུར་ནས་བཀྲིས་གླིང་ཞེས་མཚན་བཏགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་ལ། བཀྲིས་གླིང་དགོན་གྱི་བཅའ་ཡིག་ནང་དུའང་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཚུལ་དུ། འབྲོང་རྫོང་དགོན་ཞལ་བསྒྱུར་ནས་བཀྲིས་གླིང་མཚན་བཏགས། ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་དང་ལོ་རེར་བཅའ་ཡིག་ཐེངས་རེར་སྒྲོག་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད་ཟེར། མདོར་ན་རིག་གསར་སྐབས་འཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ལོར་ངག་དབང་བཟང་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་ཉམས་གསོ་གནང་ནས། དགེ་འདུན་པ་གྲངས་ ༢༠༠ མ་ཟིན་ཙམ་དང༌། རྟེན་གསུམ་མཆོད་ཆས་སོགས་གང་ལེགས་ཡོད། །

གླིང་རྫོང་དགོན།

གླིང་རྫོང་དགོན་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཐོག་མར་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་ ༡༦ པའི་ནང་དུ་ཀརྨ་རང་བྱུང་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེས་ཕྱག་བཏབ། རིག་གསར་སྐབས་འཐོར་ཞིག་སོང་ནས་ཕྱིས་སུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར་མུ་ཁ་ཨ་སྤྲུག བླ་ནོར་བཟང་སོགས་ཀྱིས་ཉམས་གསོ་གནང་ནས་དགེ་འདུན་པ་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་གང་ལེགས་ཡོད། །

ཚ་འབྲོང་དགོན།

ཚ་འབྲོང་དགོན་ནི་དགེ་ལུགས་པའི་གཙང་དགོན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཆགས་ཡུལ་ནི་ས་ཡི་དམིགས་ནི། ཁམས་དངུལ་རྫ་ཟལ་མོ་སྒང་གི་ཆར་མི་དབང་ཁྱུང་སེར་རྒྱལ་པོའི་མངའ་རིས་སུ་གཏོགས་པའི་གསེར་རི་སུམ་མདོ་ཞེས་པའི་ས་མིག་ཁྱད་པར་ཅན་དེའི་ལྷོ་ངོས། ག་ཆུ་དང་རི་ཆུ་གཉིས་འདུས་པའི་ཕར་ངོས་སུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༠༤༨ ལོ་སྟེ་ས་བྱི་ལོར་གྲུང་དང་པོ་དཔལ་ལྡན་བཟང་པོས་ཕྱག་བཏབ། འོན་ཀྱང་རིག་གསར་སྐབས་ཡོངས་རྫོགས་རྩ་གཏོར་སོང་། རྗེས་སུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ལོར་བློ་བཟང་ཤེས་རབ་ལགས་ཀྱིས་ཐུགས་འགན་བཞེས་ནས་ཉམས་གསོ་གནང་བས་ད་ལྟའི་ཆར་དགོན་པའི་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་དང་བསྟན་པ་རྣམས་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་སྲོལ་མ་ཉམས་པར་སྐྱོང་བཞིན་ཡོད། །

བྱ་ཟེའི་ཡོངས་རྫོང་དགོན།

བྱ་ཟེའི་ཡོངས་རྫོང་དགོན་ནི་བོན་དགོན་ཞིག་སྟེ། གོང་ཞུས་ལྟར་ཁྱུང་སེར་གྱི་གདན་ས་སྟེ་ཁྱུང་སེར་ལྷ་ཁྱུང་རྒྱལ་གྱིས་གསས་མཁར་ཟོ་བོ་ཁྱུང་ལག་ན་ལོ་པཎ་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བཞེངས་ཞེས་པའི་ས་གནས་དེ་ཡིན། འོན་ཀྱང་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་སུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༣༥༤ ཆུ་སྦྲུལ་ལོར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཆོག་བློ་ལྡན་སྙིང་པོས་ཕྱག་བཏབ་མཛད་ནས། བསྟན་པའི་མེ་རོ་སླར་ཡང་ཁྱུང་ཡུལ་གསེར་རིའི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་སྤར། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཆོག་བློ་ལྡན་སྙིང་པོའམ་དབྲ་བཙུན་ནམ་མཁའ་རིན་ཆེན་ནི་ཁྱུང་ཡུལ་སུམ་པ་གླང་གི་གྱིམ་ཤོད་རྩེ་དྲུག་གནས་ཀྱི་ལྷོ་ཤར་ཞེ་མ་ཞེས་པའི་ཆར་དབྲ་རིགས་ཁྱུང་པོའི་གདུང་ལས་གྲོལ་བ། ཡབ་ཚུལ་ཁྲིམས་སེང་གེ་དང་ཡུམ་ལྡོང་རིགས་རིན་ཆེན་མཚོ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༣༦༠ སྟེ་བོད་ལྕགས་བྱི་ལོར་སྐུ་བལྟམས། དགོན་པ་འདི་ཉིད་ཕྱིས་སུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ་རྩ་གཏོར་སོང་ཡང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ལོར་བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཉམས་གསོ་ལེགས་པོ་གནང་ཡོད། ནང་རྟེན་དུ་བཀའ་བརྟེན་འགྱུར་ཆ་ཚང་དང༌། རྟ་ཤོད་མཁའ་འགྲོ་པདྨ་མཚོས་༼འདི་ཉིད་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་གྱི་གསང་ཡུམ་ཡིན་པ་དང༌། མངོན་ཤེས་གྲུབ་རྟགས་སོགས་ཧ་ལས་པོ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལོག་ན་གསལ།༽དངོས་གྲུབ་ཏུ་གནང་བའི་གསེར་བྲིས་ཁམས་ཆེན་འཛམ་གླིང་རྒྱན་ཆེན་པོད་ ༡༦ དང༌། འཛམ་གླིང་རྒྱན་ཆུང་པོད་ ༡༦ ། སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་ཉིད་ལ་སྟང་ཆེན་དམུ་ཚ་གྱེར་མེད་ཀྱིས་སྙན་བརྒྱུད་ནས་ཕབ་གནང་བའི་ཕྱག་བྲིས་མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད་པོད་ ༡༢ ། བླ་ཆེན་དྲན་པའི་ཕྱག་ནས་ནས་འབྲུ་བྱ་ཡི་སྒོ་ང་ཙམ་དང༌། སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་ཉིདཀྱི་ཕྱག་བཟོས་དཀར་མོ་སྲིད་རྒྱལ་གྱི་ཞལ་འབག མ་རྒྱུད་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་བཅུའི་ཙ་ཀླི། གཤེན་རིག་གཡུང་རྒྱལ་པོའི་གཏེར་ཕུར་སོགས་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཡོད། །

སྒར་ཁང་དགོན།

སྒར་རྫོང་དགོན་ནམ་སྒར་ཁང་དགོན་བོན་དགོན་ཞིག་སྟེ། གོང་ཞུས་ལྟར་ཁྱུང་སེར་གྱི་གདུང་རྒྱུད་དཔོན་རབས་དྲུག་པ་ཁྱུང་པོ་འབུམ་རྗེ་གྲགས་པས་རྫོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་དབང་བསྒྱུར་བྱས་སྐབས། ངེད་ཁྱིམ་ཤྭ་བ་ཡུ་མོ་རྫོང༌། ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན། ཕྱིས་སུ་རིག་གསར་སྐབས་དགོན་བདག་བླ་མ་རྣམས་བཙོན་དུ་བཅུག ལྷ་སྐུ་རྟེན་གསུམ་རྣམས་གཏོར་བཅོམ་བཏང་བས། གྱང་རོ་རྣ་བཞི་རུག་གེ་བ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་གང་དགའ་ཟླ་བ་གྲགས་པ་རིན་པོ་མཆོག་༼ ༡༩༨༦ ལོར་སྐུ་གཤེགས༽གིས་ཕྱི་ནང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་རྣམས་ཉམས་གསོ་མཛད་ནས་དགེ་འདུན་པ་དང་སེར་ཁྱིམ་པ་སོགས་ ༢༠༠ མ་ཟིན་ཙམ་བཞུགས་ཡོད། ནང་རྟེན་དུ་སྟག་ལ་དང་བྱམས་མ་སོགས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། གསེར་ཟངས་དང༌། ལི་མ་ཅི་རིགས་ལས་བྱུང་བའི་སྒར་ཁང་རྣམ་ཚང་གི་ནང་རྟེན་རྙིང་གྲས་རིགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་འདྲ་ཡོད། །

ངང་ཚང་དགོན་དཔལ་གཤེན་བསྟན་གཡུང་དྲུང་བསྟན་གྲགས་གླིང༌།

རི་ཐའི་ངང་ཚང་དགོན་དཔལ་གཤེན་བསྟན་གཡུང་དྲུང་བསྟན་གྲགས་གླིང་ནི་བོན་དགོན་ཞིག་སྟེ། གྲུབ་དབང་བཟོད་པ་རིན་པོ་ཆེས་ས་འདུལ་རབ་གནས་མཛད་ནས་མ་འོངས་གནས་འདིར་བསྟན་པ་དར་བའི་རྟགས་སུ་གཡུང་དྲུང་བསྟན་གྲགས་གླིང་ཞེས་དགོན་མིང་ཡང་བསྩལ། དེ་རྗེས་མེ་སྟོན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གནས་དེར་ས་སློང་མཛད་ཅིང་ཕྱིས་སུ་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ལུང་བསྟན་སོགས་གནང༌། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༨ ས་རྟ་ལོར་གོ་སྤྲུལ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་༼རྩེ་དྲུག་དྲི་མེད་ཤེལ་བྲག་གླིང་གི་དབུ་བླ་༽གྱིས་དགོན་པ་དངོས་སུ་ཕྱག་བཏབ། སེར་ཁྱིམ་པ་དང་དགེ་འདུན་པ་སོགས་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཞིག་ཡོད་ལ། ནང་རྟེན་དུ་གཤེན་ལྷ་དང༌། སྟག་ལྷ། སྨྲ་སེང་སོགས་ཀྱི་སྐུ་འདྲ་གྲངས་ལས་འདས་པ་དང༌། རྒྱལ་བའི་གསུང་རྟེན་བཀའ་བརྟེན་འགྱུར་དང༌། མཉམ་མེད། བདེ་གླིང༌། ཤར་རྫ་སོགས་ཀྱི་གསུང་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད། ཕྱིས་སུ་དུས་འགྱུར་སྐབས་འཐོར་ཞིག་སོང་ནས་མི་རྟག་སྒྱུ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲིམས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར་གཡུང་དྲུང་དགེ་ལེགས་རིན་པོ་ཆེས་ཉམས་གསོ་མཛད་ནས་ནང་རྟེན་དང་དགོན་པའི་ཆ་རྐྱེན་སོགས་སྔོན་མ་ལྟར་ཡོད། །

ག་ཤེལ་ཤར་གྲོལ་ནོར་བུ་གླིང༌།

ག་ཤེལ་ཤར་གྲོལ་ནོར་བུ་གླིང་ནི་བོན་དགོན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༡༥༣༠ ལྕགས་སྟག་ལོར་ཤེར་ཞིག་སྐལ་བཟང་གྲགས་པས་ཕྱག་བཏབ། དེའང་ཤེལ་ཞིག་སྐལ་བཟང་གྲགས་པ་ནི་མདོ་ཁམས་སུ་ཞིག་པོ་བཅོ་བརྒྱད་བྱོན་པའི་ནང་ནས་གཅིག་ཡིན་པ་དང༌། དེའང་ཡབ་ཤེལ་ཞིག་གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྒྱལ་གྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། གདུང་རབས་ལས། བྲུ་ཞུ་སྤ་རྨེའུ་གཤེན་ལྔ་ཀུན་ན་མཐོ། །ཀླད་ན་ལྡིང་བའི་ཁྱུང་དྲུག་ཡིན་ནའང༌། །དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་ཕྲེང་བ་ཅོད་པཎ་འཆིང༌། །ཞེས་པས། ཚིག་འགྲེལ་དུའང༌། གདུང་རྒྱུད་དྲི་མ་མེད་པས་ཤེལ་སྒང་བཞིན། །ཉོན་མོངས་འཁྲུལ་པ་ཞིག་པས་ཞིག་ཞེས་འབོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། དེའང་ཁོང་ཉིད་ཆུང་ནས་སྐྱེས་སྦྱོང་གི་ཤེས་རབ་འཕེལ་ཞིང་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རིག་རྩལ་རྫོགས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། གདུལ་བྱའི་ངོར་བསྟུན་མཐོང་གྲོལ་རི་ཁྲོད་ཀྱི་རྩ་བླ་མེ་སྟོན་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མདུན་ནས་དབང་ལུང་མན་ངག་བུམ་པ་གང་བྱོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ནོད་ཅིང༌། བོད་རབ་བྱུང་ ༡༤ པའི་ཤིང་རྟ་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་ ༡༨༣༤ ལོར་ག་ཤེལ་ཤར་གྲོལ་ནོར་བུ་གླིང་ཕྱག་བཏབ། དེའང་དགོན་པ་འདི་ཉིད་ཆགས་སའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཞིག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁོག་དབུབས་ནས་གླེང་ན། ཁྱུང་སེར་རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་གྲུ་རྔུལ་རྫ་ཟལ་མོའི་སྒང་གི་སྟོད་དུ་ཆགས་པའི་སྦས་པའི་གནས་ཆེན་སྤུ་རྒྱལ་གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྩེའམ་མིང་གཞན་ལྷ་རི་ཁྱུང་རྫོང་ཞེས་པའི་ས་ཡི་ཆར། སྔོན་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་རྟག་གཟིགས་འོལ་གླིང་ནས་བོད་ཡུལ་དུ་ཕེབས་སྟེ། ཏི་སེ་གངས་ལ་ཞབས་ཀྱིས་འཆགས། མ་པང་གཡུ་མཚོ་ལ་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ། བོད་ཀྱི་ཆུ་བོ་བཞི་འདུས་ཀྱི་མགོ་བོ་རུ་ཕེབས་ནས། ལྷ་འདྲེ་རྣམས་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ་བཀའ་ལ་ཉན་པའི་ཆད་མདོ་ཕུལ། ཐམས་ཅད་བོན་གྱི་འཁོར་བསྐོར། འཐབ་འཁོབ་དགེ་ལ་བཙུད། བདུད་ཁམས་ཡོངས་སུ་བཏུལ། བསྟན་པ་རྗེས་བཞག་གི་སྐབས་སུ་བོན་མི་འགྱུར་བའི་བཀའ་རྟགས་ཆེན་པོ་བདུན་བཞག་པ་སྟེ། གངས་རྒྱལ་དང༌། སྤུ་རྒྱལ། རྨ་རྒྱལ། ཤམ་པོ་རྡོ་ཐི། རུ་དོམ་ཟིལ་ཁྲོམ། ཁ་བ་གླང་རི་བཅས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དུ་དབྱར་ལ་མི་ཞུ་བ་དང་དགུན་ལ་མི་འཁྱགས་པའི་བཀའ་རྟགས་བཞག ཅེས་དང༌། དེ་རྗེས་བསྟན་པ་བོད་དུསྔ་དར་སྐབས་རིག་འཛིན་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་བཅུའི་འདུལ་གནས། ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་སུ་རྗེ་བཙུན་ཁྲོ་ཚང་འབྲུག་ལྷ་དང་སྤྲུལ་སྐུ་མཐའ་ཞི་རི་ཐུལ། ཉག་རྩེ་བྱ་བྲལ་སོགས་ཀྱིས་གནས་སྒོ་ཕྱེས་ནས་བོན་གྱི་གནས་རི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སྤུ་རྒྱལ་གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྩེའམ་ལྷ་རི་ཁྱུང་རྫོང་དཀར་པོའི་ཤར་ཕྱོགས། རྒྱབ་རི་ནོར་བུ་ལྷ་རྩེའི་མདུན་ཞོལ། རི་བོ་གླང་ཆེན་འདྲ་བའི་མཆན་གཡས་སུ་ཆགས། དགོན་པའི་ས་གནས་སུ་དེ་སྔོན་བླ་ཤག་གཡུང་དྲུང་སྨིན་གྲོལ་གླིང་ཞེས། དམར་སེར་ངུར་སྨྲིག་གི་སྡེ་འཛིན་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་འཕེལ་ཞིང༌། འཆད་ཉན་གྱི་སྲོལ་ཆེན་ཚུགས་ཡོད་ནའང༌། དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་ལ་སོག་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་བོད་མདོ་ཁམས་ཁུལ་དུ་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཞིང༌། བོད་ཁ་བ་རི་བའི་ཡབ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པ་དང་དགོན་སྡེ་རྣམས་རྩ་གཏོར་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ནས། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མི་རྒྱུ་ཟོག་གསུམ་ལ་གྱོང་གུད་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་སྐབས་བླ་ཤག་གཡུང་དྲུང་སྨིན་གྲོལ་གླིང་ཡང་མེར་བསྲེག་བཏང་བའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཡོད། ག་ཤེལ་ཤལ་གྲོལ་ནོར་བུ་གླིང་ནི་ག་ཤེལ་ཚང་གི་གདན་ས་ལྟ་བུར་བྱིན་ཅན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན་ནང་རྟེན་ལའང་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཚར་གྲངས་ལྔ་དང༌། གཞན་སྡེའི་བཀའ་བསྟན་འགྱུར་སོགས་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཡོད། ད་དུང་སྐུ་གདུང་མཆོད་ཆས་སོགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་བོད་རབ་བྱུང་ ༡༦ མེ་རྟ་ལོ་སྟེ་ ༡༩༦༦ དགོན་པ་འདི་ཉིད་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་རླུང་འཚུབ་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་རྩ་གཏོར་སོང༌། སྤྱིར་དགོན་པ་འདིར་ཡན་ལག་དགོན་ཁག་རི་ཁྲོད་དང་བཅས་པ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ནི། གཡམ་བྱ་ཆེན་དགོན། དམུ་ལྷ་ལུང་དགོན། ག་ཐའི་གཡུ་མཚོ་དགོན། རང་ཁྱིམ་ཕུག་མོ་ཆེ་སོགས་དགོན་ཁག་བཞི་དང༌། གཡུ་ལུང་རི་ཁྲོད། རྗེ་བཙུན་རི་ཁྲོད། ཤར་འདྲ་རི་ཁྲོད། གོ་དགའ་རུ་རི་ཁྲོད་བཅས་རི་ཁྲོད་བཞི་རྣམས་སོ། །ཕྱིས་སུ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ སྟེ་བོད་རབ་བྱུང་ ༡༦ པའི་ཤིང་གླང་ལོར་དྲུང་མུ་གྲགས་པས་སྐྱར་གསོ་གནང་ཞིང་ད་ལྟའི་ཆར་ནང་རྟེན་རང་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་བརྟེན་འགྱུར་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གང་ལེགས་ཡོད། །

ངས་པ་མར་ཁུ་དགོན།

ངས་པ་མར་ཁུ་དགོན་ནི་བོན་ལུགས་ཀྱི་དགོན་པ་ཞིག་སྟེ། ཆགས་ཡུལ་ནི་རྔུལ་རྫ་ཟལ་མོའི་སྒང་སྟོད་ཁྱུང་སེར་རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་གྲུ་རུ་ཆགས། དགོན་གནས་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་འདེབས་པ་པོ་དང་ལོ་དུས་སོགས་གསལ་པོར་མ་ངེས་ཀྱང༌། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་དགོན་གནས་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་སྐབས་མཚན་ཡང་ག་ངད་དགོན་པ་ཞེས་རྒྱུན་འཚོ་ཉེར་ལྔ། རབ་འབྱམས་བཅུ་གསུམ། གྲྭ་བཙུན་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གྱིས་བརྒྱན་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཞིག་ཡོད་ནའང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༦༤༢ ལོར་སོག་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་ཁམས་ཁུལ་གྱི་དགོན་གནས་ལྷ་ཁང་ཡོད་ཚད་མེ་བསྲེག་བཏང་ནས་ཤུལ་གནས་མེད་པར་བཟོས། དེ་ནས་ཁམས་ཁུལ་དབུས་པའི་ས་ཁྱོན་མི་སྡེ་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོར་ཕུལ། དེ་ལྟ་བུའི་འདུས་སྡེ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་རྨི་ལམ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་བཞིན་དུ་ཡལ་ནའང༌། ལས་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅུང་འཛོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགོན་གནས་སྔར་ལྟར་བསྐྱར་བཞེངས་གནང་སྟེ། སྐུ་གསུམ་ཐུགས་རྟེན་དང་ངུར་སྨྲིག་གར་དུ་འཆང་བའི་འདུས་སྡེ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བཞིན་ཡོད་ནའང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༡༣ ལོར་དཔོན་ངན་རིང་ལུགས་ཀྱི་གདོང་པགས་གྱོན་པའི་སྡེ་པ་གཞུང་གིས་ཁྲལ་ཆད་དང་རྒྱར་འབྲེང་སོགས་ཀྱི་སྙད་འདོགས་ཁ་རུ་ཁྱེར་ཏེ་ངས་པའི་ཡུལ་སྡེ་རྣམས་བཅོམས། ངས་པ་སྟོང་རྩེ་དྲུག་ཅུའི་སྡེ་དཔོན་རྣམས་བསད་བཟུང་བྱས་ཐོག་རྐང་བཅད་ལག་དུམ་བཟོས། མི་སེར་རྒྱུ་ནོར་ཡོད་ཚད་གཞུང་བཞེས་གཙང་དག་བྱས་ཞིང་སྡོད་ཁང་རྣམས་མེར་སྲེག་བཏང༌། དེ་སྐབས་ཀྱང་དགོན་གནས་འདི་ཉིད་སླར་ཡང་ཞུགས་ཀྱི་ཀློང་དུ་ཐིམ། སླར་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༢༥ ལོར་བོད་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ཤིང་གླང་ལོར་ངས་པ་དང་ཡུལ་རྩེད་ཐེམ་དུད་སུམ་ཅུའི་དད་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨན་རིའི་མཁན་ཆེན་ཕུན་ཚོགས་བློ་གྲོས་དང༌། རྫ་དབྲ་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ། ཉག་རོང་གཏེར་ཆེན་ཡབ་ཡུམ་རྣམས་ལ་གསོལ་འདེབས་རིམ་པར་ཞུས་པར་བརྟེན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགོན་གནས་བཙལ་ཏེ། ཀ་ཆེན་ཉེར་བཞི་ཡོད་པའི་འདུ་ཁང་སྐྱར་བཞེངས་གནང་ཐུབ་པ་བྱུང་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོ་སྟེ་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་ཕག་ལོ་བར་འཕེལ་རྒྱས་ལེགས་པོ་བྱུང༌། ལོ་དེ་དག་ནས་བཟུང་བོད་སྤྱི་ལ་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་གོད་ཆག་རིམ་པར་བྱུང་བར་བརྟེན་སླར་ཡང་ངས་པ་མར་ཁུ་དགོན་ཡང་རྩ་གཏོར་དུ་སོང༌། སླར་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་དང་མཐུན་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་བསྐྱར་བཞེངས་གནང་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་ཡོད། ད་ལྟའི་ཆར་སྔོན་དང་འདྲ་བའི་དམར་སེར་གྱི་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བའི་སེམས་དཔའ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོས་བརྒྱན་པའི་དགོན་ཆེན་ཞིག་མིན་ནའང༌། ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གང་ལེགས་ཡོད་པ་བཅས་སོ། །

རི་དམར་སྐལ་བཟང་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནི།

རི་དམར་སྐལ་བཟང་གླིང་ནི་བོན་དགོན་ཞིག་ཡིན་ལ། དེའང་མདོ་ཁམས་ས་ཡི་ཐིག་ལེ་རྔུལ་རྫ་ཟལ་མོའི་སྒང་གི་ཆར་གཏོགས་མི་རྗེ་ཁྱུང་སེར་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་གནས་པའི་ས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་རི་དམར་གཡུང་དྲུང་ལྷ་རྩེ་ཞེས། སྔོན་འཆི་མེད་གསང་འདུས་གཤེན་གསུམ་གྱིས་ལྷ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་དམ་ལ་བཏགས་སྐབས། སྲིན་པོའི་གློ་སྙིང་འདྲ་བའི་རི་དམར་ལ། བཙན་རྒོད་བྲག་བཙན་དམག་ཚོགས་དམ་ལ་བཏགས་ནས་རྒྱལ་བ་གཤེན་གྱི་བསྟན་པ་མ་རྫོགས་བར་དུ་གྱེར་གྱི་བསྟན་པ་སྲུང་བར་ཁས་བླངས་ནས་སྲུང་མར་བསྐོས། མཚན་ཡང་གཡུང་དྲུང་ལྷ་བཙན་དགྲ་འདུལ་ཞེས་གསོལ། ཞེས་ལུང་གིས་ཟིན་པའི་གནས་དེར་གདུང་བརྒྱུད་ཁྱད་པར་ཅན་ཤེལ་ཞིག་གི་གདུང་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཤེལ་ཞིག་བླ་མ་དབུ་དཀར་ཞེས་ཉམས་རྟོགས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངའ་བདག་ཆེན་པོ་དེས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ལྕགས་རྟ་ལོ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་ ༡༥༧༠ ལོར་ཕྱག་བཏབ་ནས་མཚན་ཡང་རི་དམར་སྐལ་བཟང་གླིང་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་བླ་རབས་མུ་ཏིག་གི་འཕྲེང་བ་ལྟར་བཅུ་ཕྲག་གྲངས་སུ་ཕེབས་ཞིང༌། ནང་རྟེན་ལའང་བདེར་གཤེགས་གཙོ་བཞི་དང་བཀའ་བརྟེན་འགྱུར་སོགས་བྱིན་ཅན་གྲངས་མང་བཞུགས་ཡོད། དེ་སྔོན་དགོན་འདིའི་གྲྭ་རྒྱུན་ཡོང་ཁུངས་ནི་གཙང་རབ་ལེགས་གཡུང་དྲུང་གླིང་དང༌། སྙན་རོང་ཨ་བྲག་སྨད་མ་ཆབ་མདོ་དཔལ་གཤེན་བསྟན་གཡུང་དྲུང་བདེ་ཆེན་གླིང་གཉིས་ནས་ཕེབས་སྲོལ་ཡོད་ལ། འདོན་ཆོག་སོགས་ཀྱང་རྒྱལ་བ་སྨན་རི་བའི་རིང་ལུགས་རྨ་མེད་འཛིན་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་བོད་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུ་དབང་ཉམས་པའི་རྟགས་ཆར་ནས་རེ་ཞིག་དགོན་སྡེ་རི་ཁྲོད་སོགས་རྩ་མེད་བཟོ་བའི་དུས་ངན་ཆེན་པོ་དེའི་ནང་དུ་དགོན་གནས་འདི་ཉིད་ཀྱང་རྩ་མེད་དུ་སོང༌། སླར་ཡང་དུས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་བསྟན་པའི་མཐའ་མ་རྫོགས་པས་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་སྐྱེས་ཆེན་བླ་མ་བསོད་ནམས་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེས་བསྐྱར་གསོ་མཛད་ཅིང༌། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་གང་ལེགས་ཡོད་ལ་ད་ལྟའི་ཆར་བླ་གྲྭའང་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བཞུགས་ཡོད་པ་བཅས་སོ། །

རི་སྔོན་བཀྲིས་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བའི་གླིང༌།

རི་སྔོན་བཀྲིས་གཡུང་དྲུང་གླིང་ནི་བོན་དགོན་ཞིག་ཡིན་ལ། ས་གནས་ཆགས་ཡུལ་ནི་མདོ་ཁམས་ཟལ་མོ་སྒང་གི་ཆར་མི་དབང་ཁྱུང་སེར་རྒྱལ་པོའི་མངའ་འབངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཁྲོམ་ཚང་དྲེལ་རོང་ཞེས་ཞིང་འབྲོག་གཉིས་ཀའི་ཐོན་ཁུངས་བཟང་བ་དང༌། རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་མོ་གངས་རི་དང༌། སྐེད་པ་སྤང་རི། རྩ་བ་ནགས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཞིང་ཁོར་ཡུག་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་མཛེས་ཉམས་ལྡན་པས། མ་བོས་མགྲོན་པོ་རྣམས་ངང་གིས་འཁོར་བའི་ས་གནས་དེར་བོད་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ནང་གཡུང་དྲུང་གླིང་གི་དཔོན་སློབ་ཤེས་རབ་གྲགས་པ་མཆོག་ལ་དད་ལྡན་འགའ་ཞིག་ནས་བསྐུལ་ངོར་ས་གནས་ཀྱི་མི་མང་གི་མཐུན་སྦྱོར་སོགས་བརྟེན་ནས་ཕྱག་བཏབ། རིག་གསར་སྐབས་ཉམས་གུད་སོང་ཀྱང་རྗེས་སུ་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་རྟེན་རྩ་བཙུགས་ཏེ་ཉམས་གསོ་གནང༌། །

དམུ་ལྷ་ལུང་དགོན།

དམུ་ལྷ་ལུང་དགོན་ནི་བོན་དགོན་ཞིག་ཡིན། ཆགས་ཡུལ་ནི་ཁམས་ཁྱུང་སེར་རྒྱལ་པོའི་མངའ་འབངས་སུ་གཏོགས་པའི་ག་ངས་དམུ་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་དམུ་ཐའི་ཡུལ་དུ་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་འབྲུག་སྟེ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༦ ལོར་བོད་ཁམས་སུ་གྲགས་ཆེ་བའི་གདུང་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཞིག་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་ཤེལ་ཞིག་གི་གདུང་ལས་གྲོལ་བའི་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཤེལ་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ། ནང་རྟེན་ལའང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བྱིན་ཅན་མང་དུ་བཞུགས་ཞིང༌། དམར་སེར་ངུར་སྨྲིག་གིས་མཛེས་པའི་སྡེ་གྲངས་མེད་འཕེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། རིག་གསར་སྐབས་སུ་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་རྩ་མེད་དུ་སོང་བས་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་སུ་གྱར། འོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ལོར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་འཛིན་མཆོག་གིས་ཡུལ་མིའི་དད་རྫས་དང་མཐུན་སྦྱོར་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྱར་གསོ་མཛད་ཅིང༌། ད་ལྟའི་ཆར་སྔོན་དང་འདྲ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་མེད་ནའང་ཕྱི་ནང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་རྣམས་དང་དམར་སེར་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པའི་སྡེ་དང༌། གོས་དཀར་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་སྡེ་སོགས་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ། །

ཕུབ་ལེབ་དབུ་མ་སྟག་རྩེ།

ཕུབ་ལེབ་དབུ་མ་སྟག་རྩེ་བདེ་ཆེན་འབར་བའི་བོན་གནས་ནི་བོན་དགོན་ཞིག་སྟེ། ཡུལ་ནི་མདོ་ཁམས་ཟལ་མོའི་སྒང་གི་ཆར་གཏོགས་ཁྱུང་ཡུལ་གསེར་རིའི་ཞིང་ཁམས་མི་དབང་ཁྱུང་སེར་རྒྱལ་པོའི་མངའ་འབངས། གནམ་རུ་འབྲོང་གསུམ་དང༌། ཨ་འབུ་སྒར་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་སྒར་འདབས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན། ཟངས་བྲག་རིན་ཆེན་འབར་བ་ཞེས་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་རླབས་པའི་ས་གནས་དེར་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཚེ་ཆུ་དཀར་མོ་དབྱར་ལ་མི་ཆེ་དགུན་ལ་མི་ཆུང་དར་སྐུད་ཙམ་ཞིག་བྲག་ངོས་ནས་ཆད་མེད་དུ་འབབ་ཀྱིན་ཡོད་ལ། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཉ་སྟོང་ལ་སོགས་རྟག་ཏུ་བྱིན་རླབས་ཞུ་བ་དང་སྐོར་ཕྱག་མཆོད་འབུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་དུང་གནས་བྲག་དེར་མཁའ་འགྲོའི་འཇའ་ལམ་ཞེས་བྲག་ངོས་ནས་ཆུ་རིས་འཁྱུག་འདྲའི་རི་མོ་ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དེ་འདྲ་ཡོད། ལྷག་པར་གནས་མཆོག་དེར་ཤིན་ཏུ་ནས་རྩ་ཆེའི་སྒྲུབ་ཕུག་ངོ་མཚར་ཅན་ཕུབ་ལེབ་ཅེས་བྲག་རྡོ་ཆེན་པོ་ཕྱི་དབྱིབས་པདྨ་ཁ་གྱེས་པ་ལྟ་བུ་དང་ནང་དུ་ལྷ་ཁང་གི་བཀོད་པ་རང་བྱུང་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི། བཤད་སྒྲོས་མི་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་མཇལ་བ་ཙམ་གྱིས་དད་པའི་སྤུ་ལོང་གཡོ་བ་ཞིག་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་རི་བྱིན་ཅན་དེར་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་ ༡༥ པའི་ནང་དུ་ཁྱུང་སེར་རྒྱལ་པོའི་དཔོན་རྒྱུད་དབང་ཆེན་གྲགས་པ་མཆོག་གིས་ཕྱག་བཏབ་ནས་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་གདེང་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཕེབས། ཁྱད་པར་འཕགས་པ་རླུང་སེམས་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱོན། རིག་གསར་སྐབས་རྩ་གཏོར་དུ་སོང་ཀྱང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ལོར་ཁྱུང་སེར་སྒར་ཁང་ཚང་གི་གདུང་འཛིན་པ་བཟོ་རྒྱལ་གར་མ་ལི་ཤོའི་རྣམ་སྤྲུལ་གཡུལ་རྒྱལ་གྲགས་པ་མཆོག་གིས་ཉམས་གསོ་གནང་ནས་སླར་ཡང་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ངལ་གསོའི་གནས་སུ་གྱུར། །

ཚ་ནེ་རི་ཁྲོད་དམ་ཚ་ནེ་བཀྲིས་དགོན།

ཚ་ནེ་རི་ཁྲོད་དམ་ཚ་ནེ་བཀྲིས་དགོན་ནི་བོན་དགོན་ཞིག་ཡིན་ལ། ས་གནས་ནི་ཁྱུང་ཡུལ་རྔུལ་རྫའི་སྒང་སྟོད་མི་རྗེ་ཁྱུང་སེར་རྒྱལ་པོའི་ལྷ་སྡེ་རུ་གཏོགས་པའི་རི་ཕ་ཉིན་ཐའི་རྒྱབ་རི་བཙན་རྒོད་ཚ་ནེ་དྲག་རྒྱལ་གྱི་མདུན་ཞོལ་དུ་ཆགས། དེའང་ས་དཔྱད་ངོ་མཚར་ལྡན་པ་འདི་ལྟར་ཏེ། རྒྱབ་རི་ནི་མཐོ་ལ་རྔམ་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ཚ་ནེ་བཙན་རྒོད་དྲག་རྒྱལ་ཞེས་དབུ་རྩེ་བྱེ་རི་དམར་ལ་སྨུག་མདངས་དང་ལྡན་པ། སྐེད་པར་རྫ་རི་རྣམས་འཁོར་གསུམ་དཔའ་ཆས་ལུས་ལ་རྫོགས་འདྲ། རྩ་བར་སྤང་རིས་བརྒྱན་པ་གསེར་གྱི་ཐང་མ་གདལ་འདྲ། སྔོན་ཉག་རྩེ་བྱ་བྲལ་དང་རྫ་དབྲ་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་དབང་རྒྱལ་སོགས་ཀྱིས་བཀའ་བགོས་དམ་ལ་གཉེར་ནས་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ཡུལ་གྱི་གཞི་བདག་ཏུ་བསྐོས་པས་མཐུ་རྩལ་ཆེ་ཞིང༌། ཡུལ་མི་ལ་སྡོང་གྲོགས་དང་མགོན་སྐྱོབས་མྱུར་བ་དེ་ཉིད་དང༌། མདུན་རི་ནི་ཡུལ་ལྷ་དྲག་རྩལ་ཅན་གམ་རྗེ་རྒྱལ་བ་ཐོད་དཀར་དང་གམ་རྒྱལ་མོ་རང་གྲགས། སྟག་རྒྱལ་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་སོགས་ནོར་བུའི་ཚུལ་དུ་སྤུངས་ནས་ཡོད་པ། གཡས་རི་དང་གཡོན་རི་རྣམས་ནི་རྒྱབ་རི་ལ་གུས་པའི་ཚུལ་དུ་འདུས་ནས་ཡོད་པ། རི་ཁྲོད་ཆགས་སའི་བསྟི་གནས་གཙོ་བོ་ནི་གཡུ་ལུང་ཤེལ་བྲག་གི་བཀོད་པ་དང་ལྡན་པ་བྲག་དཀར་ཤེལ་གྱི་གནམ་སྐས་བཙུག་འདྲའི་ངོས་རྣམས་སུ་སྒྲུབ་ཕུག་དང་རང་བྱུང་བཀའ་རྟགས་ཡོད་པ། ས་གནས་གཞན་དུ་ལོ་གཅིག་སྒྲུབ་པ་བསྐྱངས་བ་ལས་གནས་དེར་ཞག་གཅིག་ལ་སྒྲུབ་པ་སྐྱོང་ན་བོགས་ཐོན་མྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ། ཁོར་ཡུག་རྣམས་རང་བཞིན་གྱི་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཏུ་གནས་པས་རི་དྭགས་དང་རི་གནས་ཀྱི་བྱ་རིགས་རྣམས་ཁྱུ་དང་ཁྱུ་བསྡེབས་ནས་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་གནས་པ། དེ་ལྟ་བུའི་ཉམས་དགའ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གནས་དེར་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་སྟོད་ཙམ་དུ་ཡུལ་ངེས་མེད་འགྲིམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཨ་ལུང་མཚམས་པ་ཞེས་པ་དེས་རི་ཁྲོད་འདི་ཉིད་ཕྱག་བཏབ། དེ་རྗེས་རིམ་པར་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་མཆོད་ཡུལ་ལྟ་བུར་བརྩིས་ནས་དུད་ཚང་གི་འབྱོར་བ་དང་བསྟུན་ནས་ལྷ་སྐུ་རྟེན་བཞེངས་སོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱས་ཡོད་ནའང༌། རིག་གསར་གྱི་རླུང་འཚུབ་དྲག་པོའི་ཁྲོད་མི་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མྱོས་ཞིང༌། སྔོན་ཐོན་པ་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་རུ་ཁག་ཟེར་བས་ལྷ་སྐུ་རྟེན་གསུམ་རྣམས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གཏོར་བཅོམ་དང་མེར་བསྲེག ཐ་ན་བུ་མེད་ཚོས་ལྷ་སྐུའི་གཉའ་བ་ནས་བཞོན་ཏེ། ད་འཕུར། ད་མཆོང་སོགས་ཀྱི་ངར་སྒྲ་བསྒྲགས་པར་མ་ཟད། ལྷ་སྐུའི་པང་དུ་གཅིན་པ་བཏང་བ། དབུ་རུ་ལྷམ་རུལ་དང་བུ་མེད་ཀྱི་པང་གདན་གཡོག་པ་སོགས་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཤ་གསེང་ནས་ཟུག་ངུ་འབྱིན་པའི་དུས་སྐབས་དེར། སྤྱིར་ལྷ་སྐུ་རྟེན་གསུམ་ཙམ་མ་ཚད་དེ་དག་ལ་དད་མོས་བྱ་མཁན་རྣམས་ནི་རྨོངས་དད་པ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་འགག་རྡོ་ལྟ་བུར་བརྩིས་ནས་རྟག་ཏུ་ཚོགས་ཐོག་ཏུ་སྔོན་ཐོན་པ་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་རུ་ཁག་ཟེར་བས་འགོ་ཁྲིད་དེ། ཡུལ་གྱི་དཔོན་འགོ་དང་བླ་མ། སྐུ་དྲག་སོགས་ལ་མངའ་བདག་ཆེན་པོ་གསུམ་དང༌། གྲལ་རིམ་དགྲ་བོ་ལ་འཐབ་རྩོད་རྒྱག་དགོས་ཞེས་སྐད་གསངས་མཐོན་པོར་སྒྲོག་ནས་འཐབ་རྩོད་རྒྱག་ཡུལ་དུ་གྱུར། དེ་ལྟ་བུའི་དུས་ངན་ནང་དུ་དགོན་སྡེ་གཞན་དང་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་རི་ཁྲོད་འདི་ཉིད་རྨེང་མེད་དུ་སོང༌། མཐར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱི་དད་རྫས་དང་རེ་འདུན་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་སྦྱོང་བ་བསྟན་དར་ལགས་ཀྱིས་ཉམས་གསོ་མཛད་པས་ཡར་རྒྱས་གང་མཚམས་ཕྱིན་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ། །

དེ་བཞིན་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚའི་ཁུལ་དུ་དགོན་སྡེ་མིང་ཙམ་ལས་ལོ་རྒྱུས་ཁ་གསལ་མ་ཤེས་པ་རྣམས་འདི་ནས་མར་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འགོད་པ་ལ།

སྒང་རི་དར་རྒྱས་དགོན། བོན་དགོན་ཞིག་དང། སྒང་རི་ཉིན་སྲིབ་གཉིས་ལས་སྲིབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་ལ། དེའང་ཕྱི་ལོ་ ༡༨༣༤ སྟེ་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ཤིང་རྟ་ལོར་དགེ་རིན་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ། དུས་འགྱུར་སྐབས་ཉམས་རྒུད་སོང་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༣ ལོར་བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཀྱིས་ཉམས་གསོ་གནང་ནས་ཕྱི་ནང་རྟེན་དང་བསྟན་པ་སོགས་གང་ལེགས་ཡོད།

གཡུ་བཀྲ་ལྷ་སྟེང་དགོན། བོན་དགོན་ཞིག་དང༌། མི་རྗེ་སྒར་ཁང་རྣམ་ཚང་ལ་སྡེ་ཤོག་གནམ་རུ་འབྲོང་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་གནམ་ལྡོང་༼གདོང༽ཁོངས་སུ་ཡོད་ལ། ཤེལ་ཞིག་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་པོའི་གདན་སའང་ཡིན་སྐད། དང་ཐོག་ཕྱག་འདེབས་མཁན་སུ་ཡིན་མ་ངེས་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ལོར་གཡུང་དྲུང་རྒྱལ་མཚན་རིན་པོ་ཆེས་ཉམས་གསོ་གནང༌།

རེ་ནེའམ་རི་སྣེ་དགོན་ནི། བོན་དགོན་ཞིག་དང་སྔོན་མི་རྗེ་ཁྱུང་སེར་རྒྱལ་པོའི་མངའ་རིས་ཏེ་སེར་ཚ་རྫོང་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཀྱང་དེང་ཁྲི་རྡོ་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཡོད། སྐྱབས་མགོན་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༩༦ ལོར་ཕྱག་བཏབ། རིག་གསར་སྐབས་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་ཉམས་གུད་དུ་སོང༌། འོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཉམས་གསོ་གནང༌།

མར་རྫོང་དགོན་ནི། བོན་དགོན་ཞིག་དང་ཆགས་ཡུལ་ནི་གནམ་ལྡོང་འབུ་རོའི་༼འབུ་ཚབ་༽ཁོངས་སུ་ཡོད་ལ། རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༩༤ ས་རྟ་ལོར་ཁྱུང་པོ་རྨ་སྐུ་ཞབས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ། ཕྱིས་སུ་ཉམས་གུད་སོང་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར་གཡུང་དྲུང་ཕུན་ཚོགས་དང༌། གཡུང་དྲུང་རྣམ་རྒྱལ་སོགས་ཀྱིས་ཉམས་གསོ་གནང༌།

གཡམ་བྱ་ཆེན་དགོན་ནི། བོན་དགོན་ཞིག་དང་ས་གནས་ནི་གཡམ་ཐའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་ལ། རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༠ ལྕགས་འབྲུག་ལོར་ཤེལ་ཤིག་སྐལ་བཟང་གྲགས་པས་ཕྱག་བཏབ།

མཁར་སྤུངས་དགོན་ནི། བོན་གྱི་བཙུན་དགོན་ཞིག་ཡིན་ལ། ས་གནས་ནི་སྔོན་སེར་ཚ་རྫོང་ཁོངས་དང་ད་ལྟ་ཁྲི་རྡོའི་ཁོངས་སུ་ཡོད། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༤༥ ཤིང་གླང་ལོར་རྒྱལ་ཡུམ་བྱམས་མའི་རྣམ་སྤྲུལ་མཁའ་འགྲོ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཚོ་མོས་ཕྱག་བཏབ། རིག་གསར་སྐབས་གཏོར་བརླག་བྱུང་ཡང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ལོར་སླར་ཡང་ཉམས་གསོ་བྱུང༌།

གཞན་ཡང་བྱ་རི་དགོན། ཞང་ཞུང་སྡོམ་པ་བོན་དགོན། མཛོ་རུ་དགོན་བསྟན་རྒྱལ་གླིང་སོགས་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་འདི་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་བར་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་དཀོན་པ་དང་ས་གནས་དེ་དག་ཏུ་འབྲེལ་བཏུག་བྱ་རྒྱུར་ཡང་ཆེས་བར་ཐག་རིང་སྟབས་གནས་སྐབས་མི་འཇོག་ཐུ་མེད་བྱུང་བས་དགོངས་འགལ་མེད་པར་མཁྱེན། །

བོད་སྡེ་བ་གཞུང་གིས་བསྐོས་པའི་སྡེ་དཔོན་ཇི་ཡོད་སྐོར།

བོད་སྡེ་བ་གཞུང་གིས་ཁམས་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་དབང་སྒྱུར་བྱས་རྗེས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༢ ལོར་བོད་གཞུང་གིས་ཧོར་ཁྱུང་གཉིས་ཀྱི་ས་ཆར་རྫོང་ཁག་འགའ་གསར་འཛུགས་བྱས་རྗེས་རིམ་པར་བྱང་སྤྱིའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་རྫོང་དྲུག་ཡོད་ལ། དེ་ལྟར་ནང་གསེས་གསུམ་པ་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚ་རྫོང་ཡིན་ཞིང༌། དེ་སྐབས་ཁྱུང་པོ་སེར་ཚའི་དཔོན་རིགས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་དང་གོ་གནས་སོགས་ཟུར་ཙམ་འཆད་ན། བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་ནས་མངག་གཏོང་བྱས་པའི་རྫོང་དཔོན་དང་རྩེ་དྲུང་དཔོན་རིགས་བགྲེས་གཞོན་གཉིས་ཀྱིས་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ཚོ་པ་ཁག་དབང་བསྒྱུར་དང་རྫོང་གི་སྲིད་དོན་དོ་དམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། རྫོང་མཁར་དུ་རྫོང་དཔོན་གཅིག་དང༌། རྫོང་དཔོན་གཞོན་པ་གཅིག ཕྱག་མཛོད་གཅིག གསོལ་དཔོན་གཅིག མ་ཆེན་གཅིག་བཅས་ཡོད།

རྫོང་ཁོངས་སུ་ཚོ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ། བྱ་ཟེ་དཔོན་དང་སྒར་ཁོངས་དཔོན་གཉིས། དང་པོ། བྱ་ཟེ་དཔོན་ཚེ་བརྟན་གྲགས་པ། དཔོན་རིམ་ལྔ་པ་དང༌། དེའི་ཁོངས་སུ་ལྡིང་དཔོན་བཞི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་ལ་བྱ་ཁོངས་བཞིའང་ཟེར། དེ་དག་གི་འོག་ཏུ་དུད་གྲངས་ ༥༥༦ དང་མི་གྲངས་རོབ་རྩིས་བྱས་ན་ ༢༧༨༠ ཙམ་ཡོད་པ་རེད། བྱ་ཁོངས་ཤོག་བཞི་ནི། སྲིབ་པ་ལྡིང་དཔོན་ཚེ་རིང་རྣམ་རྒྱལ། འབུ་ཚབ་ལྡིང་དཔོན་གཡུང་དྲུང་ནམ་མཁའ། གོང་གསུམ་ལྡིང་དཔོན་ཞང་ཞུང་རྣམ་རྒྱལ། ཁྲ་ནག་མཛོ་གསུམ་ལྡིང་དཔོན་འགོ་འགུ་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་བཅས་ཡིན། ལྡིང་དཔོན་དེ་དག་གི་འོག་ཏུ་བློན་པོ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་རེད།

གཉིས་པ། སྒར་རྫོང་ངམ་སྒར་ཁོངས་དཔོན་ནོར་བུ་གཡང་གྲགས། དཔོན་རིམ་ལྔ་པ་དང་དེའི་ཁོངས་སུ་ལྡིང་དཔོན་བཞི། དེ་དག་གི་དུད་གྲངས་ ༥༡༦ དང་མི་གྲངས་རོབ་རྩིས་བྱས་ན་ ༢༥༨༠ ཙམ་ཡོད་པ་རེད། སྒར་རྫོང་ཁོངས་གཏོགས་ལྡིང་དཔོན་བཞི་ནི། རུ་ཕ་ལྡིང་དཔོན་རྣམ་རྒྱལ་དབང་འདུས། ལྡོང་པ་ལྡིང་དཔོན་རིགས་བཟང༌། འབྲོང་པ་ལྡིང་དཔོན་བོན་ལུ་སྨན་ལྷ། སྲིབ་མོ་ལྡིང་དཔོན་རྒན་ཆེན་ཁྱུང་རྒྱས། ལྡིང་དཔོན་དེ་དག་གི་འོག་ཏུ་བློན་པོ་འགའ་ཡོད་པ་བཅས་སོ།། །།

དེ་ལྟར་ཞང་ཞུང་ཁ་ཡུག་ལྷ་ལམ་ཁྱོན། །ཐོས་དམན་བྱིའུ་གཤོག་རླབས་ཀྱིས་ཆོད་མིན་ནའང༌། །

གནའ་དེང་མཁས་མང་ཁྱུང་གཤོག་ལ་བརྟེན་ནས། །དོན་འབྲས་ཟིལ་ཐིགས་ཙམ་ཞིག་བདག་གིས་སྨྲས། །

(གསལ་བཤད། གོང་གི་རྫོང་དང་དཔོན་རིམ་མི་གྲངས་ཁག་ནི་སྔོན་སྡེ་བ་གཞུང་གི་སྐབས་སུ་ལས་ད་ལྟའི་ཆར་མིན།)