སྨྱུག་མཛེས་འཕྲུལ་དེབ།

དཔེ་བསྐྲུན་གསལ་བཤད།

ཨ་རྫོགས་དབུ་གསུམ་ལྟ་བ་ངོས་འཛིན།

མཐའ་བྲལ་ལྟ་བའི་ཞལ་ལུང་།

དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད་བསྡུས་པ།

མཚན་མེད་ལྟ་བའི་ཞལ་ལུང་།

དབུ་མའི་ལྟ་བ་བཞུགས།

ཕྱག་རྫོགས་དབུ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་སྐོར།

སེམས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་པ་ཟིན་པའི་ཐབས་དྲུག་སྐབས།

ཉམས་ལེན་སྤྱི་ཆིངས་གནད་བསྡུས་བཞུགས།

སེམས་རིག་ཕྱེ་ཚུལ་བཞུགས།

དཔེ་བསྐྲུན་གསལ་བཤད།

༧ དེ་ཡང་གོ་ལའི་སྒང་འདིར་སྐྱེ་འགྲོ་དུ་མ་མཆིས་པར་རང་རང་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་རེ་ཡོད་ལ། དེ་དག་ལས་མི་ནི་བདེ་སྐྱིད་འཚོ་བར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིང་། རིག་གནས་ཀྱི་དྲོད་ཁོལ་འོག་ན་མི་ཚེ་བྲོ་བ་མྱོང་བའི་འགྲོ་བ་ཁས་དྲག་ཅིག་རེད། མིའི་རིགས་རྣམས་འཚོ་ཐབས་ཀྱི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བར་བསྟེན། སྤྱི་ཚོགས་འདུ་འགོད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྱུར་ཅིང་། དེ་དག་ལས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྨང་གཞི་དེ་ཉིད་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་ལོ༡༦༠༡༦ཡན་ཙམ་དུ་སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱིས་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་མཛད་འཕྲིན་སྐྱོང་བ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཤིང་། བཟོ་རིག་པ་གཞིར་བྱས་ཐོག་རིག་པའི་གནས་ཆེན་ལྔ་བྱུང་། འགྲོ་བ་གང་ཞིག་བདེ་བ་ཁོ་ནར་འདོད་ཅིང་། དེའི་རྒྱུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ནི་ནང་དོན་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཞྭ་དཀར་གཡུང་དྲུང་བོན་རང་ལུགས་སུ་མདོ་སྔགས་རྫོགས་གསུམ་གྱི་གཞུང་འགྲེལ་མཁའ་ཡི་སྐར་ཚོགས་ལྟར་བགྲང་གིས་མི་ལང་པ་བྱུང་མོད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་རེས་འོག་གོད་ཆག་དང་ཉམས་རྒུད་ཀྱང་དེ་བཞིན་བྱུང་། སྤྱིར་གསུང་རབ་འགྲེམ་སྤེལ་ཐོག་བོད་རང་ས་ནས་མཚོན་ན་ལག་བྲིས་དང་ཤིང་དཔར། ཡིག་བསྒྱུར་སོགས་དུས་མཚམས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཙམ་བྱུང་ན་ཡང་། བོན་པོ་ནི་དེ་གསུམ་ཀ་རྗེས་ལུས་ཡིན་པས་བོན་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་དང་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཚོར་དཔེ་ཆའི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཕྲད་དང་འཕྲད་བཞིན་ཡོད། གཞན་དུ་ན་རྒྱལ་བ་གཤེན་གྱི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་རྩའང་སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལུང་དག་ལ་རག་ལས་པ་སོགས་ལ་དགོངས་ཏེ། དཔལ་ལྡན་ཀོ་རྒྱལ་དགོན་བདེ་ཆེན་ཀུན་གྲགས་གླིང་གི་སྒྲུབ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་༧དགེ་ལེགས་ཚུལ་ཁྲིམས་དབང་རྒྱལ་མཆོག་ནས་འགྲོ་གྲོན་ཡོངས་རྫོགས་གནང་ཞིང་ཡིག་གཏག་དང་ཞུས་དག་སོགས་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་པ་དང་། དེ་སྔོན་ཡང་ཞང་བོན་ཤེས་རིག་སྙིང་གཏེར་དང་། ལྔ་རིག་བོན་གྱི་སྙིང་གཏེར་སོགས་ཞང་བོད་ཤེས་རིག་དར་སྤེལ་ལྟེ་གནས་ཀྱི་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པར་མ་དངུལ་འབོར་ཆེན་གནང་བ་དང་ཐུགས་འགན་བཞེས་པ་མ་ཟད། སྒེར་གྱིས་དེབ་དཔར་སྐྲུན་བྱེད་མཁན་ཚོར་དེ་བཞིན་རོགས་རམ་གནང་ཡོད། དེ་ལྟར་ན་ང་ཚོའི་བསྟན་པ་ནི་ང་ཚོས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་དགོས་པའི་འདུ་ཤེས་ཟབ་མོའི་འོག སུ་ལ་དབྲ་སྟོན་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་གི་སྙིང་ཐིགས་འདི་ཉིད་ད་ལན་དཔར་བསྐྲུན་ཞུས་ཤིང་། དེབ་འདིའི་ནང་མདོ་སྔགས་བླ་མེད་གསུམ་གྱི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་སོ་སོར་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བཅས་སྐལ་ལྡན་སྨིན་གྲོལ་ལ་འགོད་པའི་ཐབས་ལམ་ཁོ་ནར་ལགས་པས། གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་ཚོར་དགོས་ངེས་ཤིག་ལགས་ཤིང་། གཞན་དུ་ན་སུ་ལ་མཁན་ཆེན་ཞེས་མཚན་སྙན་རྣམ་པར་གཡོ་བ་གང་ཉིད་ཀྱི་ལྗགས་རྩོམ་དག་ཀྱང་མཁས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་ལས་འཁྲུངས་ཤིང་། གདུལ་བྱའི་མོས་ཁམས་ལ་བསྟུན་པ་ཡིན་ཕྱིར་དེབ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆ་གང་ཡང་ཀློག་པ་པོའི་ཚོར་ཤེས་ལ་རག་ལས་པས་ཁོ་བོས་འདི་དང་དེ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ངལ་བ་མ་བྱས། མཇུག་ཏུ་དེབ་འདི་དཔར་བསྐྲུན་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་རོགས་རམ་ཤུགས་ཆེན་གནང་མཁན་སྟེང་ཆེན་རྫོང་སློབ་འབྲིང་གི་དགེ་རྒན་རིན་ཆེན་དོན་གྲུབ་གཙོས་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་བ་དང་། ཞུས་དག་སོགས་གང་ས་ཅིའི་ཐད་ནས་མ་འདང་ས་ཡོད་ངེས་པས་དགོངས་འགལ་མེད་པར་མཁྱེན་མཁྱེན། གསལ་བཤད་ཙམ་དུ་ཁྱུང་སྨྱུག་མཛེས་ཀྱིས། ༢༠༠༨ལོའི་ཟླ༡པའི་ཚེས༡༥ཉིན་བྲིས།

ཨ་རྫོགས་དབུ་གསུམ་ལྟ་བ་ངོས་འཛིན།

༄༅།། ཨ་རྫོགས་དབུ་གསུམ་ལྟ་བ་ངོས་འཛིན། གཞི་དབུ་བ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་ནི། ཐོག་མར་ཐུན་མོང་གི་ཏིང་འཛིན་འདོད་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཞི་གནས་སྔོན་དུ་སོང་ནས། ཕྱི་ནང་གི་བོན་གང་ཡང་དགག་བྱ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་སྟེང་དུ་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གིས་དཔྱད་ནས་སྣང་བ་དང་བདེན་པའི་ཚོགས་དོན་སྟོང་པར་ཤེས་པའི་བདེན་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མེད་དགག་ལ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་དཔྱད་འཇོག་སྤེལ་མར་སྒོམ། དེ་ནས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སོགས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་དུ་བཀག་པའི་ལྟ་བ་སོ་སྐྱེས་སྐབས་སུ་མི་འོང་ཡང་། ཐོག་མར་མཐའ་བཞི་རེ་རེ་བཞིན་བཀག་ནས་མཐར་དཔྱད་པ་རྫོགས་པའི་ཚེ་དམིགས་པའི་གཏད་ས་ཅི་ཡང་མ་རྙེད་པའི་ངང་དུ་ངེས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞིག་ནས་རྟོག་མེད་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངང་དུ་དྭངས་ས་ལེར་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་དཔྱད་འཇོག་སྤེལ་མ་དང་མཐར་འཇོག་སྒོམ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའོ།། དེ་ཡང་ལྟ་བའི་དཔྱད་པ་མ་རྫོགས་བར་དུ་དཔྱད་དོན་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འཇོག་སྒོམ་མ་བྱས་ན་ཐོག་མ་ནས་འཛིན་སྟངས་སྤངས་ནས་རྟོག་མེད་དུ་བཞག་ན་ལུང་མ་བསྟན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་འོས་མེད་ལ། དཔྱད་པ་ཅི་རིགས་རྫོགས་ནས་བདེན་འཛིན་མགོ་ནོན་ཅི་རིགས་ནུས་པ་ན་སྟོང་ཉིད་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་སོ་སྐྱེས་སྐབས་སུ་མི་འོང་ཡང་། ཚོགས་ལམ་དུ་དོན་སྤྱིའི་གོ་བ་དང་སྦྱོར་ལམ་དུ་དོན་སྤྱིའི་མྱོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོམ་དགོས་པས། ད་ལྟ་ནས་དཔྱད་པ་རྫོགས་པའི་མཐར་ཡུལ་དམིགས་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་བློས་འཛིན་མེད་དུ་འཇོག་པ་ལས་འོས་མེད་པས་རྟོག་མེད་དམིགས་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་བཞག་ནས་སྒོམ་པ་གལ་ཆེ་ལ། དེ་ཡང་ཡུལ་དམིགས་མེད་མེད་དགག་ཡིན་པས་བློ་རྟོག་མེད་དུ་སོང་བ་ཡིན་གྱིས་དམིཊ་མེད་ཞིག་རྙེད་ནས་བློ་རྟོག་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་བསྒོམ་པའང་མིན་ལ། གོ་མྱོང་གི་ལྟ་བ་དེ་ལ་དོན་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་གོམས་ན་ས་ཐོབ་པའི་ཚེ་དེའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་ཉིད་རང་མཚན་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།། ལམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་ནི། ཐོག་མ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཁྲིད་ཅི་རིགས་པས་གཞི་བཏིང་། སེམས་ཚོལ་གྱི་བརྟག་དཔྱད་སྣ་ཚོགས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ད་ལྟའི་སེམས་སྣང་ཚུལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་གནས་ལུགས་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས། དཔྱད་སྒོམ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་མཚན་བཅས་ཀྱི་རིམ་པའོ།། དེ་ནས་མཚན་མེད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་གནས་འགྱུ་རིག་གསུམ་ལས། སེམས་རང་སར་གནས་པ་ཞི་གནས་དང་འདྲ་བའི་གནས་པ་དང་། གནས་ཐོག་ནས་རྣམ་རྟོག་ཕྲ་མོ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུ་བའི་འགྱུ་བ་དང་། འགྱུ་བ་གནས་ཐོག་ཏུ་ཐིམ་ནས་གནས་ཆ་རྐྱང་པ་མ་ཡིན་པར་སེམས་དྭངས་ས་ལེ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་བའི་རིག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། རིག་པ་དེ་ཡང་གསལ་རིག་གི་ཤེས་པ་ཙམ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པས་མཚན་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལས་མི་འདའ་ཡང་། འདིར་ནི་དེ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྩ་རླུང་གི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད་དེ་རྣམ་རྟོག་ཆ་དང་བཅས་པ་སྤངས་ནས་རྟོག་པ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡུལ་མེད་རྗེན་པའི་དྭངས་ས་ལེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་ལས་མ་འདས་པས་དེའི་ངང་དུ་ཐད་ཀར་མ་བཅོས་པ་འཇོག་པ་དང་། སྒོམ་ཞེན་གྱི་རྩོལ་བ་དང་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་ལ་མི་ཞེན་པར་སྒོམ་ཡང་ཡང་བཤིག་པ་དང་། བཤིག་མ་ཐག་ཏུ་རང་ངོ་དྭངས་ས་ལེ་བའི་ངོ་བོ་ཟང་ཐལ་དུ་ཡོད་པ་རང་བབས་སུ་བཞག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱོངས་ནས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་སྟོང་ཉིད་དབྱེར་མེད་པའི་གསལ་བའི་ངོ་བོར་འཇོག་པས་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་དགག་གི་ཚུལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ།། ལྟ་བ་འདི་ཉིད་གང་ཟག་དབང་པོ་འབྲིང་གི་དབང་དུ་བྱས་པས་དབུ་མའི་སྐབས་ཀྱི་ལྟ་བ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་ནུས་པའི་གང་ཟག་ཞིག་གིས་སེམས་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད་ནས་དྭངས་མའི་ཡེ་ཤེས་ལམ་དུ་བྱེད་དགོས་ཤིང་སེམས་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད་མ་ཐུབ་ན་མཚན་བཅས་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད་ན་མཚན་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཚུལ་གཉིས་སུ་ཤེས་དགོས་ལ། སྐབས་འདིར་གསལ་ཆ་གཙོ་བོར་བྱེད་པས་མ་ཡིན་དགག་དང་དབུ་མའི་སྐབས་ཀྱི་མཐའ་བྲལ་གྱི་ལྟ་བ་སྐྱོང་བ་གཉིས་མེད་དགག་ཡིན་པས་མི་འདྲ་ཡང་། དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྟོང་ཆ་ཡུལ་གྱི་ཆ་དང་གསལ་བ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆ་ནས་ལམ་དུ་བྱེད་ཚུལ་གཙོ་བོ་ཆེ་ཆུང་ཙམ་ལས་དོན་གསལ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་ཕྱོགས་མཚུངས་སུ་འོང་ངོ་།། དེ་ཡང་སྔགས་ལུགས་ཀྱི་སྒོམ་ཡིན་ནས་བཟུང་དངོས་གཞི་རྣལ་མ་དམིགས་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་འཇོག་སྒོམ་བྱེད་པ་གོང་མའི་ཕྱག་ལེན་ཡིན་ཀྱང་། དབུ་མའི་ལུགས་ཀྱིས་དཔྱད་སྒོམ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ན་དེའི་གཞི་བྱས་ནས་སྔགས་ལུགས་སུ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་དཔྱད་སྒོམ་མི་དགོས་པ་མིན་ཡང་འཇོག་སྒོམ་གཙོ་བོར་བྱས་པས་ཆོག་ལ། དབུ་མའི་ལུགས་སྔོན་ནས་གོམས་འདྲེས་མེད་ན་གསང་སྔགས་ལྟར་བསྐྱངས་པས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདེན་ཞེན་ཆོད་པ་དང་། གནས་ལུགས་ལ་མྱོང་བ་ཐོན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའི་གདེང་ཞིག་མ་འབྱུང་ན་འཇོག་སྒོམ་གཙོ་བོར་བྱས་པས་གོལ་སར་ལྷུང་ཉེན་ཆེ་བས་ལྟ་བ་མཐོ་མཐོ་མོའི་གསོབ་མི་གྱོན་པར་མན་ངག་གི་གནད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།། འབྲས་བུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་ནི། ཐོག་མར་སེམས་རྩོལ་གྱི་རིགས་པ་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སེམས་སྦྱོང་རྒྱས་བསྡུས་ཅི་རིགས་སོང་ནས། ཉམས་ལེན་དངོས་ལ་སེམས་ལམ་དུ་བྱས་ན་སེམས་ལས་མ་འདས་པས་བློ་བཟོ་བཅོས་མའི་ལྟ་སྒོམ་ཐམས་ཅད་དོར་ནས། མན་ངག་གི་སྒོ་ནས་སེམས་རིག་ཕྱེད་པ་གལ་ཆེ་ལ། དེ་ཡང་རིག་པའི་དྭངས་ཆ་ལས་རང་རྩལ་གྱི་རྣམ་རྟོག་གཡོས་ཏེ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པར་འཆར་བ་ནི་སེམས་ཡིན་ལ། བློ་རིག་ཤེས་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་གྱི་རིག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སེམས་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡུལ་མེད་ཟང་ཐལ་རྗེན་པ་རྣམ་ཤེས་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་ལ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ལྷང་ངོས་སུ་ཕུད་ནས་སྐྱོངས་དགོས་ལ། དེ་ཡང་གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡིན་པས་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་བོན་སྐུའི་ཡེ་ཤེས། གསལ་དྭངས་རྗེན་པའི་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལས་ཐུགས་རྗེའི་མ་འགགས་པའི་རོལ་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་གསུམ་ཀའི་རྩ་བའང་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མན་ངག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།། ཨ་རྫོགས་དབུ་གསུམ་ལྟ་བ་ཤན་འབྱེད་དབུ་མའི་སྐབས་སུ། དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་ཐོག་མར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་སྡེའི་དོན་དམ་ལྟར་བདེན་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་བཅད་ནས་དཔྱད་སྒོམ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཉམས་ལེན་བྱ། དེ་ལ་གོ་བ་ལེགས་པར་སྐྱེས་ནས་ངེས་ཤེས་ལ་གོམས་པ་བརྟན་པོ་ཐོབ་ནས། ཟབ་མོ་གཏམ་གྱི་དོན་དམ་ལྟར་མཐར་འཛིན་ཐམས་ཅད་བཀག་པའི་མཐར་དམིགས་མེད་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངང་དུ་འཇོག་སྒོམ་བྱེད་པའི་ཚེ། སེམས་གནས་ཆ་དང་གསལ་ཆ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཞི་གནས་རྐྱང་པ་ཡིན་ལ། ཞི་གནས་དེས་མཐའ་བྲལ་གྱི་ལྟ་བ་འདི་སྒོམ་པའི་ཚེ་ཞི་གནས་སུ་མ་སོང་བར་ཤན་ཕྱེད་ནུས་པ་ཞིག་གལ་ཆེ་ལ། དེས་ན་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ནི་གཉིས་སྣང་གི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དེའི་ངང་ལ་འཇོག་སྒོམ་བྱེད་ཚེ་ཞི་གནས་མི་རྟོག་པ་ཙམ་མིན་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་མི་རྟོག་པ་ནི་དམིགས་པ་ལས་ཡུལ་གཞན་དུ་མི་རྟོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ལྷག་མཐོང་གི་མི་རྟོག་པ་ནི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་རྟོག་པ་ཙམ་མིན་གྱི། ཅི་ཡང་མི་རྟོག་པའི་ལུང་མ་བསྟན་པ་རྟོག་མེད་ཡང་མིན་པར་མཐའ་བྲལ་གྱི་ངང་དུ་དམིགས་གཏད་ཐམས་ཅད་ཞིག་ནས་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་རྙེད་པའི་གནད་ཤེས་ནས་ཅི་ལ་ཡང་མི་རྟོག་པའི་ངང་དུ་བཞག་པ་སྟེ། སྤྲོས་བྲལ་དངོས་ནི་བོན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་པས་མི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མཐའ་བྲལ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་སྙམ་པ་ནི་མིག་བཙུམ་ནས་མ་མཐོང་བ་དང་མིག་བགྲད་ནས་མ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། གནས་ཆ་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་སེམས་དྭངས་ས་ལེ་བ་དེ་ལའང་ཞི་གནས་ཀྱི་དྭངས་ཆ་དབང་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པས་དེ་བསྒོམ་པས་ཞི་གནས་ལས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་ཡང་། དྭངས་ཆ་དེ་ལ་འཛིན་ཡུལ་དང་འཛིན་བྱེད་ཕྲོ་བའི་སྒོ་ནས་དྭངས་ས་ལེར་འཆར་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་། དེའི་ངོ་བོ་གཉིས་སྣང་གིས་མ་བསླད་ཅིང་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་དྭངས་ཆ་དེ་དབུ་མའི་ལུཊ་ཀྱི་ལྟ་བའི་ངོ་བོར་འཇོག་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལོག་ཆ་ངོས་ཟིན་པ་ཞིག་གནད་དོན་སྙིང་པོའོ།། སེམས་གསལ་ཆའི་སྟེང་ནས་མ་ཡིན་དགག་གི་ཉམས་ལེན་རིག་པ་རྩེ་འབུམ་སོགས་ལས་བསྟན་ཀྱང་ད་ལྟའི་ཕྱག་ལེན་དུ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མེད་དགག་གི་ཚུལ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་གོང་མ་རིམ་བྱོན་བརྒྱུད་པའི་བཀའ་སྲོལ་ཡིན་ནོ།། ཕྱག་ཆེན་གྱི་སྐབས་སུ། ཞི་གནས་དང་དཔྱད་སྒོམ་ཅི་རིགས་སྔོན་དུ་སོང་ནས། སེམས་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད་ནས་དྭངས་མའི་ཡེ་ཤེས་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ། དྭངས་ཆ་དེ་ཉིད་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྭངས་མ་གཉིས་ཆུ་དང་འོ་མ་བཞིན་འདྲེས་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པས། གནས་སྐབས་སུ་སེམས་ལམ་དུ་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་ནས་མཐར་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་གསལ་ཆ་ཞེས་མེད་པར་བལྟས་ནས་འདོར་མི་དགོས་ལ། དེ་ཡང་གནས་པ་གཙོ་བོར་བསྐྱངས་པའི་ཚེ་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གསལ་བ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ཞིང་། གསལ་ཆ་ལ་བོགས་འདོན་པའི་སྐབས་ནས་བཟུང་ཡེ་ཤེས་རྗེན་པར་འཆར་བའི་ཐབས་རྣམས་ལ་བརྩོན་དགོས་ལ། དེ་ཡང་སེམས་དྭངས་མ་དེའི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་རང་བྱུང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་འགྲོ་ས་མེད་པས་མཐར་གཏུག་ན་དྭངས་མའི་ངོ་བོ་གཉུག་མ་དེ་རང་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྗེན་པར་སྐྱོང་བ་ཞིག་ལ་ཕྱག་ཆེན་གྱི་ལྟ་བར་འཇོག་དགོས་སོ།། སེམས་དྭངས་མའི་ཡེ་ཤེས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཀྱང་ཐབས་ལམ་ལ་མ་བརྟེན་ན་སེམས་དྭངས་སྙིཊ་ཤན་ཕྱེད་པར་དཀའ་བས་རླུང་སེམས་ཟུང་གི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པར་གསུངས་པ་དེ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། སད་ནེ་གའུ་ལ་ཟླ་བ་མང་པོ་འབྱམས་ཐུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་ཀྱང་། སློབ་དཔོན་པེ་ནེ་གུས། སྒོམ་དེ་བཟང་ཡང་ཞི་གནས་ཡིན་པས་མི་ཕན། ངའི་ཨ་ཝ་རྨུ་ཏིའི་ཉམས་ལེན་གྱིས་དང་། ད་གཟོདརྟོགས་པ་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཡིན་གསུངས་པ་ལྟར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྒོམ་གྱིས་ས་ཆོད་མི་འོང་བས། ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་དཔྱད་སྒོམ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སྒོམ་རྣལ་མ་མི་རེ་བར། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོས་ཟིན་པ་ཁོ་ན་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ངོས་ཟིན་པར་བྱའོ།། རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྐབས་སུ། སྣང་བའི་རྫུན་ཕུགས་སེམས་སུ་ལྡིབ་ཅིང་སེམས་ཀྱི་གཞི་རྩ་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་དཔྱད་པ་དང་འབྲེལ་བར་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་གིས་ཉམས་ལེན་དངོས་སེམས་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ། སེམས་ཀྱི་དྭངས་ཆ་དང་རིག་པ་གཉིས་ཤན་ཕྱེད་མ་ནུས་ན། སེམས་དྭངས་མ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་མི་འདའ་བས། དེས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་ཡང་། སེམས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དང་མ་འདྲེས་པའི་དྭངས་ཆ་དེ་ངོས་ཟིན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ཉིད་རིག་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྲོ་ས་མེད་པས་དེ་ཉིད་ངོས་ཟིན་དགོས་ལ། དེ་ཡང་སེམས་དྭངས་ཆ་ནི་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་དྲན་རིག་གི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་། རིག་པའི་དྭངས་ཆ་ནི་ཡུལ་མེད་ཟང་ཐལ་རྣམ་རྟོག་གི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཤན་ཕྱེད་དགོས་ཤིང་། མདོར་ན་སེམས་དྭངས་ཆ་ནི་དྭངས་མ་ཙམ་ལས་ཟང་ཐལ་གྱི་ངོ་བོ་སྐྱོང་རྒྱུ་མེད་ལ། རིག་པ་དྭངས་ཆ་ནི་ཡུལ་མེད་ཟང་ཐལ་གྱི་ཁྱད་གནད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཞིང་། སྒོམ་པའི་ཚེ་ཡང་ངོ་བོ་མཐོང་བའི་ཆ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་འཇོག་དགོས་ཀྱང་། སྤུ་རིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་སེམས་ངོ་མཐོང་བ་དང་རིག་ངོ་མཐོང་བའི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་ལ། སེམས་ངོ་མཐོང་བ་ཕྱག་ཆེན་གྱི་གནས་པ་བསྐྱངས་བ་ལས་མ་འདས་པས། རིག་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ་སེམས་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་དགོས་པའི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་ཕྱེ་ན། ཀུན་གཞི་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ངོ་བོ་དགེ་སྡིག་ལུང་མ་བསྟན་ཏེ། དེའི་སྟེང་དུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་ནས་བསྡུས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་དང་སེམས་མི་གསལ་བའི་ངང་དུ་བྱིང་རྨུགས་དྲངས་ནས་རྟོག་པ་ཁ་ཚེམས་སུ་འཐིབ་ན་དུད་འགྲོའི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་གཞི་རྐྱང་པའི་གནས་པ་ནི་གནས་པ་ལ་དྭངས་ཆ་མ་ཚང་བས་ཞི་གནས་ཀྱི་གོ་ཡང་མི་ཆོད་ལ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་མེ་ལོང་གི་དྭངས་ཆ་ལྟ་བུ་སེམས་ཀྱི་གཞི་མ་སྟེ། གསལ་རིག་གི་ཆ་དེའི་སྟེང་དུ་བཞག་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་སྒོམ་ཡིན་ལ། སེམས་ནི་མེ་ལོང་ལས་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ་རྟོག་མེད་དབང་ཤེས་ཐོག་མར་སྐྱེ་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཡིད་ཤེས་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་བདག་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་ལང་ནས་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་གྱི་རྟོག་པར་འཆར་བ་ནི་ཉོན་ཡིད་ཡིན་ལ། ཉམས་ལེན་སྐྱོངས་ཚེ་ཀུན་གཞིའི་ངང་དུ་རྟོག་པ་བཙན་ཐབས་སུ་མ་བཀག་པས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལོག སེམས་མི་གསལ་བའི་བྱིང་རྨུགས་སྒོམ་དུ་མ་བྱས་པས་དུད་འགྲོའི་རྒྱུ་མཐུན་ལས་ལོག གནས་པ་གཙོ་བོར་མ་བྱས་པས་ཀུན་གཞི་ལས་ལོག གནས་ཆ་དང་དྭངས་ཆ་རྐྱང་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པས་ཞི་གནས་རྐྱང་པ་ལས་ལོག གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་དྭངས་ཆ་སྒོམ་དུ་མི་འདོད་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལས་ལོག རྣམ་རྟོག་སྐྱེས་པའི་ཚེ་འཕྲོ་འདུ་སྐྱོངས་པའི་རྗེས་ཤེས་ལ་སྒོམ་དུ་མི་རེ་བས་ཚོགས་དྲུག་གི་ཤེས་པ་ལས་ལོག དེ་ལྟར་ན་ཉོད་ཡིད་ཀྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བས་ཉོན་ཡིད་ལས་ལོག་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་ལོག་པའི་དྭངས་ཆ་ལ་མཐའ་བྲལ་དམིགས་མེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་དབུ་མ་དང་། དྭངས་ཆ་དེ་ཉིད་རྩ་རླུང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཨ་ཁྲིད་ཕྱག་ཆེན་དང་། དྭངས་ཆ་ལ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡུལ་མེད་ཟང་ཐལ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་བཞེད་པ་རང་གི་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་ཡང་དག་པའོ།། དགེའོ།།

མཐའ་བྲལ་ལྟ་བའི་ཞལ་ལུང་།

༄༅།། མཐའ་བྲལ་ལྟ་བའི་ཞལ་ལུང་། ༧ རྗེ་བཙུན་བླ་མའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྐབས་འདིར་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་པ་ཆོད་ཟིན་པའི་གང་ཟག་གིས་བདེན་མེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སམ་མཐའ་བྲལ་གྱི་ལྟ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་སྙིང་པོར་དྲིལ་ནས་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་དང་། སྒོམ་ཚུལ་ལོ། དང་པོ་ལ་གསུམ། མཚན་འཛིན་ངོས་བཟུང་བ། དེ་ཉིད་མཐའ་བྲལ་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། དེ་ལ་མ་ནོར་བར་ངོ་སྤྲོད་པའོ། དང་པོ་ནི། གཞི་གང་ལ་དེ་ཉིད་བདེན་པར་ཡོད་པར་སྣང་ཞིང་དེའི་རྗེས་སུ་ཞེན་པ་ནི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བདེན་པར་ མེད་སྙམ་པའི་བློ་དེ་བདེན་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་བདེན་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་དངོས་ཡིན་ཀྱང་། བདེན་མེད་ཡིན་སྙམ་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཆ་དེ་ཉིད་མཚན་མར་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པས་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་མ་ཡིན་ལ། དེས་ན་བདེན་མེད་དེ་ཉིད་ཡུལ་ངོས་ནས་དགག་བྱར་བྱེད་མི་རུང་ཡང་། བདེན་མེད་ཡིན་སྙམ་པའི་བློའི་འཛིན་སྟངས་དེ་ཉིད་མཚན་འཛིན་དུ་སོང་བའི་དེ་ཡང་སྐབས་འདིའི་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ཡིན་པར་ངོས་ཟིན་དགོས་སོ། གཉིས་པ་མཐའ་བྲལ་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི། བོན་གང་ལ་བདེན་པར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཇི་སྲིད་དུ་དེའི་འགལ་ཟླ་མེད་པར་འཛིན་པའི་བློ་སྐྱེས་བ་གཉེན་པོ་ཡིན་ཀྱང་། བདེན་པར་ཡོད་པ་དེའང་རང་ཉིད་ཐོག་མ་ནས་ཡོད་པར་གཏན་ནས་གྲུབ་མ་མྱོང་བས་བློས་ཕར་བཏགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེས་ན་དེ་མེད་སྙམ་པའང་དོན་ལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་མི་རུང་སྟེ། ཡོད་མེད་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་བཞག་གི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རིང་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐུང་ངུ་དང་ཐུང་ངུ་ལ་ལྟོས་ནས་རིང་པོར་བཞག་པ་ལས་དེ་གཉིས་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། དེ་ལྟར་བདེན་པར་མེད་པའང་དོན་ལ་མ་གྲུབ་ན། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང་། གཉིས་ཀ་མིན་པའང་མི་སྲིད་པས། མཐའ་བཞི་པོ་རེ་རེ་བཞིན་བཀག་ན་རིམ་གྱིས་མཚན་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པའི་ལྟ་བའི་གོ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། གསུམ་པ་ངོ་སྤྲོད་ནི། སྤྱིར་སྤྱང་ཐོ་ལ་མིར་འཁྲུལ་བའི་དུས་སུ་མིའོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུན་གྱི་འཛིན་པ་གང་ཟག་གི་བདག་དང་། རྡོ་དུ་མ་སྤུངས་པ་ཐོའོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་བོན་གྱི་བདག་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབས་ནས་མེད་པའི་ངེས་ཤེས་སྟོང་སང་ངེ་བ་སྐྱོངས་བ་དེ་ཡང་མེད་པའི་མཐའ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་དགོས་ལ། དེ་ཡང་མཐའ་བཞི་ཅིག་ཅར་དུ་འགོག་པའི་ལྟ་བ་སོ་སྐྱེའི་སྐབས་སུ་དངོས་སུ་མི་འོང་ཡང་རེ་རེ་བཞིན་རིམ་གྱིས་བཀག་ནས་མཐར་སེམས་གང་ལའང་མི་དམིགས་པའི་གཏད་སོ་མ་རྙེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་གོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱོང་བ་ཅི་སྐྱེས་སུ་བྱའོ།། གཉིས་པ་སྒོམ་ཚུལ་ལ་མཉམ་བཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ལྟ་བའི་མྱོང་བ་འདོན་པ་དང་ཞི་ལྷག་གི་སྒོམ་དངོས་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལྟ་བ་ལ་མྱོང་བ་འདོན་པ་ནི། གོང་ལྟར་ཡོད་མེད་སོགས་མཐའ་བཞི་པོ་རེ་རེ་བཞིན་བཀག་པའི་དཔྱད་ཤེས་ཀྱི་གཤར་སྒོམ་དང་། དཔྱད་མཐར་དམིགས་པའི་འཛིན་སོ་ཅི་ཡང་མ་རྙེད་པའི་མེད་དགག་གི་ངང་དུ་འཇོག་སྒོམ་བྱས་ནས་ངེས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཞིག་པའི་ལྟ་བ་ལ་གོ་མྱོང་ཅི་སྐྱེས་སུ་བྱའོ། གཉིས་པ་ཞི་ལྷག་གི་སྒོམ་དངོས་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཞི་གནས་ནི། མཐའ་བྲལ་གྱི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་ན། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བའི་གོ་མྱོང་དེ་ཉིད་ཞི་གནས་དང་མཐུན་པར་འཇོག་སྒོམ་ཁོ་ན་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡུལ་ཅིར་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོའི་སྟེང་དུ་བློ་ཡང་ཡུལ་མེད་ཟང་ཐལ་དུ་རང་སར་འཇོག་པ་ཡིན་ཅིང་འཛིན་མེད་བློ་འདས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཅི་རིགས་སུ་རྟོགས་དགོས་པས་འདི་ནི་སྟོང་ཉིད་བདེན་མེད་ཀྱི་སྐབས་ལྟར་ངེས་ཤེས་སྟོང་སང་གི་འཛིན་སྟངས་སྐྱོང་བ་གཏན་ནས་མིན་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གལ་ཆེའོ།། གཉིས་པ་ལྷག་མཐོང་ནི། ལྟ་སྒོམ་གྱི་གནས་པ་དེའི་ངང་ནས་ངོ་བོ་ལྷག་གེར་མཐོང་བའི་གསལ་སྣང་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྐྱོང་བ་སྟེ། དཔྱད་ཤེས་ཀྱི་བློ་དང་མ་འདྲེས་ཀྱང་ངོ་བོ་མཐོང་བའི་ཆ་ནས་ལྷག་མཐོང་དུ་འཇོག་པས། དེའི་ཚེ་རང་གི་བློ་སྟོང་ཉིད་དེའི་ངོར་སྐྱེས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཞེས་འཇོག་པ་ལས་མི་དམིགས་པ་ཞིག་རྙེད་ནས་སྒོམ་པ་ཡང་མིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྐྱོངས་ཚུལ་ནི། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཉམ་བཞག་དེའི་ངང་ནས་སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་དུ་སྦྱོང་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བློ་སྦྱོང་བ་སོགས་སྤྱི་ལྟར་བྱའོ། སླར་ཡང་དེ་དག་གི་གནད་བསྡུས་ན། གཞི་གང་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གཅོད་ནུས་ཀྱང་ད་དུང་མེད་པར་རྟོག་པ་དང་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་མིན་དུ་རྟོག་པའི་དམིགས་པ་ཞུགས་ཚད་ཐམས་ཅད་མཚན་འཛིན་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཏིང་འཛིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་རིམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། མཐར་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཞི་བའི་དམིགས་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཁོ་ན་མཐའ་བྲལ་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་པས། དེ་ཉིད་ཞི་གནས་མི་རྟོག་པའི་ལུང་མ་བསྟན་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་དགོས་པས་ན། ལེགས་པར་ཕྱེ་ནས་དཔྱད་པ་རྫོགས་པ་དང་འཇོག་སྒོམ་གཙོ་ཆེར་བྱས་ནས་བསྒོམ་དགོས་ཤིང་། དེའི་ངང་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་རྩལ་སྦྱོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གོམས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། མཐའ་བྲལ་ལྟ་བའི་ཉམས་ལེན་སྙིང་པོ་ནི། །ཡུལ་གང་ལ་འཛིན་པ་ཞུགས་ཚད་མཚན་འཛིན་ཡིན་པས་བདེན་མེད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབས་ནས་ཡུལ་དམིགས་མེད་ལ་བློ་ཡང་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་འཇོག་སྒོམ་གཙོ་བོར་སྐྱོང་བའོ། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། བོན་རྣམས་ཀུན་ལ་ཡོད་མེད་མཐའ་བཞི་པོ།། རིམ་གྱིས་བཀག་ནས་ངེས་ཤེས་ཀུན་ཞིག་ཚེ།། འཛིན་མེད་ངང་དུ་འཇོག་སྒོམ་གཙོར་བྱེད་པ།། གནསལུགས་མཐའ་བྲལ་ལྟ་བའི་སྒོམ་ཚུལ་ཡིན།། ཞེས་བྱའོ། ཞེས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་མ་ནོར་བར་བསྡུས་པའོ།།

དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད་བསྡུས་པ།

༄༅།། དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད་བསྡུས་པ་བཞུགས། ༧ བདག་མེད་དང་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བའི་ཞལ་ལུང་། རྗེ་བཙུན་བླ་མའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་བདག་མེད་དང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་སྙིང་པོར་དྲིལ་ནས་བསྟན་པ་ལ་དོན་གཉིས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་བོན་གྱི་བདག་མེད་དོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལྟ་བ་དང་། སྒོམ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། བདག་འཛིན་ངོས་བཟུང་བ། དེ་ཉིད་བདག་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབས། དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་པའོ། །དང་པོ་བདག་འཛིན་ངོས་བཟུང་བ་ནི་སྲིད་པའི་རྩ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གང་ཟག་གི་གདགས་གཞི། ལམ་རིམ་ལྟར་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་བོ་ལྔ་ཚོགས་ཙམ་དང་། བླ་མའི་ཞལ་ལུང་ལྟར་ན། རང་གི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་དང་། མིང་བཞི་པོའི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཚུལ་ངའོ་སྙམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་དང་། བདག་ངའོ་སྙམ་པ་དེ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་བདག་དེ་ཉིད་བློས་ཕར་བཞག་པ་ཞིག་མིན་པར་རང་ངོས་ནས་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་ལ་། ངའི་ལུས། ངའི་ངག ངའི་ཡིད། ངའི་མིང་སྙམ་པ་ནི་ང་ཡིར་འཛིན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་དགོས་ལ། བདག་དེ་མྱོང་ཐོག་ནས་ངོས་བཟུང་ན། ཆུ་ཆེན་ཞིག་བརྒལ་བ་ནས་སྙིང་གའི་ཐད་དུ་རྦ་རླབས་ཀྱི་ལི་ལི་བྱུང་བ་དང་། ད་ངའི་རྐང་པ་ཁྱེར། ལག་པ་ཁྱེར་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པར། ང་རང་ཆུས་ཁྱེར་སྙམ་པའི་བློ་ལིང་ལིང་པོ་ཞིག་ཡོད་སྣང་ཤར་བའི་རྟོག་པ་དེ་ངར་འཛིན་ཡིན་པར་ངོས་ཟིན་དགོས་ཤིང་། ངར་འཛིན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་ཞིང་ལས་བསགས་ནས། སྲིད་པ་འདིར་འཁྱམས་པའོ། གཉིས་པ་བདག་མེད་གཏན་ལ་ཕབས་པ་ནི། ལམ་རིམ་ལྟར་ན་ཕུང་བོ་ལྔ་དང་བདག་གཉིས་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་ཚུལ་སྤྱིར་ལྟར་དང་། བླ་མའི་ཞལ་ལུང་ལྟར་ན། ལུས་ངག་ཡིད་དང་མིང་བཞིའི་སྟེང་དུ་ངའོ་སྙམ་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དེ་ངའོ་སྙམ་པའི་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་ཚུར་གྲུབ་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མེད་དེ། ལུས་ངག་ཡིད་དང་མིང་བཞིའི་སྟེང་དུ་རང་གི་བློས་སྔོན་ནས་མེད་པ་ལ་གསར་དུ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རང་གི་ཁྱིམ་ཚང་ཞེས་འཛིན་པའི་ཚེ་ཡོད་འཛིན་དེ་མི་མང་པོ་འདུས་པའི་སྟེང་དུ་ཕར་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཞིག་མ་གཏོགས་ཡུལ་ཁྱིམ་ཚང་གི་ངོས་ནས་གྲུབ་རྒྱུ་གཏན་ནས་མེད་པ་བཞིན་ཏེ། ཁྱིམ་ཚང་ཞེས་པ་ཡུལ་ངོས་ནས་ཚུར་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན། མི་རྣམས་ཁྱིམ་གཅིག་ཏུ་མ་འདུས་པའི་གོང་ནས་མི་རེ་རེ་བ་ལ་ཁྱིམ་ཚང་གི་བློ་སྐྱེད་དགོས་ཀྱང་དེ་འདྲ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། གདགས་གཞི་ལུས་རྐྱང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངར་འཛིན་པའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་མང་པོ་འདུས་པའི་ཆ་ལ་བརྟེན་ནས་ངར་བཏགས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཏུ་ངག་གི་སྐད་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ངར་བཏགས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ངར་བཏགས་པ་དང་། མིང་གི་ཡི་གེ་དུ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ངར་བཏགས་ཚུལ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མཚུངས་པ་ཡིན་པས་རེ་རེ་བཞིན་སྦྱར་ནས་བདག་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། ༧ གསུམ་པ་ངོ་སྤྲོད་ནི། རང་གི་མྱོང་ཐོག་ཏུ་སྐོར་ནས་འདི་ལྟར་བསམ་སྟེ། རང་གཅིག་པུ་ལུང་སྟོང་ཞིག་ནས་ཕྱིན་པའི་ཚེ། རྒྱང་ནས་ནག་རོང་ངེ་བ་ཞིག་མཐོང་བ་ན་དེ་ལ་དགྲ་ཇག་གི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ་སྐྲག་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་བྲོས་པས། ལུང་མདོ་དེར་དྲང་སྲོང་ཞིག་བཞུགས་པ་དང་འཕྲད་ནས་ཅི་ཡིན་དྲིས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པས། དེའི་རྒྱུས་ང་ལ་ཡོད་པས་ཉན་ནམ་གསུངས་པ་ལ། བློ་གཏད་ནས་དྲིས་པས། ཀྱེ་མ་དེ་ནི་སྤྱང་ཐོ་སྟེ་དགྲ་ཇག་མིན་ནོ་ཞེས་འཛུབ་མོ་བཙུགས་ནས་གསུངས་པས་དེ་ཉིད་དུ་ཡིད་བདེ་སྐྱེས་ནས་བདེ་བར་གནས་སོ། །དེའང་ལུང་སྟོང་ནི་འཁོར་བའི་གནས་ངན། རང་གཅིག་པུ་ནི་འཁོར་བ་ན་གྲོགས་མེད་པ། ནག་རོང་ངེ་བ་མཐོང་བ་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་མིང་བཞིའི་ཚོགས་པ། དེ་ལ་དགྲ་ཇག་གོ་སྙམ་པ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་དགྲ་ཇག་དེ་ཚུར་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན། སྐྲག་ནས་བྲོས་པ་ནི་ལས་ཉོན་གྱིས་འཁྲུལ་ཞིང་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ། དྲང་སྲོང་དང་འཕྲད་པ་ནི་བླ་མ་དང་མཇལ་བ། སྤྱང་ཐོ་ཡིན་གྱི་དགྲ་ཇག་མིན་གསུངས་པ་ནི་ངའོ་སྙམ་དུ་གང་ཟག་གི་བདག་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པ། དེ་ལྟར་གོ་བས་ཡིད་བདེ་སྐྱེས་པ་ནི་བདག་མེད་ངོ་འཕྲོད་ནས་ཡིད་བདེ་བ་ཐོབ་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ལེགས་པར་ངོ་སྤྲོད་དོ།། ༧ གཉིས་པ། སྒོམ་ཚུལ་ལ་གཉིས། མཉམ་བཞག་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྐྱོང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལྟ་བ་ལ་མྱོང་བ་འདོན་པ་དང་། ཞི་ལྷག་གི་སྒོམདངོས་བསྟན་པའོ། དང་པོ་ལྟ་བ་ལ་མྱོང་བ་འདོན་པ་ནི། སྔར་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབས་པ་ལྟར་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་གཤར་སྒོམ་དང་། དེ་ནས་ངེས་ཤེས་དེའི་སྟེང་དུ་འཇོག་སྒོམ་ཡང་བྱས་ནས་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུན་བསྐྱངས་ལ་ལྟ་བའི་གོ་དོན་ངེས་པར་བྱའོ།། གཉིས་པ་ཞི་ལྷག་གི་སྒོམ་དངོས་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཞི་གནས་ནི། ལྟ་བ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས་སྔར་ལྟར་ཞི་གནས་དང་སྒྲགས་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་ཕར་བཏགས་ཙམ་ལས་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ངེས་ཤེས་སྟོང་སང་ངེ་བའི་རྒྱུན་ལ་དམིགས་ནས་འཇོག་སྒོམ་བྱ་ཞིང་། ངེས་ཤེས་ཀྱི་མདངས་ཉམས་ནས་དཔྱད་སྒོམ་ཀྱིས་གསལ་བཏབ་ནས་འཇོག་པ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་ཞི་གནས་ལ་བརྟན་ཆ་ཅི་ཐོབ་བྱའོ།། ༧ གཉིས་པ་ལྷག་མཐོང་ནི། ཞི་གནས་ཅི་རིགས་ཐོབ་ནས་ཁ་ནང་བལྟས་ཀྱི་དཔྱད་པ་ཕྲ་མོས་ལྟ་བའི་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་ན་སྔར་བས་ཀྱང་གསལ་སྣང་སྐྱེ་བས་དེའི་སྟེང་དུ་འཇོག་དགོས་ཤིང་། སླར་ཡང་གསལ་འདེབས་ཡང་ཡང་བྱས་པས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ལྷག་མཐོང་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་གོ་མྱོང་ཅི་རིགས་ཐོབ་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞི་ལྷག་གཉིས་སྤེལ་མ་བྱས་ནས་ཆ་མཉམ་དུ་སྐྱོང་བར་བྱའོ། གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྐྱོངས་ཚུལ་ནི། དེ་ལས་ལང་པའི་ཚེ་ང་ཙམ་ཞིག་ཐ་སྙད་དུ་སྣང་ཡང་སྣང་བ་ལྟར་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པས་ནམ་ཡང་མི་འགགས་ལ། དེས་ན་གང་སྣང་ཐམས་ཅད་སྣང་སྟོང་ཉིས་ཚོགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་ལམ་དུ་ཁྱེར་བར་བྱའོ།། ༧ གཉིས་པ་བོན་གྱི་བདག་མེད་ལ་གཉིས། ལྟ་བ་སྒོམ་པའོ། དང་པོ་ལའང་གསུམ་ལས། དང་པོ་བོན་གྱི་བདག་ངོས་བཟུང་བ་ནི། ལམ་རིམ་ལྟར་གང་ཟག་གི་གདགས་གཞི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་བོ་ལྔ་དང་། བླ་མའི་ཞལ་རྒྱུན་ལྟར་ན། བོན་ཞེས་པ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པས་དམིགས་ཡུལ་མང་ཡང་ཕྱིའི་ཡུལ་རི་བོ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། མཚན་གཞི་ས་རྡོ་རྩི་ཤིང་དུ་མ་མཚན་ཉིད་འདུས་ཤིང་སྤུངས་པ་ལ་དམིགས་ནས་མཚོན་བྱ་རི་བོ་འོ་སྙམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་བོན་གྱི་བདག་དང་། རི་བོ་འོ་སྙམ་པ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་བདག་དེ་ཉིད་ཕར་བཞག་པ་ཞིག་མིན་པར་རང་ངོས་ནས་ཚུགས་ཐུབ་ཅིག་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དེ་བོན་གྱི་བདག་འཛིན་ཡིན། བདག་དེ་མྱོང་ཐོག་ནས་ངོས་བཟུང་ན། མཚན་མོ་ཞིག་ཏུ་ལག་ནོམ་བྱས་པས་ཀ་བ་ཞིག་ལ་རེག་ན་འདི་ཀ་བ་འོ་སྙམ་པ་དེ་བློས་ཕར་བཞག་པ་ཙམ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བློ་དེས་འཇོག་པའི་གོ་ས་གནོན་ནུས་པའི་ཀ་བ་ཞིག་ཡུལ་ངེས་དེ་ན་སྲ་ལིང་ངེར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དེ་བོན་གྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།། གཉིས་པ་བདག་མེད་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི། ལམ་རིམ་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གཟུགས་ཕུང་ལྟ་བུ་ལ་ཡན་ལག་སོགས་ཆ་དང་ཆ་ཅན་སོ་སོར་གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་དཔྱད་ཚུལ་སྤྱི་ལྟར་དང་། བླ་མའི་ཞ་ལུང་ལྟར་ན། འདི་རི་བོའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དེ་རི་དེའི་རང་ངོས་ནས་ཚུར་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མེད་དེ། ས་རྡོ་སོགས་ཆ་ཤས་མང་པོ་སྤུངས་པའི་སྟེང་དུ་བློས་རི་བོ་ཞིས་སྔོན་ནས་མེད་པ་ལ་གསར་དུ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དཔེར་ན་ཀ་བ་ཞེས་གདུང་མ་འདེགས་པའི་ཤིང་དེའི་སྟེང་དུ་ཕར་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་ཞིག་མ་གཏོགས་ཀ་བ་ཞེས་ཤིང་དེའི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མེད་པ་བཞིན་ནོ།། ཤིང་གི་ངོས་ནས་ཀ་བ་གྲུབ་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མེད་དེ། ཡོད་ན་ཤིང་མ་བཅད་པའི་གོང་གི་སྡོང་པོ་རེ་རེ་བ་ལ་ཀ་བའི་བློ་སྐྱེད་དགོས་ཀྱང་དེ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤིང་མ་བཅད་པའི་གོང་ནས་ཀ་བའི་མིང་འདོགས་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། རི་བོ་མེད་ཀྱང་རི་དེའི་ཆ་ཤས་ཤིང་སྡོང་པོ་ལྟ་བུ་བཏགས་ཙམ་མིན་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ན། ཤིང་སྡོང་པོ་ཡང་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ཡལ་ག་ལོ་མ་སོགས་དུ་མ་འདུས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྡོང་པོ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། སྡོང་པོ་མེད་ཀྱང་སྡོང་དུམ། སྡོང་དུམ་མེད་ཀྱང་ཤིང་གཤགས་དང་། ཤིང་གཤགས་མེད་ཀྱང་ཤིང་ཐུར། ཤིང་ཐུར་མེད་ཀྱང་ཤིང་ཕྱེད་དང་། ཤིང་ཕྱེ་དང་། ཤིང་ཕྱེ་མེད་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲན་དང་། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ཡིས་ཕྱེ་ན་ཆ་མེད་ཆ་མེད་ཡིན་ན་གཏན་མེད་ཡིན་པའི་བར་དུ་སྦྱར། དེ་བཞིན་ཏུ་བྲག་དང་ཆུ་སོགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་རོ། དེ་ནས་བར་གྱི་ལུས་དང་། དེ་ནས་ནང་གི་སེམས་ལ་དཔྱད། སེམས་ཀྱི་ནང་གསེས་སྔ་དྲོ་ཕྱི་དྲོའི་རྣམ་རྟོག་དང་། དེ་སྐད་ཅིག་དང་། དེ་ཆ་མེད་ཀྱི་བར་དུ་དཔྱད་དོ། དེ་ལྟར་དམིགས་རྣམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཚད་ལ་དཔྱད་པས་ཕྱི་ནང་གི་བོན་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་མཚན་གཞི་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་ནས་བློས་ཕར་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་བཏགས་པ་ལྟར་གྱི་དོན་དེ་དང་དེར་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ངེས་པ་བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ།། ༧ གསུམ་པ་ངོ་སྤྲོད་ནི། སྤྱིར་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལས། ཐོ་སྟེང་མི་དགྲ་ཇག་ལྟ་བུ་སྤྱི་ལྡོག་གི་རྒྱུན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཤེས་ཀྱང་། དེའི་གདགས་གཞི་ས་རྡོ་ཅི་རིགས་བརྩེགས་པའི་མི་གཟུགས་ཐོ་ཡིན་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངེས་པ་ནི་བོན་གྱི་བདག་ཡིན་ལ། ཐོ་དེ་ཡང་ས་རྡོ་དུ་མ་འདུས་པའི་ཚེ་ཡོད་པར་བཏགས་པ་ལས་ཐོ་ཞེས་གྲུབ་པ་མེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་ངོ་ལེགས་པར་སྤྲོད་དོ། ༧ གཉིས་པ་སྒོམ་ཚུལ་ལ་མཉམ་བཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ལྟ་བ་ལ་མྱོང་བ་འདོན་པ་དང་། ཞི་ལྷག་གི་སྒོམ་ཚུལ་དངོས་གཉིས། དང་པོ་ལྟ་བ་ལ་མྱོང་བ་འདོན་པ་ནི། སྔར་ལྟར་ཡུལ་རི་བོ་ལྟ་བུ་རེ་རེ་ནས་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས་ཏེ་བདེན་མེད་ཀྱི་དཔྱད་སྒོམ་དང་། དཔྱད་མཐར་བདེན་མེད་ཀྱི་ངེས་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་འཇོག་སྒོམ་བྱ་ཚུལ་གོང་ལྟར་རོ། ། གཉིས་པ་ཞི་ལྷག་གི་སྒོམ་དངོས་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཞི་གནས་ནི། ཡུལ་གང་ཡང་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ངེས་ཤེས་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་རྟེན་བྱས་ནས་དེའི་རྒྱུན་ལ་འཇོག་སྒོམ་བྱ་ཚུལ་གོང་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལྷག་མཐོང་ནི། ཞི་གནས་དེའི་ངང་ནས་བློའི་ཟུར་གྱི་དཔྱད་པ་ཕྲ་མོས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་གསལ་སྣང་བསྐྱེད་ལ་དེའི་རྒྱུན་ལ་དཔྱད་སྒོམ་དང་། མཐར་ཞི་ལྷག་གཉིས་སྤེལ་མ་བྱ་ཚུལ་གོང་ལྟར་རོ།། གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྐྱོངས་ཚུལ་ནི། མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་ནས། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཕྱི་ནང་གི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བར་སྣང་ལ་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་སྣང་བ་ལྟར་གཞི་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པས་བདེན་པར་མེད་ལ། བདེན་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བསླུ་བ་མེད་པའི་འཆར་ཚུལ་ཡིན་པས་ནམ་ཡང་མི་འགགས་ལ། དེས་ན་སྣང་ཡང་སྟོང་པ་དང་སྟོང་ཡང་སྣང་བའི་སྣང་སྟོང་ཉིས་ཚོགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ལམ་དུ་ཁྱེར། ཁྱད་པར་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ཁྱད་དུ་གསོད་མི་རུང་བས་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་སྤྱི་དང་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བློ་སྦྱོངས་ཞིང་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པའི་ཐབས་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །སླར་ཡང་དེ་དག་གི་གནད་བསྡུས་ན། གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ངའོ་སྙམ་དུ་བཏགས་པའི་རྒྱུན་ལ་དམིགས་པའི་བདེན་འཛིན་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་དང་། དེ་ཉིད་ཕུང་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པའི་ལྟོས་བཞག་ཙམ་མ་གཏོགས་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཡིན་ལ། ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་རང་རང་གི་མཚན་གཞིའི་སྟེང་དུ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་བདེན་འཛིན་བོན་གྱི་བདག་དང་། དེ་ཉིད་རང་རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་དམིགས་ནས་བཏགས་པའི་ལྟོས་བཞག་ཙམ་མ་གཏོགས་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་ནི་བོན་གྱི་བདག་མེད་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་རེ་རེ་བཞིན་དམིགས་རྣམ་ཤན་ཕྱེ་ནས་ཐོག་མར་དཔྱད་སྒོམ་དང་དེ་ནས་དཔྱད་མཐའི་དོན་ལ་འཇོག་སྒོམ་རེས་འཇོག་ཏུ་བསྐྱངས་ནས་གོམས་པར་བྱ་ཞིང་། དེའི་ངང་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྟོང་བཞིན་ཏུ་སྣང་བ་མི་འགལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་ཤེས་ནས་ལམ་དུ་ཁྱེར་ཞིང་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངང་ནས་དགེ་ཚོགས་སྤྱི་དང་ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བློ་སྤྱོང་ལ་འབད་ནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སྟོང་ཉིད་ལྟ་བའི་ཉམས་ལེན་སྙིང་པོ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་བོན་ཐམས་ཅད་རང་གི་བློས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོས་ནས་བདེན་པར་གཏན་ནས་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ངེས་ཤེས་སྟོང་སང་ངེ་བའི་དོན་ལ་དཔྱད་འཇོག་གཉིས་རེས་མོས་བྱས་ནས་སྐྱོངས་པའོ། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། ཕྱི་ནང་བོན་ཀུན་བློ་ཡིས་བཏགས་པ་ལས། རང་ངོས་མ་གྲུབ་ངེས་ཤེས་རྙེད་པའི་དོན། དཔྱད་འཇོག་གཉིས་ཀས་རེས་འཇོག་སྐྱོངས་བྱེད་པ། བདག་མེད་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བའི་སྒོམ་ཚུལ་ཡིན། ཞེས་བྱའོ། ཞེས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་མ་ནོར་བར་བསྡུས་པའོ།། བདག་འཛིན་ཉེས་དམིགས། བདག་འཛིན་ཉེས་དམིགས་སྒོམ་ཚུལ་བསྡུ་ན། ཐོག་མར་བདག་འཛིན་རྩད་བཅད་དེ། རང་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་འདི་ནི་རིགས་དྲུག་གི་ནང་ནས་མ་དག་འཁོར་བའི་གནས་ཡིན། དེར་སྐྱེས་པའི་ལུས་འདི་ནི་བཞི་འདུས་ཤ་ཁྲག་གི་སྒྱུ་ལུས་ཡིན། རང་རེ་འཁོར་བའི་གནས་སུ་སྒྱུ་མའི་ལུས་བླང་ནས་འཁོར་བར་འཁྱམས་དོན་གང་ལས་བྱུང་ན་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་། དེ་ལ་གང་ཟག་དང་བོན་གྱི་བདག་འཛིན་གཉིས་ཡོད། དེ་ལས་ཀྱང་འཁོར་བའི་རྩ་བ་དངོས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ངའོ་སྙམ་པ་དེ་ཡིན། བདག་དེ་འཁོར་བ་པ་ཞིག་ཡིན་ནས་བཟུང་། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རྟེན་ཕོ་མོ་ན་སོ་རྒན་གཞོན་བློ་སྤྱང་གླེན་སོགས་ཁྱད་ཅིའང་མེད་ཅིང་ཀུན་ལ་ཡོད་པས་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཞེས་བྱའོ།། ༧ དེ་ནས་བདག་འཛིན་གྱིས་འཁྲུལ་ལུགས་ལ། ངར་འཛིན་ལས་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་སྐྱེ། དེས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་དགེ་སྡིག་བསགས་ནས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན་པས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་དེ་ལས་ཐུ་བ་གཞན་མེད། དེ་ལས་ཆགས་སྡང་གིས་འཁྲུལ་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་ན། ཡིད་དང་མཐུན་པའི་མི་ཞིག་གིས་ཟས་ནོར་ཐོགས་ནས་གཏམ་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཞིག་མདུན་དུབྱུང་ན། རང་གིས་མགོ་བཏེགས་ནས་བལྟ་བ་ནི་ངར་འཛིན། ཡིད་དགའ་བས་འཛུམ་པ་ནི་འདོད་ཆགས། དེའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ་ངག་འཁྱལ་སོགས་སྨྲ་བ་ནི་ལས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཁ་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཏེ་འཁྲུལ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ནང་དུ་ཕྱོགས་ཏེ་ཞེན་ཆགས་སྤོང་བ་ནི་དགེ་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་ངོ་སྤྲད་དོ།། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་མི་ཞིག་གིས་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེ་སྡང་གིས་འཁྲུལ་ལུགས་ཀྱང་སྦྱར་ནས་ངོ་སྤྲོད་ལ་བསམ་མོ། དེ་ལྟར་ཐོག་མེད་ས་འཁྲུལ་ཏེ་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་འདི་བྱུང་བས་ད་ནི་དམུས་ཤེས་པར་བྱའོ། དེ་ནས་བདག་འཛིན་གྱི་ཉེས་པ་དྲན་པ་ལ། བདག་འཛིན་འདི་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤྱི་དགྲ་དང་། དེའི་ནང་ནས་ཁྱིལ་དུ་གནས་བཅས་པའི་ནང་དགྲ་ཡིན་ཏེ། ནང་དགྲས་ཕྱི་ནས་དགྲ་སྣ་འདྲེན་པ་བཞིན་དུ་ངར་འཛིན་གྱིས་ལས་དགེ་སྡིག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྣ་འདྲེན་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ད་ནི་དགྲ་བསད་པ་བཞིན་དུ་བདག་འཛིན་འདི་འདུལ་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་དམ་བཅའ་བྱ། དེ་ནས་བདག་འཛིན་འདི་ནི་སྲིད་པའི་སྤྱི་འདྲེ་དང་། དེའི་ནང་ནས་ཕུག་ཏུ་ཉལ་བའི་ཕུང་སྲི་ཡིན་ཏེ། ཕུང་སྲིས་གདོན་ཐམས་ཅད་སློང་བ་བཞིན་ངར་འཛིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་སློང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ད་ནི་འདྲེ་འདུལ་བ་བཞིན་བདག་འཛིན་འདི་འདུལ་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་དམ་བཅའ་བྱ། དེ་ནས་བདག་འཛིན་འདི་ནི་རློམ་པའི་འགོང་པོ་དང། དེའི་ནང་ནས་ལེགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་བསེ་རག་ཡིན་ཏེ། བསེ་རག་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་ན་ཅི་བྱས་ཉེས་སུ་འགྲོ་བ་བཞིན་ངར་འཛིན་ཡོད་ན་བློ་ཁ་འཁོར་བའི་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་ནས་འགྲོ་བས། ད་ནི་བསེ་རག་རྫོང་པ་བཞིནབདག་འཛིན་འདི་འདུལ་དགོས་སོ་སྙམ་པའི་དམ་བཅའ་ཡང་ཡང་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་དུས་ནམ་ཡང་བདག་འཛིན་འདུལ་བའི་དགེ་སྦྱོར་བ་ཞིག་བྱ་སྙམ་པའི་འདུན་པ་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞལ་རྒྱུན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྒོམ་ཚུལ། རང་རེ་རྣམས་ཚེ་རབས་ཐོག་མེད་ནས་རང་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་གནས་སུ་འཁྱམས་པས། ད་ནི་གཞན་གཅེས་པར་བཟུང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སློབ་དགོས་ལ། དེ་ལ་དོན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བློ་སྦྱོངས་ན། ཐོག་མར་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ཏེ་སྒོ་ཁྱི་ལྟ་བུ་ལ་དམིགས་ན་འདི་བདག་གི་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ཀྱི་ཕ་མ་ཡིན། དེའི་ཚེ་ད་ལྟའི་ཕ་མ་བཞིན་དུ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དྲིན་ཆེན་འདི་ནི་བདག་འཛིན་གྱིས་བསླུས་ཏེ། ང་ང་ཞེས་སེམས་ནི་འཁྲུལ་ཞེ་སྡང་དང་གསོད་རྐུ་སོགས་སྡིག་པ་ནི་མ་བསླབ་ཀྱང་ཤེས། ད་འཁྲུལ་མི་རུང་ཞེས་བོན་བཤད་པས་ནི་གོ་མི་ནུས། དགེ་སེམས་ནི་ཏིལ་ཙམ་མི་དྲན་པས་ད་དུང་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ལས་ཐབས་མི་འདུག་པས་ད་ཅི་བྱ་སྙམ་དུ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་ཏེ། དྲིན་ཆེན་འདི་ལ་དྲིན་ཞིག་གཟོ་དགོས་ན། ཟས་གོས་སྦྱིན་པ་དང་། རིམ་གྱིས་ལྷ་མི་ཉན་རང་གི་ས་ལ་བཀོད་ཀྱང་དྲིན་མི་སོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བཀོད་ན་དྲིན་སོད་ཀྱང་། ད་ལྟར་བདག་ལ་དེའི་ནུས་པ་མེད་པས་ཐོག་མར་བདག་གི་སྒོ་ཁྱི་འདིའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཞིག་མ་བྱས་ཐབས་མེད་ལ། དེ་ཡང་དོན་མེད་དུ་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་པས་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱོངས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་ལ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་སྒོ་ཁྱི་འདི་འདྲེན་པའི་སྟོན་པ་བྱའོ་སྙམ་དུ་དམ་བཅའ། དེ་ནས་བཟུང་དགེ་བ་ཅི་བྱས་སྒོ་ཁྱི་ལ་བསྔོ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ཕན་འདོགས་པའི་འདུན་པ་གཏོང་། གཞན་ཡང་བཟང་ངན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཐོགས་ཚད་ལ་ཕན་ཐོགས་པའི་སྨོན་ལམ་བཟང་པོ་འདེབས་དགོས་སོ། གོམས་ནས་དམིགས་རྟེན་སྤོས་ལ་གཅན་གཟན་དང་། སྤྲང་པོ་སོགས་ནས་སྡིག་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་ཕ་མ་སོགས་ཁྱད་མེད་ཀྱི་བློ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བློ་སྦྱོངས། དེ་ལ་གོམས་ནས་རྒྱུན་དུ་རང་ཉིད་གཡུང་དྲུང་སེམས་དཔའི་འདུ་ཤེས་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རང་གི་སེམས་ཅན། རང་གི་དེའི་བདག་པོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་གཞན་གྱི་སྐྱིད་སྡུག་གི་ཁུར་རང་གིས་བླངས་ནས་འདི་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བདག་གིས་འགོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་དེའི་འདུན་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་བློ་སྦྱོང་ངོ་། །ཞལ་རྒྱུན་ནོ།།

མཚན་མེད་ལྟ་བའི་ཞལ་ལུང་།

༄༅།། མཚན་མེད་ལྟ་བའི་ཞལ་ལུང་།

༧ རྗེ་བཙུན་བླ་མའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། དེ་ཡང་མཚན་བཅས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཅི་རིགས་སྔོན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གིས་མཚན་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་དངོས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ་གསུམ། གནས་ལུགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པ། དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་སུ་ངོས་བཟུང་བ། དེ་ཉིད་མ་ནོར་བར་སྐྱོང་ཚུལ་བསྟན་པའོ། དང་པོ་གནས་ལུགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་གཉིས། གནས་ཆ་ལ་འཇོག་པ། གསལ་ཆ་ལ་བོགས་འདོན་པའོ། དང་པོ་གནས་ཆ་ལ་འཇོག་པ་ནི་ཆ་ལུགས་ལྔ་ལྡན་བྱས་ནས་མིག་ཐད་ཀར་ཧད་དེར་བལྟས་ལ། མཚན་བཅས་སེམས་འཛིན་གྱི་སྐབས་ལྟར་དམིགས་གཏད་ཀྱི་ངེས་ཤེས་སྐྱོངས་བ་མ་ཡིན་པར། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད། མ་འོང་པའི་མདུན་མི་བསུ། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་མི་འཕྲོ་བར་རང་སེམས་མ་བཅོས་པའི་ངང་དུ་ལྷོད་ལ་བཞག དེ་ཡང་སྒོ་ལྔ་རང་ཡན། རིག་པ་རྟེན་མེད། འཛིན་པ་རང་གྲོལ་ལོ། འགྱུ་བ་རང་སངས། མ་བཅོས་རང་ལུགས་སུ་བཞག་ནས་གནས་པ་ཚོལ་ཏེ། དེའི་ཚེ་འགྱུ་བའི་དབང་དུ་མི་ཤོར་བར་རང་སར་ཟིན་དགོས་པས་རིག་པ་ཅི་ལའང་མི་རྟེན་པར་རྟེན་མེད་དུ་ཡེ་རེར་བཞག གཟུང་འཛིན་གྱིས་མ་གཡོག་པར་གཅེར་བུ་རུ་རྗེན་ནེར་བཞག རྣམ་རྟོག་གིས་མ་བསླད་པར་རྐྱང་པ་རུ་ལྷག་གེར་བཞག ང་བདག་གིས་མ་བཅིང་པར་རང་ལུགས་སུ་ལྷོད་དེ་བཞག སྙམ་བྱེད་ཀྱིས་མ་བརྟག་པར་རྣལ་མ་རུ་ལྷང་ངེར་བཞག རབ་རིབ་ཏུ་མ་སོང་བར་རང་གསལ་དུ་ས་ལེར་བཞག་ལ་གནས་འགྱུ་ཤན་ཕྱེད་པར་བྱས་ནས་ཐུན་ཐུང་ལ་གྲངས་མང་བར་དམིགས་མེད་ཀྱི་འཇོག་བསྒོམ་བྱའོ།དེ་ལྟར་བསྒོམ་པས་ངེས་ཤེས་ལ་ལྟོས་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་སྟོང་ཉིད་དུ་འཆར་ཞིང་། སྒོམ་གྱི་ལྡོག་པ་ནས་འཇོག་སྒོམ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཐོག་མར་བློས་བྱས་ཀྱི་ཞི་གནས་སྐྱེ། དེ་ནས་བཅོས་མི་དགོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཞི་གནས་སྐྱེ། དེ་ནས་ཡེངས་པ་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་གི་ཞི་གནས་སྐྱེའོ། འདི་དག་ཞི་གནས་ལྟར་སྣང་ཡང་དམིགས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཞི་གནས་མ་ཡིན་པས། གནས་ལུགས་ཀྱི་ཞི་གནས་ཞེས་བྱའོ།། ༧ གཉིས་པ་གསལ་ཆ་ལ་བོགས་འདོན་པ་ནི། རིག་པ་མིག་དང་བསྟུན་ཏེ་བར་སྣང་སྟོང་པ་ལ་ཧུར་ཕྱུངས་ནས་གཏད་དེ་། སྒྱུ་ལུས་ལ་མདངས་ཕྱུངས་། དབང་པོ་ལ་ཧྲིག་བཏོན། རིག་པ་ལ་ངར་བསྐྱེད་དེ་གསལ་ཆ་གཙོ་བོར་བྱས་ལ་འཇོག དེ་ཡང་ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པ་ས་ལེ་ཧྲིག་གེ་བ་རྣམ་རྟོག་ཡ་ལེ་ཕྱེད་དེ་བ། སྣང་བ་བུན་ནེ་ལོང་ངེ་བ། ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་མི་ཞེན། ནང་གི་སེམས་ལ་མི་དཔྱོད་པར་གསལ་ཆའི་རང་བཞིན་ཚོལ་ཏེ། གསལ་རིག་ངར་དང་བཅས་པ། གཏིང་གསལ་བཀྲག་དང་བཅས་པ། རྩ་བྲལ་དུ་ལྷག་གེ་བ་རང་གསལ་དུ་ཡེ་རེ་བ། རྟོག་མེད་དུ་རྗེན་ནེ་བ། འཛིན་མེད་དུ་ཧྲིག་གེ་བ། ཟང་ཐལ་དུ་སང་ངེ་བ། རང་གྲོལ་དུ་ཁྲོལ་ལེ་བའི་ངང་དུ་དམིགས་མེད་འཇོག་སྒོམ་ཁོ་ན་བྱས་ནས་བཞག་སྟེ་ཐུན་ཡང་ཇེ་རིང་དུ་བསྲེང་ལ་ཡུན་རིང་གོམས་ན་རིག་པའི་རྒྱ་རལ་ནས་སྔར་གྱི་སེམས་གསལ་བ་དེ་མིན་པའི་ཡེ་ཤེས་དྭངས་ས་ལེ་བའི་ངོ་བོ་ཞིག་ནང་ནས་སྐྱེ་ཞིང་གནས་ལུགས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་རྒྱུད་ལ་འཆར་བར་འགྱུར་རོ།། ༧ གསུམ་པ་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ངོས་བཟུང་བ་ལ་གཉིས། རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཤན་འབྱེད། ཡེ་ཤེས་ངོས་འཛིན་ཐབས་དངོས་སོ། དང་པོ་རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཤན་འབྱེད་ནི། གོང་ལྟར་གནས་ཆའི་སྒོ་ནས་སེམས་སྟོང་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངང་དུ་རྣལ་དུ་ཕབ་སྟེ་འགྱུ་བ་རྣམ་རྟོག་གི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ཞིང་གསལ་ཆ་ལ་རིག་པ་ཧུར་ཕྱུངས་ནས་ཟང་ཐལ་ཁྲོལ་ལེ་བའི་ངང་བསྐྱངས་བ་ལ་གོམས་བཅུག་པས་ནམ་ཞིག་ན་སྔར་གྱི་སེམས་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ངེས་ཤེས་ཙམ་མ་ཡིན་པར། བློ་ངོའི་གསལ་སྟོང་གི་རྣམ་པ་དེའི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ནི་འགགས། ཕྱི་མ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་བར་ན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་དྭངས་ལ་ཡུལ་མེད་པའི་རིག་པ་ཞིག་འཆར་བ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀ་དག་གི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་ངོས་བཟུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྐྱོངས་བར་བྱའོ།། འདིར་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་བར་གྱི་རྟོག་མེད་རང་བྱུང་གི་ངོ་བོ་སྐྱོངས་བ་ནི་བློ་ལས་འདས་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་བོན་ཉིད་དོན་དམ་གྱི་ཉམས་ལེན་གཞི་དུས་ཀྱི་འོད་གསལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཚུལ་ངོས་ཟིན་པ་གལ་ཆེ་ཞིང་། མཐར་བློའི་ཡུལ་གྱི་གསལ་ཆ་ཡེ་ཤེས་དང་སྟོང་ཆ་དབྱིངས་སུ་འཆར་དགོས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ཉིད་ད་ལྟ་ནས་བློའི་དྲི་བ་དང་བྲལ་བར་དཀའ་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པས་མཚན་མེད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཅེས་བྱའོ།། ༧ གསུམ་པ་གནས་ལུགས་མ་ནོར་བར་སྐྱོངས་ཚུལ་ལ་གཉིས། སེམས་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད་པ། དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལོ། དང་པོ་སེམས་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེ་བ་ནི། སེམས་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེ་བ་ལ་རླུང་སྦྱོང་བ་ཟབ་པས་རྩ་རླུང་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་དགོས་ལ། རྒྱུན་དུ་རང་གི་ལུས་ཀྱི་དབུས་སུ་རྩ་རྐྱང་རོ་གསུམ་སྤྱི་བོར་ཧད་དེར་ཡོད་པར་གསལ། རྩ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀྱི་ཁར་ཨ་མ་ལས་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་བསྐྱེད། འོད་དུ་ཞུ་ནས་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་དུ་གྱུར་ནས་ལིང་ངེར་ཡོད་པར་བསམ་ལ་རླུང་རོ་བསལ། རླུང་བཟུང་བས་ཐིག་ལེ་གཉིས་ལྟེ་འོག་ཏུ་འདྲེས། རླུང་དོར་བས་སྤྱི་བོ་ནས་ཐིག་ལེ་གཉིས་སུ་གྱེས་པར་བསམ་ལ་རླུང་ཁུག་ཅི་རིགས་རེ་བཟུང་ནས་མཐར་ཐིག་ལེ་སྙིང་ཁར་ཡལ་བར་བསམ་ལ་རང་ངོ་བསྐྱངས་པས། ཐབས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད་ནས་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནང་ནས་འཆར་ཏེ། སྐབས་འདི་ནས་སྐྱེས་པའི་ལྟ་བ་བློ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དངོས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། ༧ གཉིས་པ་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ་གཉིས། མཉམ་བཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྐྱོངས་ཚུལ་ལོ། དང་པོ་ལ་འཇོག་བཤིག་སྐྱོངས་གསུམ་ཡོད་པས། ཐོག་མར་རང་ངོ་སྐྱོངས་པའི་ཚེ་བཅོས་བསླད་མང་ན་གཡེངས་བས་རིག་པ་དྭངས་ས་ལེ་བའི་སྟེང་དུ་རྟོག་པས་མ་བསླད་ཅིང་མ་བཅོས་རང་བབས་རང་གྲོལ་གྱི་ངང་དུ་ལྷག་གེར་བཞག ལྷོད་དེར་བཞག འབོལ་ལེར་བཞག ཤིགས་སེ་བཞག་དགོས་ཤིང་། བར་དུ་གནས་པའི་ཐོག་ཏུ་རྒྱུན་ ཡུན་རིང་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ལྡིང་སྐྱོན་ཡོད་པས་སྒོམ་ཡོད་ཐམས་ཅད་སྒོམ་མེད་དུ་ཤིཊ་ཀྱིས་བཤིག སྒོམ་མཁན་གྱི་དྲན་ཐག་རྦད་ཀྱིས་བཅད་ནས་ཡངས་ཁྲོལ་ལེར་བཏང་ནས་ཉམས་ལེན་གྱི་རོ་ལ་མ་ཆགས་པར་གལ་ཆེ་ལ། ཐ་མར་བཤིག་པའི་རྗེས་སུ་མ་སྐྱོང་ན་འབྱམས་ནས་འགྲོ་བས་ཆེད་དུ་བསྒོམ་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱང་སྒོམ་གྱི་ངོ་བོ་སྟོར་མི་རུང་བས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ཡེངས་བ་མེད་པར་དྲན་པས་མ་བརྗེད་ཙམ་དུ་བསྐྱང་བར་བྱའོ།། ལས་དང་པོ་བས་ཐུན་རེ་རེ་ལའང་འཇོག་བཤིག་སྐྱོངས་གསུམ་ཅི་མང་དང་། རིམ་གྱིས་འཇོག་བཤིག་ལ་གོམས་ནས་སྐྱོངས་ཤེས་ཀྱིས་ཆོག་པའི་བར་དུ་བརྩོན་དགོས་ཤིང་། དེ་དག་གང་ལྟར་ཡང་ཐུན་ཐུང་ལ་གྲངས་མང་བར་བྱ། བསྒོམ་དང་བཟང་གྱེས་བྱ་དགོས་པས་རྣམ་རྟོག་འོག་འགྱུས་མ་བསླད་གོང་ནས་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་ངལ་གསོ། སླར་ཡང་ངོ་བོ་བསྐྱངས་ནས་རེས་འཇོག་བྱས་ནས་བསྒོམ། གང་ལྟར་ཡང་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ལྟ་སྒོམ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ལས་མ་འདས་པས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་མེད་ཟང་ཐལ་གྱི་དོན་རྗེན་པ་ཞིག་མ་རྟོགས་བར་དུ་ཉམས་ལེན་ལ་སྙིང་རུས་བསྐྱེད་ནས་འབད། རྣམ་རྟོག་ཕྲ་མོ་སྐྱེས་ཚེ་ངོས་ཟིན་ན་གྲོལ་བ་དང་། མ་ཟིན་ན་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པའི་མཚམས་ཕྱེད་པར་བྱས་ནས་རྣམ་རྟོག་སྐྱེས་ཚེ་ཁྱི་ལ་རྡོ་བརྒྱབ་པ་བཞིན་རྣམ་རྟོག་གི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བར་སེང་གེ་ལ་རྡོ་བརྒྱབ་པ་བཞིན་རྣམ་རྟོག་གི་གཞི་རྩ་ཆོད་དགོས། དེ་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་ཤེས་པ་འགྱུ་ཙམ་ནས་དེའི་རྒྱུན་མི་མཐུན་པར་བཞག་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོར་གྲོལ་བ་དང་། ཡིད་ཤེས་རྟོག་བཅས་དངོས་དང་ཉོན་ཡིད་ལངས་ཙམ་ནས་རང་སར་གྲོལ་ན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ལ་གྲོལ་ཞེས་གསུངས། འོན་ཀྱང་མིག་ཤེས་ཡིད་ཤེས་གཉིས་བཀག་པས་ཀྱང་མི་ཁོགས་ཏེ། རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་པས་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་དབང་དུ་མ་ཤོར་ན་ལས་ཉོན་གྱི་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་མི་ནུས་པར་ཆུ་རླབས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་བཞིན་རང་ཡལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གསུངས་སོ།། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཐོག་མར་དྲན་པས་བསྒོམ་ན་ཡེ་ཤེས་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བའི་ཐུན་སྒོམ་སྐྱེ་སྟེ་འདིའི་སྐབས་སུ་ཉམས་ལེན་ལ་ཐང་ལྷོད་མི་ཤོར་སྒོམ་པ་གལ་ཆེ། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་སྒོམ་མི་དགོས་ཀྱང་གོམས་དགོས་པའི་ངང་སྒོམ་སྐྱེས། དེ་ནས་མཐར་སྒོམ་མི་སྒོམ་ཁྱད་མེད་པའི་ཀློང་སྒོམ་སྐྱེས་ནས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་འགྱུར་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། གཉིས་ པ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྐྱོངས་ཚུལ་ནི། མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་ནས་ལྟ་བའི་ངང་མ་ཤོར་བར་ཡུལ་སྣང་གང་ཤར་ལ་རྩལ་སྦྱོངས་བྱ། མཉམ་བཞག་བཟང་ཡང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཡེངས་ན་སྒོམ་ལ་བོགས་མེད་པས་སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཐམས་ཅད་དུ་དྲན་ཤེས་བསྟེན་ལ་ཉམས་ལེན་དང་བསྲེ། ཁྱད་པར་དུ་སྣང་གྲགས་དྲན་རྟོག་གི་འཆར་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་བླ་མའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་ཤེས་པའི་དག་སྣང་ལམ་དུ་ཁྱེར་བ་དང་། ལྟ་བའི་རྩིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ཡི་དམ་གྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་དང་བསགས་སྤྱོངས་སོགས་ཐབས་ཀྱི་དགེ་སྤྱོར་སྣ་ཚོགས་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ལས་དང་པོའི་དུས་སུ་ཉམས་ལེན་ཡུལ་དང་བསྲེ་ཐུབ་ཙམ། བར་དུ་མི་གནོད་ཙམ། ཐ་མར་གྲོགས་སུ་འཆར་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། དེ་དག་གི་གནད་བསྡུ་ན། ཐོག་མར་མཚན་བཅས་ལ་སེམས་བཟུང་ཞིང་སེམས་ཀྱི་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གཏན་ལ་ཕབ། དེ་ནས་མཚན་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་བསྐྱངས་ནས་གནས་པ་བསྒྲུབ། གསལ་ཆ་ལ་བོགས་བཏོན་ནས་སེམས་ཀྱི་དྭངས་མ་རང་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་སྔ་ཕྱི་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་ནས་ངོས་བཟུང་། དེ་ཉིད་རླུང་སེམས་ཟུང་འཇུག་གི་སྒོ་ནས་སེམས་ཀྱི་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད་ནས་འཇོག་བཤིག་སྐྱོངས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་བསྐྱངས། དེའི་ངང་ནས་སྤྱོད་ལམ་དང་དག་སྣང་ལམ་དུ་ཁྱེར་ཞིང་བསྙེན་སྒྲུབ་དང་དགེ་སྦྱོར་སྣ་ཚོགས་ལ་འབད་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱའོ། སེམས་ཕྱོགས་ལྟ་བའི་ཉམས་ལེན་སྙིང་པོ་ནི། རང་སེམས་གསལ་སྟོང་གི་རྣམ་པ་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་སྔ་ཕྱིའི་བར་ན་རྟོག་མེད་སེམས་ཀྱི་དྭངས་མ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་རླུང་སེམས་ཟུང་འཇུག་གི་སྒོ་ནས་སེམས་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད་པར་བྱས་ལ་རང་བབས་སུ་སྐྱོངས་བའོ།། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། རང་སེམས་གསལ་སྟོང་སྔ་ཕྱིའི་རྟོག་པའི་བར།། རྟོག་མེད་སེམས་ཀྱི་དྭངས་མ་ལྷན་སྐྱེས་ཉིད།། རླུང་སེམས་ཟུང་འཇུག་སྒོ་ནས་ཉམས་ལེན་པ།། སེམས་ཕྱོགས་ལྷན་སྐྱེས་ལྟ་བའི་སྒོམ་ཚུལ་ཡིན།། ཞེས་བྱའོ།། ཞེས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་མ་ནོར་བར་བསྡུས་པའོ།།

དབུ་མའི་ལྟ་བ་བཞུགས།

༄༅།། དབུ་མའི་ལྟ་བ་བཞུགས། བདེན་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཚན་མ་ཤུགས་སྣང་དང་། མཚན་མེད་མཚན་མ་ཀུན་འགེགས་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་གོ་དགོས་པས། ཤུགས་སྣང་སྐབས་སུ་བདེན་མེད་ཞེས་པ་མཐའ་བཞི་དང་བརྒྱད་སོགས་གང་ལྟར་ཡང་། རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་དུ་འཆད་ཚེ་བློས་བཏཊ་པ་ཙམ་མིན་པའི་ཡུལ་རང་ངོས་ཚུར་མ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་འགྲེལ་དགོས་པས། དེའི་རང་ངོས་མ་གྲུབ་ཅེས་བརྗོད་པ་ན་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཁེགས་ཀྱང་། དེས་ཁྱད་པར་མ་བྱས་པའི་སྣང་ཙམ་ནི་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཀ་མི་བྱེད་དོ། ཀུན་འགེགས་སྐབས་སུ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་དུ་འཆད་ཚེ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་སོགས་སྟོང་གཞི་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་གོ་དགོས་པས་དོན་དམ་པར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དོན་ཡིན་པར་ཤེས་དགོས་ཕྱིར་དེ་གཉིས་འཆད་ཚུལ་མི་འདྲའོ།། དེ་ཡང་སྟོང་གཞི་བུམ་པའི་སྟེང་དུ་དགག་གཞི་བདེན་པ་འགོགས་ཚེ་བདེན་པ་རྐྱང་པ་འགེགས་པ་ཤུགས་སྣང་གི་སྐབས་དང་། དེའི་ཚེ་སྣང་བ་དང་བདེན་པ་གཉིས་ཀའི་ཚོགས་དོན་འགོགས་པ་མཚན་མེད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཡོད་དོ། ཤུགས་སྣང་གི་སྐབས་བདེན་པ་རྐྱང་པ་འགེགས་ཞེས་པའང་ད་ལྟ་སོ་སྐྱེས་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་མི་འགེགས་པའི་དོན་དུ་བསམ་ནས་བུམ་པ་མི་སྟོང་། དེ་བདེན་པས་སྟོང་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། སོ་སྐྱེས་ཀྱིས་སྐབས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་མ་གོ་བ་སྟེ་སྟོང་གཞི་ཁྱབ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཤུགས་སྣང་གི་ལུས་རྒྱུ་དེ་དག་གང་ཡིན་ཞེས་ན། སོ་སྐྱེས་བདེན་སྣང་འདི་མིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་དེ་འགོགས་པ་མིན་ནོ། དེ་ནི་དཔེར་ན་སོ་སྐྱེས་སྣང་བ་བདེན་སྣང་ཡིན་པས་དུང་སེར་སྣང་དང་འདྲ་ལ། དེ་བཀག་ཀྱང་ད་དུང་དུང་དཀར་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་སྣང་ཙམ་མི་འགོགས་པའི་གོ་བ་དེ་ལྟར་ལེན་དགོས་ལ། ཀུན་འགོགས་སྐབས་དུང་སེར་པོ་དང་དཀར་པོ་གཉིས་ཆར་འགོགས་པ་ལྟ་བུའི་དོན་ཡིན་ཀྱང་དེས་ཆད་ལྟར་མི་འགྱུར་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཁེགས་ཀྱང་དེས་ཀུན་རྫོབ་མ་དཔྱད་པའི་ངོར་ཐ་སྙད་མི་འགོག་པས་སྐྱོན་མེད་པའི་དོན་དུ་གོ་དགོས་ཞེས་བླ་མའི་ཞལ་རྒྱུན་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་བདེན་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་ལྟ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ན་བསྡུས་པའི་རིཊ་ལམ་ལྟར་ན་བདེན་མེད་ལས་ལོག་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོན་པས། དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣལ་མ་གོ་བས་ཡོད་མིན་མེད་མིན་དུ་མི་འཆད་ཀྱང་། ཀུན་འགོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡོད་མིན་མེད་མིན་དུ་འཆད་པས་དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣལ་མ་གོ་མི་དགོས་པའི་གནས་ནི་དོན་དམ་མཐར་ཐུག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ནི་རིགས་ཤེས་རྗེས་དཔག་ཙམ་མིན་པར་གནས་ཡོངས་འགྱུར་གྱི་ཚད་མའི་དབང་དུ་བྱས་པས་རིགས་ལམ་དང་བསྟུན་དགོས་པ་མིན་ཏེ། དོན་དམ་བློ་འདས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། དེས་ན་ཤུགས་སྣང་དང་ཀུན་འགོགས་གཉིས་ཀྱི་དོན་དམ་དེ་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་མིན་གྱི་དབྱེ་བའང་ཤེས་པར་བྱའོ།། དེ་ཡང་ཤུགས་སྣང་ཀུན་འགེགས་གཉིས་ཀའི་ལུགས་སུ་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་པ་དང་ཐ་སྙད་འགོགས་པའི་དབུ་མ་པ་མེད་ཅེས་བཞེད་པས། ཤུགས་སྣང་ལྟར་ན་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་བདེན་གྲུབ་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། བདེན་པས་ཁྱད་པར་མ་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་མི་འགོག་པ་དང་། ཀུན་འགོགས་ལྟར་ན་བུམ་སོགས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་བདེན་གྲུབ་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། དོན་དམ་པར་སྣང་བ་གཏན་མེད་ཡིན་ཀྱང་དེས་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་མ་དཔྱད་པའི་ངོར་མི་འགོགས་པའི་དོན་དུ་འཆད་པའང་ཞལ་རྒྱུན་ནོ།།

ཕྱག་རྫོགས་དབུ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་སྐོར།

༄༅།། ཕྱག་རྫོགས་དབུ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་སྐོར་ལ། གནས་ལུགས་རང་ངོ་འཕྲོད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་དབང་རབ་སྦྱོངས་པ་སྔོན་སོང་ཡིན་ན། ད་ལྟ་རང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྐྱངས་པས་མདོ་ལུགས་བཞིན་སོར་རྟོགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཔྱད་སྒོམ་མེད་ཀྱང་གནས་ལུགས་རང་ངོ་ཤེས་པའི་མཁྱེན་ཆ་ནས་ལྷག་མཐོང་གི་གོ་ཆོད་དུ་འགྱུར་བས། སེམས་མ་བཅོས་པར་བཞག་པ་དེ་ཉིད་ཞི་གནས་རྐྱང་པར་མི་འགྲོ་བའི་སྐབས་ཤིག་ཡོད་ཀྱང་། དེང་སང་ནི་བླ་སློབ་བླུན་པོ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཏེ། རྫོགས་ཆེན་པ་དང་ཕྱག་ཆེན་པ་ཕལ་མོ་ཆེས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ནས་སྨོད་ཅིང་འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་ཞེས་རྩིས་མེད་ཀྱིས་རས་སུ་བོར། ལྟ་བ་བསྒོམ་ནའང་གནས་ལུགས་ལ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བློ་ཡང་མེད་ཅིང་བསམ་བྱུང་གི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་རྟོཊ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཙལ་ཡང་མི་དགོས་པར་བསམ་ནས་རྣམ་རྟོག་འཕྲོ་བ་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་བཀག་ནས་རྟོག་པ་ཁ་ཚོམ་པའི་ཞི་གནས་ལྡིང་པོ་ཞིག་ལ་ཉམས་ལེན་མཆོག་ཡིན་ཟེར་ནས་ཐོས་བསམ་གྱི་སྦྱངས་པ་གང་ཡང་མི་ཤེས་པའི་བླུན་པོ་རྣམས་ལ་སྒོམ་ཁྲིད་བྱེད། ཞི་གནས་ལྡིང་པོའི་གནས་ཆ་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་སྙམ་ནས་འཁྲུལ། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་པ་ལ་སྒོམ་རྟགས་རྩིས་པོ་ཆེན་ཡིན་པར་བྱས་ནས་ང་རང་སྒོམ་ཆེན་པ་ཡིན་ཟེར་བ་མང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལྟ་བ་དང་སྒོམ་པ་གཉིས་ཀ་མིན་ནོ།། ༧ ཡང་གསར་ཕྱོགས་པ་ཁ་ཅིག་གཞི་གང་དང་གང་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་བདེན་མེད་རྟོག་པའི་ཚེ་བདེན་མེད་དུ་ཞེན་པའི་འཛིན་སྟངས་དེ་ལ་གནས་པ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྣམ་དག་ཡིན་ལ། རྙིང་མ་པ་སོགས་ལྟར་བདེན་མེད་དུ་ཞེན་པའི་བློ་དེ་ཡང་ཆེད་དུ་བཀག་ནས་མཐའ་གང་ལ་དམིགས་གཏད་མེད་པའི་ངང་དུ་འཛིན་མེད་དུ་བཞག་པ་དེ་སེམས་ཧད་པོ་ཙམ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བ་རློམ་པ་རྒྱ་ནག་ཧ་ཤང་གི་ལུགས་ཡིན་གསུངས། དེ་གཉིས་ལ་ཅུང་ཟད་བརྟག་ན་ཁ་ཅིག་ཕྱག་རྫོགས་པ་ཡིན་ཟེར་ནས་ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་འདོར་བ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་སྤོང་བ་གཉིས་པོ་གང་ལྟར་ཡང་ཧ་ཤང་དང་མཚུངས་པས་ལྟ་སྒོམ་ཡང་དག་མིན་ཏེ། ཧ་ཤང་ལྟར་ནོར་ཞིང་ཞི་གནས་ཙམ་དུ་འགྱུར་བས་ལྟ་སྒོམ་སྐྱོན་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། གསར་མས་བདེན་མེད་དུ་འཛིན་པ་ལས་ལྷག་པའི་ལྟ་བ་མེད་ཞེས་འདོད་པའང་མཚན་འཛིན་ལ་ལྟ་བར་རློམ་པ་ལས་མ་འདས་པས་དེ་ལྟར་འདོད་ན་མཐའ་བྲལ་གྱི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་སྐྱེས་བའི་གེགས་མ་ནོར་བ་ཡིན་ནོ།། འོན་ཀྱང་གནས་སྐབས་སུ་བདེན་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་མ་ཆོད་པའི་གང་ཟག་གིས་བདེན་མེད་ཀྱི་དོན་སོར་རྟོགས་ཀྱིས་བསྒོམ་ན་བདེན་འཛིན་འཇིག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣོ་བས་ལས་དང་པོ་བའི་སྒོམ་དུ་བྱེད་ན་ནི་རུང་ཞིང་འཐད་པར་མཐོང་ངོ་། མཐའ་བཞི་ལས་སྔ་མ་སྔ་མའི་ཁེགས་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྟོག་རིགས་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གཞི་དེ་ལས་སླར་ཡང་ཞེན་པའི་བློ་སྐྱེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་རིམ་གྱིས་དགག་ཤེས་ནས་འགོག་དགོས་པས་མེད་འཛིན་མི་འགོག་པ་ལྟ་བ་དངོས་བྱེད་ཚེ་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་བློས་བྱས་ཀྱི་འཛིན་པ་ལས་མ་འདས་པ་སུས་ཀྱང་ཤེས་སླའོ།། དེས་ན་ཕྱག་རྫོགས་ཁ་ཅིག་གིས་བསམ་བྱུང་གི་སོར་རྟོགས་མེད་པའི་སེམས་གནས་སྐྱོང་བ་དང་། གསར་མས་སྒོམ་བྱུང་གི་སྐབས་སུའང་བདེན་མེད་སྒོམ་པའི་ངར་ལྷང་ངེ་བ་དགོས་ཞེས་པ་གཉིས་ག་ལྟ་སྒོམ་ཡང་དག་མ་ཡིན། སྟག་ཚང་པས་གཉིས་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་ཙམ་འཇོག་དང་། གསུམ་པར་མེད་དགག་ནན་འཛིན་གཉིས་ཀ་འཁྲུལ། ཞེས་གསུང་པ་བཞིན་ནོ།། དེ་ཡང་གཉིས་པ་བསམ་བྱུང་སྐབས་མེད་འཛིན་དགོས་པས་མི་དགོས་བ་ཟེར་བ་འཁྲུལ་བ་དང་། གསུམ་པ་སྒོམ་བྱུང་སྐབས་མཐའ་བྲལ་གྱི་ངེས་ཤེས་ཐོབ་པ་གཙོ་ཆེ་བས་མེད་འཛིན་མི་དགོས་ཀྱང་དགོས་ཟེར་བ་འཁྲུལ་བའི་དོན་ནོ།། དེ་ཡང་བོན་སྔ་རབས་ལུགས་ལ་མཐའ་བཞིའི་དཔྱད་པ་མ་རྫོགས་པའི་ལས་དང་པོ་བའི་དུས་སུ་བདེན་མེད་བསྒོམ་པ་ལྟ་རིམ་དང་པོ་དང་། དེ་ལ་གོམས་ནས་དཔྱད་པ་རྫོགས་ཚེ་མཐའ་བྲལ་སྒོམ་པ་ལྟ་རིམ་གཉིས་པར་བཞེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ལེགས་པར་སྣང་ངོ་།། གཟུ་བོའི་བློས་དཔྱད་ན་དཔྱད་པ་སྔོན་སོང་དང་དེ་མིན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་སྔོན་མའི་སྦྱངས་སྟོབས་ཀྱིས་རང་ངོ་འཕྲོད་ན་ཕྱག་རྫོགས་པ་མ་བཅོས་འཇོག་པ་དེས་ཀྱང་སོར་རྟོགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་ཆོད་པ་ཡིན་འདུག་ལ། རང་ངོ་མ་འཕྲོད་ན་ཞི་གནས་སུ་གྱུར་བས་འདི་ལ་བརྟག་བཟང་ངན་གཉིས་ཡོད་སྣང་ངོ་།། གསར་མ་ལྟར་བདེན་མེད་བསྒོམ་པ་དེ་གསར་མའི་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ལས་དང་པོ་བའི་ལྟ་སྒོམ་ཡིན་པར་གསུངས་ཀྱིས། ས་ལམ་མཐོན་པོའི་ལྟ་སྒོམ་མ་ཡིན་པར་ལམ་རིམ་ལས་གསུངས་པས་ལས་དང་པོ་བས་གསར་མ་ལྟར་བདེན་མེད་བསྒོམ་ན་དེ་ལེགས་ལ། རྗེའི་ལུགས་ལ་མེད་པ་དེ་མེད་པ་རང་ངོས་མ་གྲུབ་པའི་བདེན་མེད་རྟོགས་དགོས་པར་གསུངས་པས་དེ་ལྟར་ན་མེད་པ་བཏགས་པ་བ་ལས་མཚན་ཉིད་པ་མིན་པར་མངོན་ལ། མེད་པའི་ལྡོག་པ་འགོག་མི་རུང་བ་སོ་སྐྱེས་གནས་སྐབས་ལ་དགོངས་པས་དེ་ལྟར་ལེགས་ལ། མེད་པ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་ཡིན་པར་རྗེ་ཡབ་སྲས་མི་བཞེད་ཅིང་དེ་ཉིད་ལས་དང་པོ་བ་སོ་སྐྱེས་སྐབས་ཀྱི་ལྟ་བསྒོམ་དུ་གསུངས་པར་བརྟག་ན་གསལ་ཀྱང་དེ་ལ་རྗེས་འཇུག་ཕལ་ཆེར་འཁྲུལ་ནས་མེད་འཛིན་དབུ་མ་མཐའ་ཐུག་ཏུ་སེམས་མཁན་མང་ཡང་དེ་ནི་མི་ལེགས་པས་འདི་ལའང་གོ་ཚུལ་བཟང་ངན་གཉིས་སུ་ཡོད་སྣང་ངོ་།། དགེའོ།། བཀྲ་ཤིས།

སེམས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་པ་ཟིན་པའི་ཐབས་དྲུག་སྐབས།

༄༅།། སེམས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་པ་ཟིན་པའི་ཐབས་དྲུག་སྐབས། འདིར་གནས་ཆ་ལ་འཇོག་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཞི་གནས་རྐྱང་པ་བསྒྲུབ་ཚུལ་ནི་མིན་ཏེ། ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབས་ནས་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ངང་དུ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འཇུག་བྱས་ནས་གནས་ཆ་བསྐྱངས་པའི་ཐབས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རིག་པ་ཅི་ལ་ཡང་མི་རྟེན་པ་ནི། སྤྱིར་ཞི་གནས་མཚན་བཅས་མཚན་མེད་གཉིས་ལས་མཚན་བཅས་སྐུ་དང་ཡིག་འབྲུ་སོགས་ལ་སེམས་བཟུང་ནས་བསྒོམ་པའི་ལུགས་མིན་པར་མཚན་མེད་ལྟར་ཕྱིའི་དམིགས་རྟེན་མེད་པར་ནང་དུ་སེམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དམིགས་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་འཛིན་མེད་དུ་འཇོག་པའོ།། གཟུགས་འཛིན་གྱིས་མ་གཡོག་པ་ནི། གཟུང་རྟོག་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་དང་། འཛིན་རྟོག་བུམ་འཛིན་མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡུལ་ཅན་ལ་རྟོག་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་དབང་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་པས་ཡུལ་མི་འཛིན་ཀྱང་། དེའི་རྗེས་སུ་ཡིད་ཤེས་རྟོག་བཅས་སྐྱེས་ནས་གཟུགས་འཛིན་དུ་རྟོག་པ་སྟེ། དེང་སང་ཁ་ཅིག་གིས་བུམ་པའོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་སྙད་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་བུམ་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པ་འཁྲུལ་ཤེས་གཉིས་ལས་སྔ་མ་འགོག་མི་རུང་ཞེས་བཞེད་ཀྱང་རང་ལུཊ་སུ་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་ནས་བཟུང་བདེན་སྣང་ལས་མི་འདྲ་བའི་ཆ་གཉིས་རྟོག་བཅས་ལ་འོང་སྐབས་མེད་པར་བཞེད་པས་སྣང་བ་འདི་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་རང་སྟོང་སྣང་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་འཇོག་པའོ།། རྣམ་རྟོག་གིས་མ་བསླད་པ་ནི། གཟུགས་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་རང་མཚན་འཛིན་པ་ལས་གཞན་པའི་ཡིད་ཡུལ་གྱི་དོན་སྤྱི་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་སྟེ། དེ་ལ་ཡིད་ངོར་དོན་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཤར་བ་དང་། སྔར་སོང་དྲན་པའི་རྗེས་ཤེས་དང་། མ་འོངས་པའི་ཕྱི་འདུན་སོགས་མང་ཡང་། སྐབས་འདིར་ནི་རྒོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་ཕྲ་མོ་རྣམས་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་སོ། ང་བདག་གིས་མ་བཅིང་པ་ནི། རང་གི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་སྙམ་དུ་གང་ཟག་གིས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ངའི་ལུས་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ང་ཡི་བ་དང་ངའི་སྒོམ་ཉམས་ལེན་སྙམ་པ་ལྟ་བུའང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པས་རློབ་སེམས་ཅན་གྱི་སྒོམ་དེ་ངར་འཛིན་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་སོང་བས་བདག་འཛིན་ཆོད་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་གཅེས་སོ། སྙམ་བྱེད་ཀྱིས་མ་བརྟག་པ་ནི། སྟོང་ངོ་གསལ་ལོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ལྟ་བ་དང་། གནས་སོ་བདེའོ་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་སྒོམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ངེས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཕྲ་མོ་སྐྱེས་ན་བཅོས་མའི་སྒོམ་ཡིན་པས་མ་བཅོས་པའི་ངང་དུ་ཞེན་མེད་སྐྱོངས་བ་གལ་ཆེའོ། །རབ་རིབ་ཏུ་མ་སོང་བ་ནི། སེམས་གནས་རྐྱང་པ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཧད་པོ་ལྟ་བུ་ནི་ཞི་གནས་ལྡིང་པོ་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྐྱོན་ཆེ་བས་སེམས་རང་གསལ་གྱི་རང་བཞིན་གསལ་བཏབ་ལ་སེམས་དྭངས་ས་ལེ་བའི་ངང་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། སེམས་ཕྱོགས་ཀྱི་གསལ་བ་ཟིན་པའི་ཐབས་བརྒྱད་སྐབས། སྤྱིར་གསལ་བ་ཞེས་པ་སེམས་གསལ་བ་འདུས་བྱས་དང་ཡེ་ཤེས་གསལ་བ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས་རེ་ཞིག་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཤན་མ་ཕྱེད་ཀྱང་མཉམ་དུ་ཉམས་སུ་བླང་ནས་རིམ་གྱིས་སེམས་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད་པ་ལ་འབད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གསལ་རིག་ངར་དང་བཅད་པ་ནི། སེམས་དྭངས་ཆ་ཙམ་ཞི་གནས་རྐྱང་པའི་གནས་ཆ་ལའང་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལ་གསལ་ཆ་མེད་ན་བྱིང་མོ་ཡིན་པས་དྭངས་ཆ་རྐྱང་པས་སེམས་གསལ་རིག་གི་གོ་མི་ཆོད་པས་དྭངས་ཆ་ལ་གསལ་རིག་གི་ཆ་ཡོད་དགོས་པ་དང་། དེ་ལའང་གསལ་ཆ་ལ་ངར་ཆ་མེད་ན་བྱིང་བ་རགས་པ་གཅོད་མི་ནུས་པས་ངར་ཆའི་དེ་ལ་རྣོ་སོ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ནས་བསྒོམ་པའོ།། གཏིང་གསལ་བཀྲག་དང་བཅས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་གསལ་འདྲ་ཡང་ཡུལ་དང་འདྲེས་པར་ཉེ་བའི་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་གསལ་ཆ་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཡིན་པས་སེམས་གསལ་བ་དངོས་ཡིན་ལ། ཡུལ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་སེམས་ལ་ནང་དུ་རང་བྱུང་བའི་ཚུལ་གྱི་གཏིང་གསལ་གྱི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་དངོས་སུ་ཤན་འབྱེད་མ་ནུས་ཀྱང་གོ་མྱོང་གི་སྟེང་ན་ངོས་ཅི་ཟིན་ལ་འབད་པའོ། རྩ་བྲལ་དུ་ལྷག་གེ་བ་ནི། རྩ་བ་ནི་བརྟན་པར་གནས་པ་སྟེ་དམིགས་པ་ལ་གཏད་སོ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་སྒོམ་རྟོད་ཕུར་མ་བྱ་བ་ཡིན་པས་གསལ་བ་ལ་དམིགས་གཏད་ཡོད་ན་གོལ་ས་དང་སྟོང་པ་ལ་དམིགས་གཏད་ཡོད་ན་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དུག་ཡིན་པས་དེ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ལ་གུ་ཡངས་ཕྱམ་བདལ་དུ་བཏང་ནས་དམིགས་མེད་དུ་འཇོག་པའོ། རང་གསལ་དུ་ཡེ་རེ་བ་ནི། གཞན་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའི་གསལ་རིག་ནི་གཞན་རིག་ཡིན་ལ། གསལ་བྱེད་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པའི་གསལ་བ་ནི་རང་རིག་གི་གསལ་བ་སྟེ་དེ་ཡང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ཡུལ་མེད་ཟང་ཐལ་དུ་གནས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་དགག་གི་ཚུལ་དུ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་གསུངས་སོ།། རྟོག་མེད་དུ་རྗེན་ནེ་བ་ནི། གསལ་ཆ་དེ་ཡང་སེམས་རྟོག་བཅས་ཀྱི་འགྱུ་བའི་དབང་དུ་མ་ཤོར་ན་རྟོག་མེད་སེམས་ཀྱི་གསལ་ཆ་དེ་ཉིད་སེམས་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད་པའི་གཞི་ཡིན་པས་རྟོག་པས་གཏན་ནས་མ་བཅོས་པར་རང་གསལ་རྗེན་པར་སྐྱོངས་དགོས་པས་རང་མལ་དུ་གནས་བཞིན་ནོ།། འཛིན་མེད་དུ་ཧྲིག་གེ་བ་ནི། སེམས་གནས་པ་རྐྱང་པ་འཛིན་མེད་དུ་བཞག་པ་དེ་ཤེས་པ་ཀུན་གཞིའི་ཀློང་དུ་བསྡུས་ནས་ལུང་མ་བསྟན་དུ་འགྱུར་ཉེ་ཡང་། སེམས་གསལ་ཆ་དང་ལྡན་པ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ན་སེམས་ཀྱི་དྭངས་མ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉེ་རྒྱུ་དངོས་ཡིན་པས་དེ་ལ་རྩལ་འདོན་བྱས་ནས་བསྒོམ་པའོ།། ཟང་ཐལ་དུ་སང་ངེ་བ་ནི། ཕྱི་དང་ནང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གོས་ཤིང་ཡུལ་རྐྱེན་དང་མི་འདྲེས་པའི་ཟང་ཐལ་རྗེན་པའི་ངོ་བོ་དེ་སེམས་ཀྱི་དྭངས་མ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་རྒྱུན་དུ་བསྐྱང་རྒྱུའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ནོ།། རང་གྲོལ་དུ་ཁྲོ་ལེ་བ་ནི། རྣམ་རྟོག་གི་རྗེས་སུ་ཕྱིར་འབྲང་ན་འཁྲུལ་འབྱམས་སུ་འགྲོ་བས། དེའི་གཉེར་འཛིན་མི་བྱེད་པར་རང་ངོ་བསྐྱང་པ་གཙོ་བོར་བྱས་ན་རྣམ་རྟོག་ལ་གཉེན་པོ་གཞན་མི་དགོས་པར་རང་གྲོལ་དུ་འགྱུར་བས་རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་རང་ངོ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་གྲོལ་བ་ལ་གདེང་བསྐྱེད་ནས་ཉམས་ལེན་བྱའོ།། དགེའོ།།

ཉམས་ལེན་སྤྱི་ཆིངས་གནད་བསྡུས་བཞུགས།

༄༅།། ཉམས་ལེན་སྤྱི་ཆིངས་གནད་བསྡུས་བཞུགས། བླ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། ཐོག་མར་ཞི་གནས་ནི། ཨ་ཡིག་དང་རང་སེམས་གང་རུང་ལ་དམིགས་རྟེན་བྱས་ནས། དེ་ལས་ཡིད་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་བར་སེམས་དྭངས་ས་ལེར་གནས་པ་དང་། ངར་ཧྲིག་གེར་གསལ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་དྲན་པས་མི་བརྗེད་ཅིང་བྱིང་རྒོད་བྱུང་མ་བྱུང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་བྱ་ར་བྱས་ནས་བསྒོམ་པའོ།། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་གསལ་བ་ནི་སེམས་ཀུན་རྫོབ་པ་དངོས་ཀྱི་གསལ་བ་དེ་ཡིན་ནོ།། གང་ཟག་བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས། དེ་ཉིད་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་ཡིན་ལ། དེ་བདེན་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབས་ནས་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་མེད་དགག་སྟོང་སང་ངེ་བའི་བློ་ནི་གང་ཟག་བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྟེ། ལྟ་བ་དེ་རྙེད་ནས་སྒོམ་པའི་ཚེ་དེ་ལ་དམིགས་རྟེན་བྱས་ནས་ཞི་གནས་ཁྱད་པར་བཞི་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་ཐོག་མར་ཞི་གནས་ཀྱི་འཇོག་སྒོམ་དང་། དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་གི་དཔྱད་སྒོམ་དང་། དེ་ནས་དཔྱད་འཇོག་སྤེལ་མ་བྱས་ནས་མཐར་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ལ། འདིའི་སྐབས་སུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ངེས་ཤེས་འཛིན་སྟང་གི་རྒྱུན་དེ་ཉིད་སྐྱོང་བའོ།། བདེན་མེད་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི། ཡུལ་ལུས་སེམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་བོན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་དེ་དག་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ནི་བོན་གྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་ལ། དེ་དག་བདེན་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབས་པའི་མེད་དགག་སྟོང་སང་ངེ་བ་ནི་བོན་བདག་མེད་དམ་བདེན་མེད་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཞི་གནས་དང་སྦྲགས་ནས་སྒོམ་ཚུལ་གང་ཟག་བདག་མེད་ཀྱི་སྐབས་དང་མཚུངས་ལ། འདིར་ཡང་བདེན་མེད་ཀྱི་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པའི་འཛིན་སྟངས་དེ་ཉིད་སྐྱོངས་དགོས་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་སྒོམ་པར་བྱའོ།། སྤྲོས་བྲལ་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི། སེམས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ངེས་ཤེས་དེ་ཉིད་ཡོད་མཐའ་མིན་ཀྱང་མེད་འཛིན་ཡིན་ཞིང་། དེས་ན་མེད་པ་དང་གཉིས་ཀ་གཉིས་མིན་དུ་རྟོགས་པའང་མཚན་འཛིན་ལས་མ་འདས་པས། ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ནི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་སྔར་ལྟར་ཞི་གནས་དང་འབྲེལ་མར་འཇོག་དཔྱད་སྤེལ་གསུམ་དང་མཐར་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དུ་སྒོམ་དགོས་ཤིང་། འདི་ནི་གོང་གི་མེད་འཛིན་གྱི་ངེས་ཤེས་སྐྱོང་བའི་ལུགས་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཅིར་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོའི་སྟེང་དུ་འཇོག་དགོས་པས་དེ་ལྟར་བྱའོ།། གསལ་སྟོང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི། རང་སེམས་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངོ་བོ་དང་། དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་སེམས་གསལ་བ་རྗེན་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཀ་གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་བྱས་ནས། དེའི་གནས་ལུགས་ལྷག་གེར་མཐོང་བ་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་གོང་ལྟར་དཔྱད་འཇོག་སྤེལ་མ་མི་བྱེད་པར་ཐོག་མ་ནས་ཞི་གནས་དང་ཟུང་འཇུག་བྱས་ནས་སྒོམ་མེད་ཡེངས་མེད་ཀྱི་ངང་སྐྱོང་བ་ཡིན་ལ། སྐབས་འདིའི་གསལ་བ་ནི་སེམས་གསལ་བའི་ངོ་བོའི་སྟེང་དུ་འཇོག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྤྱིར་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆར་གྱུར་པའི་གསལ་བ་ཕྲ་བའང་འདྲེས་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པས་ཆ་མཉམ་གྱི་ཚུལ་དུ་སྐྱོང་བས་ནམ་ཞིག་འདུས་མ་བྱས་པའི་གསལ་ཆའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།། ཀ་དག་རིག་པ་རྗེན་པའི་ལྟ་བ་ནི། རང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བའི་འགྱུ་བ་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་ཆ་ནི་འཁྲུལ་བའི་སེམས་ཡིན་ལ། དེའི་ངོ་བོའི་བལྟས་ན་ཡུལ་མེད་ཟང་ཐལ་རྗེན་པའི་རིག་པ་གཟུང་འཛིན་དུ་མ་སོང་ཞིང་སྙམ་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པས་མ་བརྟག་པའི་རང་གསལ་རྗེན་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་སེམས་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་རྣལ་མ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྒོམ་པའི་ཚེ་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་དེའི་སྟེང་དུ་བཞག་ན་སེམས་འཛིན་གྱི་ཞི་གནས་མི་དགོས་པས་གཉུག་མ་རང་གནས་ཀྱི་དྲན་པས་རང་བབས་སུ་འཇོག་པ་ནི་སྒོམ་ཚུལ་ལོ།། གལ་ཏེ་ཞི་གནས་སེམས་འཛིན་གྱི་འདུ་བྱེད་ལ་བརྟེན་དགོས་ཀྱང་བློ་དང་སྦྱར་བས་ཆོག་པ་ཡིན་ནོ།། སྐབས་འདིའི་རིག་པ་ནི་བློ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་པའི་རིག་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཡིན་པས་སེམས་སྒོམ་པའི་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱའོ།། ཞེས་པ་འདི་ནི་སློབ་མ་འགའ་ཞིག་གི་དོན་དུ་ཟབ་དོན་གནད་དུ་བསྡུས་ནས་དབྲ་ཞིག་སྟོན་པས་སྤེལ་བའོ།། བདག་མེད་སྟོང་ཉིད་སྐབས་ཀྱི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ནི། གནས་ཆ་ཞི་གནས་དང་། བདེན་མེད་ངེས་པའི་ཆ་ལྷག་མཐོང་སྟེ་དེ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་སྒོམ་པའོ།། སྤྲོས་བྲལ་སྐབས་ཀྱི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འཇུག་ནི། གནས་ཆ་ཞི་གནས་དང་། བདེན་མེད་ཀྱི་ངེས་ཤེས་ཀྱང་སེམས་ཧད་པོ་མ་ཡིན་པར་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངོ་བོ་མཐོང་བའི་ཆ་ལྷག་མཐོང་ཡིན་པས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་སྐྱོང་བའོ།། གསལ་སྟོང་ལྷན་སྐྱེས་སྐབས་སུ་ཟུང་འཇུག་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་སོ།། དགེའོ།། ༄༅།། བླ་མའི་ཞལ་རྒྱུན། སེམས་གནས་པ་ལྡིང་པོ་ཀུན་གཞི་སྟེ་དྭངས་ཆ་མེད། དྭངས་གསལ་ཕྱོགས་རེ་བའི་འགྱུ་ཆ་ཕྲ་བ་རང་གིས་མ་ཤེས་པའི་ཐུམ་མེ་བ་འདྲ་བ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས། གནས་ཆ་ལྡིང་པོ་ལས་ནི་སད། འགྱུ་ཆ་ཕྲ་རགས་སུ་མ་མཆེད་པའི་དྭངས་གསལ་ཞེན་མེད་རིག་པ་ཡིན་པས་དེ་རང་ངོ་ཤེས་ན་ལྷག་མཐོང་ཡིན། དབུ་མའི་སྐབས་ཀྱི་ངེས་ཤེས་པའི་ལྷག་མཐོང་འདི་ལ་མི་དགོས། རང་ངོ་ཤེས་པའི་ལྷག་དེས་དབུ་མའི་ལྷག་མཐོང་གི་དོད་འོང་བར་སྣང་། སེམས་ཀྱི་གཤིས་སྟོང་གསལ་སང་ངེ་བ་དེ་རིག་པའི་རང་ངོ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ངོ་བོ་གསལ་བ་ཏིང་འཛིན། སང་ངེ་བ་ཐུགས་རྗེ་སྟེ་རང་ངོ་ཤེས་པའི་ངང་དེ་ལ་ཟེར། སེམས་ལ་དྭངས་གསལ་ཡོད་ཀྱང་བཟོ་བཅོས་ཀྱི་དམིགས་གཏད་ཕྲ་བ་ཡོད་པ་སྟེ་འཛིན་ཆ་ཕྲ་བ་ལ་གནས་པའོ།། རིག་པ་དྭངས་གསལ་ནི་བཟོ་བཅོས་ཀྱི་དམིགས་གཏད་གཏན་ནས་མེད་པ་སྟེ་འཛིན་ཆ་གཏན་ནས་མེད་པའོ།། དེ་གཉིས་མ་ནོར་ཕོ་སྐྱེས། སྒོམ་ཆེན་སུ་ཡིན་དེས་ཤེས་པ་ལགས་སོ།། དགེའོ།། ཨ་རྫོགས་ཐུན་མོང་གི་ཉམས་ལེན་གནས་འགྱུ་རིག་གསུམ་ནི། གནས་པ་ལ། ཐོག་མར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བན་བུན་ལྟ་བུའི་ངང་ནས་རང་སེམས་ལ་རྣམ་རྟོག་གང་གིས་ཀྱང་བཅོས་བསླད་མེད་པར་རང་བབས་སུ་བཞག དེ་ཡང་ཡིད་བྱེད་བཀག་པའི་རྟོག་པ་ཁ་ཚེམ་དང་དྭངས་ཆ་མེད་པའི་ནག་ཐུམ་མེད་བ་ལྟ་བུའི་ཞི་གནས་ལྡིང་པོ་མ་ཡིན་པར། སེམས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལྟར་གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་ལ། སྒོམ་གྱི་ངོ་བོ་དྲན་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་མི་བརྗེད་པར་དྲན་པས་རྒྱང་སོ་བཙུགས་ལ་སྒོམ་དགོས་ཤིང་། དེའི་ཟུར་ནས་འགྱུ་བ་བྱུང་མ་བྱུང་རྟོག་པའི་ཤེས་བཞིན་གྱིས་བྱ་ར་བྱེད་བཞིན་དུ་ཅི་གནས་སུ་བསྐྱངས་པར་བྱའོ།། འགྱུ་བ་ནི། ཐོག་མར་གནས་པ་དེའི་ངང་ནས་འགྱུ་བའི་རྣམ་རྟོག་ཕྲ་རགས་ཅི་བྱུང་ཡང་དེ་དང་དེ་ཉིད་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ལ་གནས་འགྱུ་སོ་སོར་དབྱེ་ནུས་པར་བྱ། དེ་ལ་ཅུང་ཟད་གོམས་ནས་རྟོག་པ་སྐྱེས་མ་ཐག་འབུར་འཇོམ་བྱས་ལ་ཐོག་བརྫིས་སུ་བཏང་ནས་རང་ངོ་བསྐྱངས། དེ་ལ་ཡུན་རིང་གོམས་ནས་རྣམ་རྟོག་འབུར་འཇོམས་མི་བྱེད་པར་རྣམ་རྟོག་གི་རྩལ་རྫོགས་སུ་བཅུག་ནས་ངོ་བོའི་སྟེང་དུ་བཞག་པས་འགྱུ་བ་ཉིད་གནས་པར་འགྱུར་ལ། རིམ་གྱིས་གོམས་པས་གནས་པ་ལས་འགྱུ་བ་བྱུང་ཡང་མི་གནོད་པར་རང་སངས་སུ་སོང་བའི་ཚེ་གནས་འགྱུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། རིག་པ་ལ། གནས་པ་དང་འགྱུ་བ་ངོས་ཟིན་ནས་རང་ངོ་ལ་བལྟས་པས་རང་ངོ་ཤེས་པའི་མཁྱེན་ཆ་མེད་ན་ཞི་གནས་རྐྱང་པ་ཡིན་པས་སྒོམ་ཡང་དག་མིན་ཡང་གནས་ནའང་གནས་པའི་ངང་ནས་རང་ངོ་ཤེས། འགྱུ་ནའང་འགྱུར་བའི་ངང་ནས་རང་ངོ་ཤེས་བཞིན་ཧྲིག་གེར་བསྐྱང་བ་དེ་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་གལ་ཆེའོ།། དེ་ལྟར་བསྐྱངས་ནས་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་རེ་ཞིག་སེམས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་གསལ་ཆའི་ངང་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡོད་པས་སོ་སོར་ཤན་ཕྱེད་མ་ནུས་ཀྱང་ནམ་ཞིག་ནས་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་ཉམས་ལེན་བྱའོ།། ཕྱག་རྫོགས་ཐུན་མོང་གི་ཉམས་ལེན་ཨ་ཐིམ། དེ་ལྟར་བོན་རང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་ཟིན་བྲིས་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་སྤེལ་བ་ནི་དབྲ་སྟོན་པས་སོ། བྲིས་རྔ་རྫོགས་སོ།།

སེམས་རིག་ཕྱེ་ཚུལ་བཞུགས།

༄༅།། སེམས་རིག་ཕྱེ་ཚུལ་བཞུགས། ༧ ན་མོ་ཅི་པར་རདྣ་མངྒ་ཝེར་ཞི་ཡ།། རིག་སྟོང་ཁྱབ་བདག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཀློང་།། འཁོར་འདས་སྤང་བླང་བྲལ་བ་གདོད་མའི་གཤིས།། མཉམ་རྗེས་དབྱེར་མེད་དགོངས་པ་མངོན་གྱུར་པ།། རང་རིག་དོན་གྱི་བླ་མར་མཇལ་ཕྱག་འཚལ།། ༧ ཟབ་ལམ་མཐར་ཐུག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན།། ཉམས་སུ་ལེན་ལ་སེམས་རིག་ཕྱེ་བའི་ཐབས།། འདི་མེད་ལོང་བ་ཐང་དཀྱིལ་འཁྱམས་འདྲ་བས།། བླ་མའི་གསུང་རྣམས་རང་བློར་ངེས་བཞིན་བྲི།།༧ དེ་ཡང་སེམས་དང་རིག་པའི་དབྱེ་བ་ནི། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་མ་དག་འཁྲུལ་བའི་སེམས།། ཐག་ཁྲ་སྦྲུལ་དུ་བཟུང་བ་ལྟ་བུ་ཡང་།། འཁྲུལ་དུས་ཉིད་ནས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་།། ནམ་ཙམ་འཁྲུལ་ན་ཐོས་མེད་དུས་རིང་ནས་གང་གིས་འཁྲུལ་ན་ལྷན་སྐྱེས་མ་རིག་པས།། ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་ན་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ལ།། བདག་དང་གསལ་ཆ་ཡུལ་དུ་བཟུང་ནས་སོ།། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་སེམས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིས།། ཉམས་རྟོགས་རང་བབ་སྐྱེ་བའང་ཡོད་མོད་ཀྱང་།། ཕལ་ཆེར་སེམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པས།། ལུང་མ་བསྟན་དུ་སྒོམ་མཁན་མང་བར་འདུག། རང་སེམས་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་ཁོལ་བོ་རུ།། གྱུར་བའི་རང་མཚང་ཞིབ་པར་མ་ངེས་ན།། རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་གྲོལ་ཚུལ་མི་ཤེས་པས།། དང་པོ་ཚུལ་འདི་ཤེས་པ་གནད་དུ་ཆེ།། ཚོགས་བརྒྱད་ཡུལ་ཤེས་ཕན་ཚུན་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་།། སློང་བའི་རྐྱེན་དེར་དེ་མ་ཐག་ཡིད་ཟེར།། འདི་ནི་ཟུར་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དང་།། ལྷན་དུ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དགུར་བཞེད་པའང་ཡོད། དེ་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས།། དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་ནས།། སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ།། སྐྱེ་ལ་དེ་འགག་གཟུང་འཛིན་སྣང་བ་ཅན།། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ལས།། ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་སྐྱེ་བ་ཉོན་ཡིད་ཡིན།། ཡིད་ཤེས་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་བསྡོང་ནས།། སྒོ་ལྔ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པ་ཡུལ་ཡིན་ལ།། ཉོན་ཡིད་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་བསྡོང་ནས།། ནང་དུ་ཁ་ཕྱོགས་ཀུན་གཞིར་བག་ཆགས་འཇོག། ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས།། དེ་མ་ཐག་ཡིད་ལང་ཚེ་ངོ་ཤེས་པ།། དཔེར་ན་བར་སྣང་བཙག་གི་རི་མོ་དེ།། བྲི་བའི་དུས་ནས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པས།། དེ་ལ་སྐད་ཅིག་དང་པོར་གྲོལ་ཞེས་བྱ།། དྲུག་པ་ཡིད་ཤེས་སྐྱེས་ཚེ་ངོས་ཟིན་ན།། ཆུ་ལ་དབྱུ་གུས་རི་མོ་བྲིས་པ་བཞིན།། སྐད་ཅིགགཉིས་པར་གྲོལ་བའི་ཐ་སྙད་བྱེད།། ཉོན་ཡིད་ལང་ཚེ་དྲན་པས་ངོས་ཟིན།། ས་རྡུལ་མཛུབ་རིས་བཞིན་དུ་འཇིག་འགྱུར་བས།། སྐད་ཅིག་གསུམ་པར་གྲོལ་བའི་མིང་དུ་བཏགས།། འོན་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་སེམས་ཀྱི་རྩལ་ཡིན་པས།། རྟོག་པ་གཏན་ནས་དགག་པར་མི་ནུས་ཀྱང་།། དྲན་ཤེས་བསྟེན་ན་ལས་བསགས་ནུས་མ་ཡིན།། སེམས་ནི་ཡུལ་སྣང་བག་ཆགས་དང་འདྲེས་ཤིང་།། ང་དང་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་ཡིན་ལ།། རིག་པ་ཕྱི་ཡི་ཡུལ་དང་མ་འདྲེས་ཤིང་།། མིག་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་གཉིས་བཀག་ཀྱང་མི་ཁོགས་ལ། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསགས་པའི་ནུས་པའང་མེད། ཕྱི་མ་ཉོན་ཡིད་ཀྱིས་དབང་དུ་ཤོར་ན། ཐ་མལ་པ་དང་ཁྱད་མེད་པར་ཀུན་གཞིར་བག་ཆགས་གསོག་པས་དེའི་དབང་དུ་མ་ཤོར་བ་གལ་ཆེ་བར་གསུངས་སོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། མཆན། ནང་དུའང་འཛིན་པའི་རྟོག་པས་མ་བཅིང་བ།། རང་བབ་གཉུག་མ་མཆན་བུ་ཡིན་ན་སྙམ་བྱ་རྩོལ་བྲལ་བའོ།། ཚུལ་དེ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན།། དུས་ཀུན་མ་ཡེངས་མི་སྒོམ་ཁོ་ནའི་ངང་།། ཤེས་པ་ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ལ་མ་ཞེན་ཞིང་།། ཡུལ་གྱིས་ནང་གི་ཤེས་པ་མ་བསླད་བར།། གཉུག་མའི་དྲན་པའི་རྒྱུན་ཐག་མི་གཅོད་པར།། སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞིར་འདྲེས་པར་བྱ་བ་གནད།། དེ་ཡང་སྡུག་བཙིར་ལོ་བརྒྱར་བསྒོམ་པ་བས། ། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ཐུན་འགའ་ཙམ།། བསྒོམས་པས་བོགས་བསྐྱེད་ངེས་པར་ཆེ་འདུག་ཅེས།། གྲུབ་དབང་མངྒས་ལན་གཅིག་མིན་པར་གསུངས།། དེ་ཕྱིར་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ཉིད་ནས།། བླ་མར་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་བཏབ་སྟེ།། གང་གི་ཐུཊ་དང་རང་སེམས་གདོད་མའི་གཤིས། །དབྱེར་མེད་བསྒོམས་པས་དོན་གྱི་རང་ཞལ་མཇལ།། རྟོག་པས་བརྟགས་དཔྱད་མང་པོ་མི་བྱ་བར།། དྲན་པའི་རྩིས་ཟིན་ཙམ་ལ་གཏད་མེད་དུ།། ལྷང་ངེར་བཞག་པས་གཞན་དུ་མི་གཡོ་བར།། བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ལགས།། དེ་ལྟར་དང་པོའི་བློ་ཅན་ལམ་འདི་ལ།། བཀྲི་བའི་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་སྟེ།། སྤྱིར་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་བསྒོམ་པར།། བཅས་བཅོས་རྩོལ་སྒྲུབ་མང་པོ་མི་དགོས་ཏེ།། སྣང་བའི་དངོས་པོས་སེམས་ལ་ཐུག་པ་མེད།། གང་ལྟར་སྣང་ཡང་སེམས་ཀྱི་རོལ་པ་ཡིན།། རྣམ་པར་རྟོག་ཅེས་སེམས་ལ་གྲུབ་མ་མྱོང་།། ཇི་ལྟར་ཤར་ཡང་རྩལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། བསྒོམས་དང་མ་བསྒོམ་སེམས་ལ་གསལ་འགྲིབ་མེད།། རྟག་པར་སྟོང་ཆེན་དོ་ར་ཡངས་པ་གནས།། ཞེས་གསུངས་དོན་ལ་ངེས་པར་གནས་གྱུར་ན། རྫོགས་ཆེན་ཡང་རྩེ་རིག་པ་ལམ་བྱེད་པའི།། གྲལ་དུ་ཚུད་པས་དེ་བཞིན་ཤེས་པ་གནད།། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་གཞི་རྩ་བྱང་ཆུབ་སེམས།། ཡིན་པས་ལམ་འདིའང་དེ་དང་འབྲེལ་བ་རུ།། ཉམས་སུ་ལེན་ཞིང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་དག་གི།། བསྔོ་སྨོན་བྱེད་པ་གནད་ཀྱི་དམ་པར་ཟུངས།། ཁྱོད་ཀྱི་མེད་མི་རུང་བར་བཤད་པ་ཡི།། སེམས་དང་རིག་པ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་འདི་ནི།། ཁུངས་ལྡན་རྒྱུད་སྡེ་གང་ནས་གསུངས་ཞེ་ན།། རྗོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་དང་།། ཁྱད་པར་འཇའ་ལུས་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུར།། གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་ཉེར་བཞི་གཤེགས་པའི་ཤུལ།། སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་བོའི་ཐུགས་ཀྱི་བཅུད།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད་ལས།། སེམས་དང་སེམས་ཉིད་ཕྱེ་བའི་ཚད་བསྟན་པ།། སྙིགས་མ་ཀློང་དུ་ཐིམ་ནས་དྭངས་མ་འོད་དུ་གསལ།། བློ་ཡི་གཡང་ལུགས་བུད་ནས་རིག་པ་གཅེར་བུར་ཤར།། རྟོག་པའི་སྤྲིན་ཚོགས་སངས་ནས་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་གཡོགས་མེད།། གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་མ་ནོར་བ།། མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་མངྒ་ཝེར་ཞི་ཡིས།། ཐུགས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་དགྱེས་བཞིན་སྩལ་བ་གང་།། རང་ལ་རང་གིས་གསལ་འདེབས་བྱ་བ་དང་།། སྐལ་མཉམ་གཞན་ལའང་ཕན་འདོད་ལྷག་བསམ་གྱིས།། དེང་འདིར་ཡི་གེའི་ལམ་དུ་སྤེལ་བ་ལགས།། ༧ འདིར་འབད་དགེ་བས་ཟབ་གསང་ཐེག་རྩེའི་བསྟན།། བཤད་དང་སྒྲུབ་པས་སྲིད་མཐར་གསལ་བྱེད་ཅིང་།། ཡིད་དཔྱོད་བློ་ཡི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་ཏེ།། རྩོལ་བྲལ་ཡེ་ཤེས་ལྷུགས་པར་འཆར་བར་ཤོག། ༧ ཅེས་སེམས་རིག་ཕྱེ་ཚུལ་འདི་ཡང་གཤེན་གྱི་དྲང་སྲོང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་རྨ་གཡང་ཀླུང་ཆེན་དལ་འབབ་ཉེ་འགྲམ་དུ་སྦྱར་བའོ།། དགེའོ། ལེགས་སོ།། གདོད་ནས་འོད་གསལ་གཉུག་མའི་སེམས། ཇི་བཞིན་རྗེན་པར་སྟོན་པའི་མཆོག ཁྱབ་བདག་བླ་མ་མངྒའི་ཞབས།། སྙིང་དབུས་དད་པའི་པདྨོར་བཞུགས།། རང་ལ་རང་གིས་གསལ་འདེབས་དང་།། སྐལ་མཉམ་གཞན་ལ་ཕན་སེམས་གྱིས།། སེམས་དང་རིག་པའི་དབྱེ་བ་ཞིག། མདོ་ཙམ་གོ་སླའི་ངག་གིས་བཤད།། སེམས་ནི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དེ།། འཁོར་བ་འདི་ལས་གཞན་མེད་ཕྱིར།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཁྲིད་རིམ་ལས།། རིགས་དྲུག་སྡུག་བསྔལ་སྤྱོད་པ་རྣམས།། སེམས་ཀྱི་རང་རྒྱུད་མྱོང་བ་ཡིན།། གསུངས་བཞིན་གཟུངས་འཛིན་འཁྲུལ་བའི་སེམས།། ཡེ་ནས་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ།། རྟོགས་ན་འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཅོད།། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཀ་མ།། འདི་ལས་སངས་རྒྱས་གཞན་མེད་ཕྱིར།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་རྒྱུད་ལས།། རིག་པ་སྐུ་གསུམ་རྗེན་པ་འདི།། དེར་བརྟེན་སུམ་བརྩེགས་ལྷུན་གྲུབ་དེ།། གསུངས་བཞིན་རང་རིག་མངོན་གྱུར་ན།། བོན་སྐུའི་གཏན་སྲིད་ཟིན་པར་འགྱུར།། ཚུལ་དེ་ཅི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན།། བཅས་བཅོས་རྩོལ་བས་མ་བསླད་པར།། དྲན་པའི་རྩིས་ཟིན་ཙམ་ཞིག་ཏུ།། གཏད་མེད་ངང་ལ་བཞག་པ་ན།། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཧ་རེ་བ། རང་བཞིན་གསལ་བ་ཧྲིག་གེ་བ།། ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་སྣང་མ་འགག་པ།། རིག་སྟོང་རྗེན་པའི་རང་ཞལ་ལ།། བལྟ་བའི་གཉུག་མ་དྲན་རྒྱུན་དེ།། སྐྱོང་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱར་བཏགས།། འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་ཐམས་ཅད་དུ།། འདི་དང་འབྲལ་མེད་བྱ་བ་གནད།། དངོས་སྣང་སེམས་ཀྱི་རོལ་པ་དང་།། རྣམ་རྟོག་རྩལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ།། སྤང་བླང་བྲལ་བ་མ་ཤེས་པར།། གནས་དགའ་འགྱུ་སྡུག་བྱེད་པ་གོལ།། འདིར་ཚད་མའི་ལུང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ན།། རྟོག་པའི་ཡིད་སྣང་ཅི་ཡང་ཤར།། མི་བསླད་མི་དགག་ངང་དེར་གནས།། དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེ་མཐོང་པ།། ལམ་དང་འབྲས་བུ་དེ་རྫོགས་སོ།། གསུངས་པའི་རྒྱུད་དོན་ཉིད་དང་མཐུན།། རྟོགས་པ་ཁོང་ནས་མ་ཤར་བར།། ཁ་ལྟ་འུད་འཁྱེར་བྱས་ན་ཡང་།། ཡང་དག་དོན་དང་རྒྱབ་འགལ་ཕྱིར།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་སྡེ་ལས།། གཟུང་འཛིན་ཅུང་ཙམ་མ་ཆོད་པར།། དུག་ལྔ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་ཞེས།། ཁྱི་རྒན་སེང་གེར་བསྒོམ་འདྲར་གོལ།། ཁ་ལྟས་སྐུ་གསུམ་དོན་མི་མཐོང་།། གསུངས་ཕྱིར་ནོར་བའི་འཕྲང་འདི་ལ།། བདག་འདྲས་ཤིན་ཏུ་གཟབ་དགོས་སོ།། ༧ དེ་ལྟར་ཟབ་མོའི་དོན་འདི་ནི།། ཤེས་པར་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པས།། ཚེ་དང་སྒྲུབ་པ་མཉམ་སྐྱེལ་གྱི།། དམ་བཅའ་སྙིང་ནས་འདོར་མི་བྱ།། ༧ དབང་དང་བླ་མའི་གདམས་ངག་གི།། བྱིན་རླབས་སྟོབས་ཀྱིས་གཉུག་མའི་སེམས།། འོད་གསལ་སྤྲོས་པ་བྲལ་བའི་དོན།། རྗེན་པར་འཆརབའི་གནད་འདི་ཀ། མ་ཤེས་རྟོག་གེ་མགོ་མཁྲེགས་འགས།། རྗོགས་ཆེན་སེམས་གནས་ཙམ་ཡིན་ཕྱིར།། སྙིང་པོ་མེད་ཅེས་སྐུར་འདེབས་པ།། འདི་ལས་བོན་སྤང་ལས་ངན་གང་།། ཟབ་གསང་ཐེག་རྩེའི་གསང་ལམ་ནས།། འཇའ་ལུས་འཕོ་བ་ཆེན་པའི་སྐུར།། གཤེགས་པའི་གྲུབ་བརྙེས་བསམ་ཡས་པའི།། རྣམ་ཐར་འདི་ལ་སུ་མི་གུས།། ༧ འཁྲུལ་བའི་ཀུན་རྟོག་སྤྲིན་གྱིས་གདོད་མ་ནས།། མ་བསྒྲིབ་འོད་གསལ་གཉུག་མའི་ཉིན་བྱེད་འོད།། སྙིང་གི་པདྨོར་འགོག་མེད་ཤར་བ་ལས།། དོན་གཉིས་དགའ་སྟོན་ཟིལ་དངར་འབུམ་འཛག་ཤོག། ཅེས་སེམས་དང་རིག་པའི་དབྱེ་བ་མདོ་ཙམ་བཀོད་པ་འདི་ནི་གུས་ཕྲན་སུ་ལའི་བླ་མིང་པ་དཀོན་མཆོག་ཀུན་དགའ་འབོད་པས་རང་གི་བླ་མའི་གསུང་སྒྲོས་ལྟར་སུག་བྲིས་བྱས་པའོ།། དགེའོ།།